X
تبلیغات
رشته ی موردعلاقه ی شما - علوم تجربی
تاريخ : دوشنبه سی ام آبان 1390 | 14:34 | نویسنده : سارا |

تکنولوژی پرتوشناسی (رادیولوژی )

دیباچه: با تولد این تکنولوژی، بشر از پوست و گوشت گذشت و به اعماق شگفت‌انگیز بدن انسان راه یافت و توانست اجزای بدن را بیشتر در معرض دید و بررسی قراردهد.سخن از دانش‌ رادیولوژی تشخیصی است که در سال‌های اخیر بسرعت پیشرفت کرده و امکانات تشخیص پزشکی را به طور غیرقابل تصوری به پیش رانده است. بی‌شک به کارگیری این دانش‌، نیاز به تخصص ویژه‌ دارد؛ تخصصی که در رشته تکنولوژی پرتوشناسی آموزش داده می‌شود. به عبارت دیگر، رشته تکنولوژی پرتوشناسی، نحوه تصویربرداری از اعضای مختلف بدن را برای تشخیص پزشکی آموزش می‌دهد.دانشجویان این رشته در ابتدا دروس پایه از قبیل فیزیک، آناتومی و فیزیولوژی را مطالعه می‌کنند و سپس دروس تخصصی تصویربرداری پزشکی را می‌آموزند و در همین زمینه با دستگاه‌های تصویربرداری و نحوه کارشان آشنا می‌شوند و پس از 2 سال می‌توانند به عنوان کاردان تصویربرداری، در بخش‌های رادیولوژی شروع به کار کنند.گفتنی است که اگر مسؤول تکنولوژی رادیولوژی، آموزش لازم را ندیده باشد علاوه بر اینکه پرتوگیری بیمار را بالا می‌برد و به او آسیب می‌رساند، تصاویر مناسبی نیز از اعضای بدن تهیه نمی‌کند. در نتیجه، دکتر رادیولوژیست نمی‌تواند تفسیر مناسبی از تصاویر داشته و از روی آنها تشخیص پزشکی دهد.تفاوت توانمندی‌های کاردان و کارشناس این رشته نیز در آن است که در تکنولوژی پرتوشناسی از دستگاه‌های متفاوتی استفاده می‌شود و از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌گردد. برخی از این تصویربرداری‌ها ساده است؛ مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان، اما برخی از تصویربرداری‌ها تداخلی است؛ مثل تصویربرداری از سیستم‌ گوارش، عروق و ادرار که این‌گونه‌ تصویربرداری‌ها، اختصاصی و نسبتاً دشوار می‌باشد و نیاز به دانش ویژه دارد. در این میان تصویربرداری‌های ساده بر عهده فارغ‌التحصیلان کاردانی و تصویربرداری‌های تخصصی و کار با دستگاه‌های M.R.I و C.P بر عهده فارغ‌التحصیلان کارشناسی است.
توانایی‌های لازم :
کار رادیولوژیست، یک کار بیمارستانی است. از همین رو دانشجوی این رشته باید حس کار در بیمارستان و با بیماران را داشته باشد. همچنین باید بتواند درس‌هایی را که در طول تحصیل به صورت تئوری فرا گرفته، در کار عملی مورد استفاده قرار دهد و در نهایت لازم است که در درس‌های زیست‌شناسی، ریاضی و فیزیک توانمند باشد. تسلط به درس‌های ریاضی و فزیک تا جایی مهم است که برخی از استادان رادیولوژی معتقدند که دانشجوی این رشته باید از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی و فنی انتخاب گردد. زیرا بدون آگاهی از اصول فیزیک که بر مبنای آن، کار تصویر‌برداری انجام می‌گیرد، امکان اشتباه در این کار وجود دارد.
موقعیت شغلی در ایران :
کار رادیولوژیست در مقطع کاردانی و کارشناسی یک کار اجرایی است. البته کاردان این رشته بیشتر تصویربرداری ساده مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان را انجام می‌دهد و کارشناسان این رشته تصویربرداری اختصاصی یا تصویربرداری تداخلی مانند تصویربرداری از دستگاه گوارش یا عروق را بر عهده دارند. در ضمن کار با دستگاه‌هایی مثل توموگرافی و MRI در محدوده فعالیت کارشناس این رشته است.در کل فارغ‌التحصیلان کاردانی این رشته در مؤسسه‌های تصویرنگاری و بیمارستان‌ها می‌توانند به عنوان مسؤول آماده‌سازی دستگاه‌های مختلف رادیوگرافی، انجام عمل رادیولوژی، ظهور و ثبت کلیشه‌های رادیوگرافی فعالیت کنند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
فیزیک عمومی، تشریح، فیزیولوژی انسان، بهداشت عمومی
دروس اصلی:
کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار در بخش پرتوشناسی، تشریح استخوان و مفاصل، اصطلاحات پرتوشناسی و ترمینولوژی پزشکی.
دروس تخصصی:
فیزیک پرتوها، فیزیک پرتوشناسی تشخصیص، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز، روش‌های پرتوگاری، رادیوگرافی با ماده حاجب، اصول تاریکخانه، اصول نگهداری و تعمیرات مقدماتی دستگاه‌های پرتوشناسی، ارزیابی تکنیکی فیلم‌های پرتونگاری، کارآموزی بیمارستانی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تکنولوژی پزشکی هسته ای

دیباچه:
هدف رشته تکنولوژی پزشکی هسته‌ای تربیت افراد کارآمدی است که بتوانند زیر نظر پزشکان و متخصصان درمراکز تشخیصی و درمانی پزشکی هسته‌ای و نیز مراکز آموزشی مرتبط، بیماران را در مورد چگونگی مصرف صحیح داروهای رادیواکتیو (رادیو داروها) تجویز شده و حفاظت آنان در برابر اشعه یونساز، عملاً یاری نمایند. تربیت این رشته با توجه به توسعه کاربرد رادیوداروها در تشخیص و درمان بیماری‌ها و ضرورت تأمین نیروهای کمکی اهمیت بسیاری دارد.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
فیزیک عمومی، آناتومی (تشریح انسانی)، فیزیولوژی انسانی و فیزیوپاتولوژی، اخلاق پزشکی، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار، اصطلاحات و کلیات پزشکی، بافت‌شناسی و آسیب‌شناسی.
دروس اصلی و تخصصی:
فیزیک تشعشع و مواد رادیواکتیو، آمار و ریاضی، رادیو بیوشیمی و رادیو فارماکولوژی، رادیو بیولوژی، حفاظت در برابر پرتوها، دوزیمتری پرتوها، اصول کامپیوتر، شناخت دستگاه‌های پزشکی هسته‌ای، روش‌های پزشکی هسته‌ای، اصول تاریکخانه و ارزیابی تصاویر، کارآموزی در عرصه بیمارستانی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پزشکی

دیباچه: در حال حاضر، نظام آموزش پزشکی عمومی‌، شامل 4 دوره علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی و کارورزی بالینی است .دوره علوم پایه دوره علوم پایه پزشکی 5 ترم تحصیلی است که با اتمام آن،‌ دانشجویان مجاز به ورود به دوره بعدی(فیزیوپاتولوژی) هستند و پیش از ورود به دوره بعدی،‌ امتحان جامع علوم پایه پزشکی از تمام دانشجویان به طور سراسری و همزمان، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به عمل می‌آید و قبول‌شدگان،‌مجاز به ورود به دوره فیزیوپاتولوژی خواهند بود. این امتحان، در بردارنده‌ی مباحث تدریس شده در دوره علوم پایه است. درس‌های این رشته در طول تحصیل
دروس علوم پایه:
بیوشیمی، بافت‌شناسی،، تشریح (نظری- عملی)، تشریح (آناتومی) (نظری ـ عملی)، فیزیولوژی(نظری ـ عملی)، ایمونولوژی(نظری)،اپیدمیولوژی، روانشناسی، جنین‌شناسی، تغذیه، ژنتیک، زبان تخصصی، آسیب‌شناسی عمومی، انگل‌شناسی، میکروب‌شناسی دوره فیزیوپاتولوژی این دوره شامل 31 واحد درسی است که دو ترم تحصیلی طول خواهد کشید. در پایان این دوره معدل دانشجو از دروس فیزیوپاتولوژی، باید دست‌کم 12 باشد، در غیر این صورت دانشجو باید درس‌هایی را که در آنها نمره کمتر از 12 آورده است،‌ مجدداً بخواند. حداکثر مدت مجاز،‌در مراحل اول و دوم (علوم پایه و فیزیوپاتولوژی) 5 سال است. در پایان این دو دوره دانشجویانی که همه‌ی واحدها را با موفقیت بگذرانند، به دوره‌ی کارآموزی بالینی راه می‌یابند. باید توجه داشت که ملاک قبولی در امتحانات این مرحله، کسب حداقل نمره 12 از 20 است؛ در حالی که در دروس پایه، ملاک کسب نمره 10 از 20 می‌باشد.
دروس فیزیوپاتولوژی :
آسیب‌شناسی اختصاصی، فارماکولوژی، سیمیولوژی، دوره‌های فیزیوپاتولوژی ارگان‌ها .دوره ‌کارآموزی بالینی دانشجویان پزشکی در این مرحله قادر هستند تا آموخته‌های خود را از دروس مختلف با یافته‌های بالینی از بیماران بستری در بیمارستان‌ها تطبیق داده و با بهره‌گیری مناسب از روش‌های تشخیص آزمایشگاهی، بیماری را تشخیص دهند و اقدامات مناسب درمانی را برای بیمار انجام دهند. این دوره شامل 97 واحد درسی است که در چهار بخش اصلی ارائه می‌گردد و عمدتاً مسائل رایج در پزشکی عمومی را شامل می‌شود که عبارتند از داخلی، جراحی، زنان و کودکان. در سایر بخش‌ها که بخش‌های فرعی محسوب می‌شوند نیز بیماری‌های شایع در آنها آموزش داده می‌شود. با توجه به این مطلب، چهار رشته اصلی جراحی، داخلی، زنان و کودکان زمان بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند. در دوره کارآموزی، دانشجویان باید روش برخورد با بیمار، تهیه شرح حال بیمار و نحوه تشخیص و درمان را فرا بگیرند تا در دوره‌ بعدی - کارورزی- که خود تصمیم گیرنده خواهند بود، بتوانند به کمک بیماران بشتابند و تصمیمات لازم را اتّخاذ نمایند. در دوره کارآموزی نمره قبولی در دروس عملی و نظری 12 است و معدّل کلّ دوره کارآموزی باید بالای 14 باشد و چنانچه کمتر از 14 باشد، باید واحدهای با نمره کمتر از 14 تکرار شود تا معدل کل به 14 برسد. در پایان این دوره، دانشجویان قبل از ورود به دوره کارورزی در امتحانی به نام امتحان جامع کارورزی شرکت می‌نمایند و پس از قبولی به دوره کارورزی وارد می‌شوند. چنانچه دانشجویی در امتحان مربوط قبول نگردد، حداکثر 4 مرتبه می‌تواند در این امتحان شرکت نماید.
دروس کارآموزی بالینی :
بیماری‌های اعصاب، بیماری‌های عفونی، کارآموزی داخلی، بیماری‌های جراحی، بیماری‌های ارتوپدی، بیماری‌های عفونی، کارآموزی جراحی، تاریخ و اخلاق پزشکی، بیماری‌های کودکان، پزشکی قانونی و مسمومیت‌ها، فارماکولوژی بالینی،‌ کارآموزی چشم،‌ کارآموزی پوست، کارآموزی بهداشت، کارآموزی بخش کودکان،‌ بهداشت، کارآموزی گوش و حلق و بینی، کارآموزی ارتوپدی. بیماری‌های زنان و زایمان، کارآموزی رادیولوژی، بیماری‌های روانی، کارآموزی روانپزشکی.دوره کارورزی بالینی این دوره آخرین مرحله آموزش پزشکی است و آن را دوره انترنی نیز می‌گویند. این دوره 64 واحد درسی است و 18 ماه به طول می‌انجامد. در دوره کارورزی،‌دانشجویان مسؤولیت معاینه‌ی بیماران و تشخیص و اقدامات درمانی را در بیمارستان بر عهده خواهند داشت و آموخته‌های خود را در دوره‌های قبل به طور عملی انجام خواهند داد تا آماده پذیرش شغل پزشکی در جامعه شوند و بتوانند به طور مستقل به درمان بیماران بپردازند. در پایان این دوره و قبل از فراغت از تحصیل، کارورزان باید درس پایان‌نامه را که 6 واحد درسی است، آغاز کنند.
دروس کارورزی بالینی:
کارورزی بخش جراحی، کارورزی بخش چشم، کارورزی بخش سوانح و سوختگی، کارورزی بخش ارتوپدی، کارورزی بخش ارولوژی، کارورزی بخش اطفال، کارورزی بخش بهداشت، کارورزی بخش گوش و حلق و بینی،‌ کارورزی بخش داخلی، کارورزی بخش زنان و زایمان، کارورزی بخش اورژانس، کارورزی بخش نفرولوژی، کارورزی بخش پوست، کارورزی بخش روانپزشکی .
توانایی‌های لازم :
تصور بسیاری از داوطلبان ورود به دانشگاه به خصوص داوطلبان علاقه‌مند به رشته پزشکی این است که دانشگاه مثل یک قیف برعکس است که ورود به آن مشکل و خروج از آن بسیار ساده است. در حالی که به گفته‌ دانشجویان این رشته، یک دانشجوی پزشکی باید آمادگی مطالعه، تحقیق و پژوهش را در حد بسیار گسترده و فراگیر داشته باشد؛ یعنی اگر دانشجو بسیار کوشا و علاقه‌مند نباشد و تنها برای عنوان "دکتری" وارد این رشته شده باشد، حتی نمی‌تواند مدرک دکترای عمومی خود را به دست بیاورد. زیرا دوره پزشکی عمومی نسبت به رشته‌های دیگر، طولانی‌تر است و در طی این مدت دانشجو باید درس‌های متعدد، متنوع، حجیم و نسبتاً پیچیده و دشواری را مطالعه کند.
موقعیت شغلی در ایران :
امروزه از گوشه و کنار می‌شنویم که برای فارغ‌التحصیلان پزشکی بازار کار مناسبی وجود ندارد. در حالی که هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک و مناطق محروم با کمبود پزشک مواجه هستیم. از سوی دیگر فارغ‌التحصیل پزشکی حتماً نباید در مطب بنشیند و نسخه بنویسد، بلکه در زمینه پزشکی شغل‌های مختلفی هست که می‌توان انجام داد. برای مثال زمینه‌های تحقیقی بسیاری در این رشته وجود دارد. امّا متأسفانه تعداد فارغ‌التحصیلانی که مایلند در این زمینه کار کنند، بسیار انگشت‌شمار است

.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تکنسین پروتزهای دندانی

دیباچه:
هدف این رشته تربیت متخصصان موردنیاز لابراتوارهای دندانپزشکی مراکز آموزشی، درمانی دولتی و خصوصی است. افرادی که با ساختن عضو مصنوعی برای کار ثابت مانند دندان مصنوعی (دندانپزشک، قالب دندان را تهیه می‌کند و متخصص پروتزهای دندانی براساس قالب، دندان را می‌سازد) و عضو مصنوعی برای کار متحرک مانند پلاک‌های ارتودنسی در لابراتورهای دندانسازی و کلینیک‌های دندانپزشکی حضوری فعال دارند.
توانایی‌های لازم :
تکنسین‌ پروتزهای دندانی کاری حساس ودقیق است و نیاز به دستانی توانمند و ماهر دارد. در این رشته دروس فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی دارای اهمیت است و در نهایت داوطلبان باید توجه داشته باشند که هدف این رشته تربیت تکنسین متخصص و کارآمد است و از همین رو، این رشته تنها در مقطع کاردانی ارائه می‌شود.
موقعیت شغلی در ایران :
با توجه به توانمندی‌هایی که دانشجوی این رشته در طی تحصیل کسب می‌کند، براحتی می‌تواند جذب بازار کار شده و شغل مناسبی به دست بیاورد.فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند هم به صورت مستقل اقدام به تأسیس لابراتور کنند و هم در کلینیک‌های دندانپزشکی فعالیت نمایند زیرا هر دندانپزشک عمومی یا ارتودنتسیت بری ساخت دندان مصنوعی یا قالب‌های ارتودنسی باید با یک تکنسین پروتزهای دندانی فعالیت کند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
بیوشیمی نظری، آناتومی دندان نظری و عملی، آسیب‌شناسی، میکروب‌شناسی نظری و عملی، بافت‌شناسی نظری و عملی، آناتومی عمومی نظری و عملی، بهداشت خانواده، فیزیک، پروتز کامل نظری و عملی، پروتز پارسیل، ارتودنسی نظری و عملی، استاتیک نظری و عملی، اوکلوژن نظری و عملی، لابراتوار اختصاصی، پروتزهای اطفال و ارتودنسی نظری و عملی، مواد دندان نظری و عملی.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

پرستاری دندانپزشکی

دیباچه: هدف رشته پرستاری دندانپزشکی آموزش بهداشت دهان و دندان است تا از بیماری‌های دهان و دندان پیشگیری شود. دانشجویان این رشته علاوه بر کسب اطلاعات پایه درباره کلیه دروس دندانپزشکی،‌ اطلاعات نظری و عملی درباره نحوه مسواک زدن، اصول بهداشت دهان ودندان،‌ فلوراید تراپی و جرم‌گیری به دست می‌آورند. فارغ‌التحصیلان می‌توانند در کارهای ساده لابراتواری دندانپزشکی،‌خدمات دندانپزشکی در حین کار، بهداشت کاری دندان‌ها، شرکت در گروه‌های پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان، قبول مسؤولیت امور اداری مراکز دندانپزشکی و پذیرش بیماری، همکاری موثری داشته باشند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
بیوشیمی، بافت‌شناسی عمومی و اختصاصی، تشریح سر و گردن، میکروب‌شناسی و ایمنی دندان، فیزیولوژی، کالبدشناسی و مرفولوژی دندان.
دروس اصلی:
آسیب‌شناسی عمومی و اختصاصی، مواد دندانی، بیماری‌های دهان و تشخیص، کمک‌های اولیه، بهداشت دهان و تغذیه، فارماکولوژی، بهداشت عمومی.
دروس تخصصی:
ترمیمی پیشگیری، پروتزهای متحرک و ثابت، اندو، رادیوگرافی. اطفال و پیشگیری، جراحی فک و دهان، پریو، ارتودنسی، پاراکلینیک بهداشت دهان (لابراتوار فانتو)، کارآموزی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بینایی سنجی

دیباچه:
"سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می‌داند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی‌سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، ‌اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیرآشکار، تنبلی چشم، فیکساسیون‌های غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود، توسط متخصص بینایی‌سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود." در حقیقت وظیفه بینایی‌سنج تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌) با تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ تماسی‌، تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌ و تنبلی‌ چشم‌، تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌ و بهداشت‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ است‌؛ یعنی‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ باید بر روی‌ محیط‌های‌ کار از نظر مقدار روشنایی‌ و حفاظت‌ بینایی‌ کار کارشناسی‌ کند. همچنین‌ تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ ماند اکولرهای‌ ساده‌، مرکب‌، سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مداربسته‌ برای‌ نیمه‌بینایان‌ و اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌ در تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ است. از سوی‌ دیگر وقتی‌ یک‌ بیمار به‌ بینایی‌سنج‌ مراجعه‌ می‌کند متخصص‌ این‌ رشته‌ پس‌ از گرفتن‌ تاریخچه‌ سلامت‌ چشم‌ و معاینه‌ دقیق‌ برای‌ تعیین‌ اشکال‌های‌ اصلی‌، در صورت‌ نیاز، بیمار را به‌ متخصص‌ مربوط‌ اعم‌ از چشم‌ پزشک‌، متخصص‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، متخصص‌ داخلی‌ یا متخصص‌ مغز و اعصاب‌ ارجاع‌ می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
یک‌ بینایی‌سنج‌ باید به‌ درس‌ فیزیک‌ مسلط‌ و بخصوص‌ به‌ فیزیک‌ نور علاقه‌مند باشد همچنین‌ در دوره دبیرستان‌ و پیش‌دانشگاهی درس‌های‌ ریاضی‌ و زیست‌شناسی‌ را به خوبی‌ فراگرفته‌ باشد. از نظر جسمانی‌ نیز لازم‌ است‌ که‌ از چشم‌ها و دست‌هایی‌ سالم‌ برخوردار باشد. در ضمن‌ این‌ رشته‌ صبر و حوصله‌ زیاد می‌خواهد چرا که‌ تعیین‌ نمره‌ عینک‌ یکی‌ از سخت‌ترین‌ کارها در علوم‌ بینایی‌ است‌ ونیاز به‌ صبر و حوصله‌ زیاد دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در حال‌ حاضر یک‌ بینایی‌سنج‌ موقعیت‌ کاری‌ خوبی‌ دارد و حدود 80% فارغ‌التحصیلان‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند چون‌ علاوه‌ بر این‌ که‌ می‌توانند به‌ طور مستقل‌ مطب‌ باز کنند و در زمینه‌ تخصص‌ خود فعالیت‌ نمایند، تنها افرادی‌ هستند که‌ در زمینه‌ ارائه‌ عینک‌های‌ مربوط‌ به‌ عیوب‌ انکساری‌ به‌ طور علمی‌ و دانشگاهی‌ تخصص‌ دیده‌اند. در ضمن‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ می‌تواند به‌ عنوان‌ مشاور در مورد بهداشت‌ چشم‌ و مشکلات‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ آموزشی‌، خدماتی‌ و صنایع‌ با سازمان‌های‌ دولتی‌ و صنایع‌ همکاری‌ کند، یا مسؤول‌ سنجش‌ بینایی‌ جهت‌ امور استخدامی‌ و نظامی‌ و اخذ گواهی‌نامه‌ رانندگی‌ و خلبانی‌ باشد و در اورژانس‌ برای‌ انجام‌ کمک‌های‌ اولیه‌ چشمی‌ تا رسیدن‌ بیمار به‌ مراکز ذی‌ربط‌ فعالیت‌ نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ نور، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ عمومی‌ و اعصاب‌، آمار حیاتی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، اورژانس‌های‌ چشم‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌، داروشناسی‌، علائم‌ چشمی‌ در بعضی‌ از بیماری‌های‌ داخلی‌، ژنتیک‌ و چشم‌، تشریح‌ و بافت‌شناسی‌ چشم‌، فیزیولوژی‌ چشم‌، اپتیک‌ هندسی‌ و فیزیکی‌، لابراتوار اپتیک‌، فیزیولوژی‌ اپتیک‌، مقدمات‌ اپتومتری‌، ابزرواسیون‌ ، تاریخچه‌ اپتومتری‌ و علوم‌ بینایی‌، زبان‌ تخصصی‌، اپتومتری‌، بینایی‌ محیطی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
عدسی‌های‌ تماسی‌، آسیب‌شناسی‌ چشم‌، اپتومتری‌ کودکان‌، اپتومتری‌ افراد مسن‌ و نیمه‌بینایان‌، اپتومتری‌ مشاغل‌ و بهداشت‌ چشم‌، اپتومتری‌ چشم‌، مکانیسم‌ دید دو چشمی‌، درمان‌ آنومالی‌های‌ دو چشمی‌، آنالیز مشاهدات‌ کلنیکی‌،پایان‌ نامه‌ ، کارآموزی‌.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بیوتکنولوژی

دیباچه: اساس‌ و پایه‌ بیوتکنولوژی‌ جدید را می‌توان‌ انتقال‌ ژن‌های‌ یک‌ موجود به‌ موجود دیگر و فعال‌ ساختن‌ آنها در موجود جدید دانست‌؛ فن‌آوری‌ رو به‌ گسترشی‌ که‌ امروزه‌ به‌ سرعت‌ در صنایع‌ دارویی‌، غذایی‌، پزشکی‌، شیمیایی‌ و کشاورزی‌ وارد شده‌ است‌. برای‌ مثال‌ ممکن‌ است‌ این‌ ژن‌ها وارد یک‌ باکتری‌ شوند و پس‌ از فعال‌ شدن‌، ترکیبات‌ کم‌ مقدار ولی‌ باارزشی‌ چون‌ هورمون‌ رشد یا انسولین‌ ایجاد کنند یا ممکن‌ است‌ این‌ ژن‌ها به‌ گیاهان‌ منتقل‌ شده‌ و گونه‌هایی‌ را ایجاد کنند که‌ در مقابل‌ آفت‌کش‌ها مقاوم‌ هستند یا این‌ که‌ بازدهی‌ بالایی‌ دارند. به‌ این‌ ترتیب‌ استفاده‌ از انسولین‌ برای‌ بیماران‌ دیابتی‌ محدودیت‌ خاصی‌ نخواهد داشت‌ همچنین‌ کشاورزان‌ می‌توانند در پرورش‌ گیاهانی‌ چون‌ سویا از سموم‌ و آفت‌کش‌های‌ کمتری‌ استفاده‌ کنند وبا استفاده‌ از نژادهای‌ جدید، با همان‌ سرمایه‌گذاری‌ قبلی‌، محصولی‌ تا چند برابر به‌ دست‌ آورند.رشته‌ بیوتکنولوژی‌ یک‌ رشته‌ کاربردی‌ و میان‌ رشته‌ای‌ مهندسی‌ ـ علوم‌ پایه است‌ که‌ قلمرو آن‌ حداقل‌ 33 حوزه‌ تخصصی‌ علوم‌ را در برمی‌گیرد. این‌ رشته‌ در کشور ما از سال‌ 1378 در دانشکده‌ علوم‌ دانشگاه‌ تهران‌ در مقطع‌ دکترای‌ پیوسته‌ ارائه‌ می‌شود.رشته‌ بیوتکنولوژی‌ از سه‌ مرحله‌ کارشناسی‌، کارشناسی‌ارشد و دکتری‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ که‌ دانشجویان‌ در مرحله‌ کارشناسی‌ پس‌ از گذراندن‌ موفقیت‌آمیز 132 واحد دروس‌ مشترک‌ معرفتی‌- نظری‌، علوم‌ پایه‌، پزشکی‌، مهندسی‌ و مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ به‌ اضافه‌ آموختن‌ زبان‌ انگلیسی‌ در حد 550 نمره‌ تافل‌ و آشنایی‌ کامل‌ با یک‌ زبان‌ برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر در صورتی‌ که‌ معدل‌ آنها در هر نیمسال‌ تحصیلی‌ کمتر از 15 نباشد، می‌توانند وارد مرحله‌ دوم‌؛ یعنی‌ مقطع‌ کارشناسی‌ارشد شوند که‌ در این‌ مقطع‌ یکی‌ از 6 گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ میکروبی‌، بیوتکنولوژی‌ پزشکی‌، بیوتکنولوژی‌ محیطی‌ و دریایی‌، بیوتکنولوژی‌ مولکولی‌، فرآورش‌ زیستی‌ و بیوتکنولوژی‌ کشاورزی‌ (گیاهی‌) را انتخاب‌ کرده‌ و بعد از گذراندن‌ 48 واحد در یکی‌ از گرایش‌های‌ تخصصی‌، و انجام‌ معادل‌ 6 واحد پژوهش‌های‌ انفرادی‌ و ارائه‌ 2 واحد سمینار از مقطع‌ کارشناسی‌ارشد فارغ‌التحصیل‌ می‌شوند. در این‌ مرحله‌ در صورتی‌ که‌ میانگین‌ نمرات‌ دروس‌ مقطع‌ کارشناسی‌ارشد آنها حداقل‌ 16 باشد، می‌توانند در امتحان‌ جامع‌ شرکت‌ کنند و در صورت‌ موفقیت‌ در این‌ امتحان‌، وارد مرحله‌ دکترای‌ تخصصی‌ (Ph.D) شده‌ و رسماً برای‌ ثبت‌ پایان‌ نامه‌ دکتری‌ اقدام‌ کنند.به‌ عبارت‌ دیگر دانشجویان‌ این‌ رشته‌ نیز برای‌ ورود به‌ مقطع‌ کارشناسی‌ارشد و دکتری‌ باید شرایط‌ لازم‌ را داشته‌ باشند؛ یعنی‌ باید میانگین‌ معدل‌ بالایی‌ داشته‌ و در آزمون‌ جامع‌ موفق‌ شوند اما در یک‌ آزمون‌ رقابتی‌ شرکت‌ نمی‌کنند.در این‌ میان‌ دانشجویان‌ گرایش‌ "بیوتکنولوژی‌ میکروبی" در زمینه‌ بیوتکنولوژی‌ غذایی‌ و دارویی‌، تولید آنزیم‌ها، پروتئین‌ها، پلی‌ ساکاری‌ها، قارچ‌ها و مخمرها اطلاعات‌ لازم‌ را به‌ دست‌ می‌آورند."بیوتکنولوژی‌ پزشکی‌" نیز در زمینه‌ ژنتیک‌ پزشکی‌، تشخیص‌ بیماری‌های‌ عفونی‌، ارثی‌ و سرطانی‌، تعیین‌ نقشه‌ ژنی‌ و درمان‌های‌ مولکولی‌، کاربرد بیوتکنولوژی‌ در پزشکی‌ قانونی‌، تولید فرآورده‌های‌ نوترکیب‌ و واکسن‌ها و مواد تشخیصی‌ است و "بیوتکنولوژی‌ محیطی‌ و دریایی‌" به‌ استخراج‌ معادن‌ از طریق‌ بیولوژیک‌، تصفیه‌ فاضلاب‌ها و آلاینده‌های‌ خطرناک‌ و جامد، رفع‌ آلودگی‌ دریاها و بازسازی‌ بیولوژیکی‌ محیط‌ می‌پردازد."بیوتکنولوژی‌ مولکولی‌" شامل‌ مهندسی‌ ژنتیک‌، مهندسی‌ پروتئین‌، تولید آنتی‌بادی‌های‌ منوکلونال‌، غشاء و سنسورهای‌ بیولوژیک‌ و انجام‌ تحقیقات‌ بنیادی‌ بیوتکنولوژی‌ می‌شود و "فرآورش‌ زیستی‌" (مهندسی‌ فرآیندهای‌ زیستی‌) به‌ طراحی‌ راکتورهای‌ بیوشیمیایی‌، تکنولوژی‌ فراورش‌ مواد غذایی‌، آنزیم‌ها و داروها می‌پردازد. و بالاخره‌ " بیوتکنولوژی‌ گیاهی‌" (کشاورزی‌) به‌ کشت‌ سلول‌ و بافت‌ گیاهی‌، تعیین‌ نقشه‌ ژنی‌ گیاهی‌، مهندسی‌ ژنتیک‌ گیاهی‌، تولید بذر و نهال‌ مقاوم‌ به‌ شرایط‌ نامناسب‌ محیط‌، بیماری‌های‌ متداول‌ و حشرات‌ و آفات‌ عمده‌، تولید کودهای‌ زیستی‌ و آنزیم‌ها و هورمون‌ها با منشاء گیاهی‌ می‌پردازد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
رشته‌ بیوتکنولوژی‌ از بین‌ داوطلبان‌ گروه‌ آزمایشی‌ ریاضی‌ و فنی‌ و علوم‌ تجربی‌ دانشجو می‌پذیرد چرا که‌ بعضی‌ از گرایش‌های‌ این‌ رشته‌ به‌ علوم‌ پزشکی‌ و بعضی‌ دیگر از گرایش‌ها به‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ مربوط‌ می‌شود.گفتنی‌ است‌ که‌ دوره‌ دکترای‌ مستقیم‌ بیوتکنولوژی‌، دوره‌ آموزشی‌ خاصی‌ است‌ که‌ مناسب‌ با توانایی‌های‌ دانشجویانِ سرآمد به‌ صورت‌ پیوسته‌ و فشرده‌ تنظیم‌ شده‌ است‌ و با پذیرش‌ دانشجویانی‌ که‌ از نظر بهره‌ هوشی‌، قدرت‌ درک‌ و استدلال‌، توان‌ نوآوری‌ و خلاقیت‌، خودآموزی‌ و استفاده‌ مناسب‌ از وقت‌، علاقه‌ و انگیزه‌ شدید به‌ یادگیری‌ و توانایی‌های‌ ذهنی‌ و روانی‌ سرآمد همگنان‌ خود هستند، آنان‌ را برای‌ اخذ درجه‌ دکتری‌ در این‌ رشته‌ آماده‌ ‌می‌کند.از همین‌رو نیمی‌ از ظرفیت‌ پذیرش‌ این‌ رشته‌ به‌ داوطلبانی‌ اختصاص‌ دارد که‌ در مرحله‌ ماقبل‌ نهایی‌ المپیادهای‌ دانش‌آموزی‌ ریاضی‌،فیزیک‌، شیمی‌، کامپیوتر و زیست‌شناسی‌ پذیرفته‌ شده‌ باشند و نیمی‌ دیگر نیز مخصوص‌ داوطلبانی‌ است‌ که‌ از طریق‌ آزمون‌ سراسری‌ وارد شده‌ و نمره‌ کل‌ آزمون‌ سراسری‌ آنها از 000 , 10 کمتر نباشد.در ضمن‌ از پذیرفته‌شدگان‌ این‌ رشته‌، مصاحبه‌ علمی‌ به‌ عمل‌ می‌آید تا دانشجویانی‌ که‌ واقعاً علاقه‌مند بوده‌ و انگیزه‌ علمی‌ لازم‌ را دارند، وارد این‌ رشته‌ شوند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
رشته‌ بیوتکنولوژی‌، یک‌ رشته‌ جدید است‌ و بی‌شک‌ مدتی‌ زمان‌ خواهد برد تا فارغ‌التحصیلان‌ آن‌، جایگاه‌ واقعی‌ خویش‌ را پیدا کنند اما این‌ به‌ معنای‌ آن‌ نیست‌ که‌ موقعیت‌ شغلی‌ برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ مهیا نیست چون‌ زمینه‌ کار بیوتکنولوژی‌ در داخل‌ کشور مساعد است‌ و برای‌ مثال‌ در حال‌ حاضر عده‌ای‌ از دانشجویان‌ دوره‌ دکترای‌ میکروبیولوژی‌ که‌ در زمینه‌ بیوتکنولوژی‌ میکروبی‌ مطالعه‌ می‌کنند، بر روی‌ آب‌های‌ شور کشور مثل‌ دریاچه‌ ارومیه‌ که‌ امکان‌ رشد موجودات‌ در آن‌ پیچیده‌ و مشکل‌ است‌، تحقیق‌ می‌کنند تا با بهره‌گیری‌ از تکنیک‌های‌ بیوتکنولوژی‌، محیطی‌ مناسب‌ برای‌ رشد موجودات‌ دریایی‌ در داخل‌ آن‌ فراهم‌ آورند.از سوی‌ دیگر فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند به‌ عنوان‌ نیروی‌ انسانی‌ متخصص‌ برای‌ مدیریت‌ میانی‌ و هدایت‌ امور فنی‌ خطوط‌ تولید، مزارع‌ و آزمایشگاه‌ها مشغول‌ به‌ فعالیت‌ شوند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ بیوتکنولوژی :
روانشناسی‌ عمومی‌، فلسفه‌ عمومی‌، فلسفه‌ هنر و زیبایی‌شناسی‌، فلسفه‌ و روش‌ شناسی‌ علوم‌، تاریخ‌ علم‌، روش‌ تحقیق‌، مبانی‌ منطق‌ ، منطق‌ ریاضی‌، اصول‌ و مبانی‌ مدیریت‌ صنعتی‌، آشنایی‌ با قرآن‌ کریم‌، مبانی‌ علم‌ حقوق‌ و روابط‌ بین‌الملل‌، اصول‌ علم‌ اقتصاد، ریاضی‌ عمومی‌ ، آمار و احتمالات‌، محاسبات‌ علمی‌ عددی‌، شیمی‌ عمومی‌، شیمی‌آلی‌ ، شیمی‌ تجزیه‌، شیمی‌ فیزیک‌ ، مکانیک‌ ، الکتریسته‌ و مغناطیس‌، موج‌ و حرارت‌، فیزیک‌ جدید، زیست‌شناسی‌ عمومی‌ ، زیست‌شناسی‌ سلولی‌ ، زیست‌شناسی‌ مولکولی‌، ژنتیک‌ عمومی‌، ژنتیک‌ میکروارگانیسم‌ها، اصول‌ مهندسی‌ ژنتیک‌، میکروبیولوژی‌ عمومی‌ ، میکروبیولوژی‌ کاربردی‌، بیوشیمی‌ ساختمانی‌، متابولیسم‌، روش‌های‌ بیوشیمی‌ و دستگاه‌ها، ایمنی‌شناسی‌، زیست‌شناسی‌ پرتوی‌، اصول‌ مهندسی‌ بیوشیمی‌، موازنه‌ جرم‌ و انرژی‌، مکانیک‌ سیالات‌ ، انتقال‌ حرارت‌، انتقال‌ جرم‌، مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ پزشکی‌، مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ مولکولی‌، مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ کشاورزی‌، مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ محیطی‌ ، مقررات‌ زیست‌ ایمنی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ پزشکی‌:
ایمونوژنتیک‌، ایمنی‌شناسی‌ سلولی‌ - مولکولی‌، ژنتیک‌ پزشکی‌، متابولیت‌های‌ میکروبی‌، فاراماکوژنتیک‌، فرآورده‌های‌ نوترکیب‌، مهندسی‌ ژنتیک‌ پیشرفته‌، آنزیمولوژی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ محیطی‌ و دریایی‌:
فروشوئی‌ میکروبی‌، تصفیه‌ بیولوژیکی‌ فاضلاب‌ها، تصفیه‌ بیولوژیکی‌ آلاینده‌های‌ خطرناک‌، آلودگی‌ دریا و بیوتکنولوژی‌ دریایی‌، پاکسازی‌ زیستی‌، مدلسازی‌ و شبیه‌سازی‌ فرآیندها، معادلات‌ دیفرانسیل‌، شیمی‌ فیزیک‌ ، میکروبیولوژی‌ محیطی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ مولکولی‌:
بیوفیزیک‌ سلولی‌ مولکولی‌، مهندسی‌ ژنتیک‌ پیشرفته‌، آنزیمولوژی‌، ساختمان‌ و عمل‌ پروتئین‌ها، ساختمان‌ و عمل‌ اسیدهای‌ نوکلئیک‌، زیست‌شناسی‌ مولکول‌ پیشرفته‌، بیولوژی‌ سلولی‌ - مولکولی‌ تکوینی‌، شیمی‌ فیزیک‌ .
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ فرآورش‌ زیستی‌:
مهندسی‌ واکنش‌های‌ شیمیایی‌، فرآیندهای‌ جداسازی‌، طراحی‌ راکتورهای‌ بیوشیمیایی‌(بیوراکتورها)، مبانی‌ بیوتکنولوژی‌ تخمیر، پدیده‌های‌ انتقالی‌ در سیستم‌های‌ بیوشیمی‌، کنترل‌ فرآیند، طرح‌ و اقتصاد مهندسی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، شیمی‌ فیزیک‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ کشاورزی‌:
سیتوژنتیک‌ (کلاسیک‌ و نوین‌)، اصول‌ اصلاح‌ نباتات‌، اصلاح‌ نباتات‌ پیشرفته‌، کشت‌ بافت‌ گیاهی‌ و کاربردهای‌ آن‌، تعیین‌ نقشه‌ ژنی‌ گیاهی‌ (کلاسیک‌ ونوین‌)، ژنتیک‌ مولکولی‌ گیاهی‌ ، روش‌های‌ نوین‌ انتقال‌ ژن‌ به‌ گیاهان‌، آفات‌ و بیماری‌های‌ گیاهی‌، مهندسی‌ ژنتیک‌ پیشرفته‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوتکنولوژی‌ میکروبی‌:
میکروبیولوژی‌ محیطی‌، فیزیولوژی‌ میکروارگانیسم‌ها، پدیده‌های‌ تخمیری‌، پروتئین‌ها و پلی‌ ساکاریدهای‌ میکروبی‌، بیوتکنولوژی‌ غذایی‌، بیوتکنولوژی‌ آرکی‌ باکترها، آنتی‌ بیوتیک‌ها، بیوتکنولوژی‌ قارچ‌ها.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بهداشت حرفه ای

دیباچه:
در دنیای امروز انسان‌ها مجبورند در تلاش معاش؛ با مشکلات گوناگون دست و پنجه نرم کرده و خطرات فراوانی را که خود ناشی از پیشرفت علم و تکنولوژی است، به جان بخرند. این خطرات، تعداد عوامل تهدید کننده سلامتی را افزایش داده است و در نیتجه بر تعداد بیمار‌های شغلی و مخاطرات حرفه‌ای نیز روز به روز افزوده می‌شود. برای مثال کارگری که در واحد صنعتی با جیوه یا سرب سر و کار دارد، ممکن است دچار مسمومیت حاد شده یا به یک بیماری مزمن دچار گردد.کارکنان مشاغل اداری نیز گاه به علت بی‌حرکتی، کار کردن در نور ضعیف، مکان‌های غیر بهداشتی و مرطوب یا به علت تماس با دستگاه‌های الکترونیکی ممکن است سلامت خود را به خطر اندازند. حتی گاهی اوقات شرایط محیط کار به اندازه‌ای سخت و ناگوار است که اگر دانش بشری کمک نکرده و مشکلات را همواره نسازد، زندگی در آن شرایط غیر ممکن می‌گردد. تا جایی که در عصر حاضر حوادث پس از بیماری‌های قلب و عروق و سرطان سومین علت اصلی مرگ و میر در کشورهای صنعتی است.از سوی دیگر، حوادث ناشی از کار، هزینه‌های بسیاری را بر دوش اقتصاد ملی هر کشور می‌گذارد به همین دلیل حفظ سلامت کارگران که عظیم‌ترین قشر هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند گذشته از جنبه انسانی آن، هم از نظر مصالح اجتماعی و اقتصادی و هم از نظر تأمین سلامت و فراهم ساختن آسایش و رفاه کارگران و تطبیق وضع کار با مقتضیات جسمی و روانی آنان،‌ یک وظیفه انسانی، یک احتیاج و یک شرط امکان انجام کار و فعالیت ثمر بخش است. کاری مهم و حیاتی که در هر کشوری بر عهده متخصصان بهداشت کار می‌باشد.
به عبارت دیگر دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ تلاش‌ می‌کند تا با حذف‌ کردن‌ عوامل‌ خطرزای فیزیکی، شیمیایی، روانی و بیولوژیکی یا کاهش‌ تأثیرات‌ این‌ عوامل‌ از آسیب‌رسی‌ به‌ کارکنان‌ جلوگیری‌ نماید. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ دارای‌ سه‌ مرحله‌ مهم‌ و اساسی‌ است‌ که‌ این‌ مراحل‌ عبارتند از:
شناسایی‌، ارزیابی‌ و کنترل‌ عوامل‌ خطرزا؛ یعنی‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در مرحله‌ اول‌ خطر را شناسایی‌ کرده‌ و پس‌ از شناسایی‌ کامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ می‌کند و در مرحله‌ آخر به‌ کنترل‌ عوامل‌ خطرزا می‌پردازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مرحله‌ شناسایی‌ خطر در مقطع‌ کاردانی‌، ارزیابی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ و کنترل‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود.برای‌ مثال‌ یک‌ کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در کارخانه‌ ریسندگی‌ و بافندگی‌ باید کانون‌های‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ایجاد صدای‌ بیش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ مورد استفاده‌، نحوه‌ نگهداری‌ مواد خطرناک‌ و طریقه‌ مصرف‌ آنها را شناسایی‌ کند. سپس‌ یک‌ کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید تراکم‌ مقدار آلودگی‌ را در یک‌ متر مکعب‌ هوا تعیین‌ نماید و مشخص‌ کند که‌ مقدار آلودگی‌ بالاتر یا پائین‌تر از حد استاندارد است‌ که‌ در این‌ مرحله‌ کارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ آنالیز پیچیده‌ و وسیعی‌ مانند آنالیز رنگ‌سنجی‌، آنالیز دستگاهی‌، گاز فورماتوگرافی‌، اکسپکفوتومتری‌ و روش‌های‌ دیگر ماده‌ شیمیایی‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعیین‌ می‌کند. کارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز پس‌ از این‌ که‌ عوامل‌ خطرزا شناسایی‌ و ارزیابی‌ شد باید روش‌ یا روش‌هایی‌ را پیشنهاد کند که‌ عوامل‌ زیان‌آور حذف‌ گردد یا کاهش‌ یابد و به‌ اندازه‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصیل‌ دکترا نیز به‌ تدریس‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ می‌پردازد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
در رشته‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ عوامل‌ زیان‌آور مختلفی‌ اعم‌ از شیمیایی‌، فیزیکی‌، بیولوژیکی‌ و روانی‌ وجود دارد. از همین‌ رو دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ پایه‌ مثل‌ ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ توانمند باشد؛ یعنی‌ برای‌ موفقیت‌ در بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید هم‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ و هم‌ در علوم‌ تجربی‌ پایه‌ای‌ قوی‌ داشت‌. دانشجوی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید از نظر جسمی‌ نیز سالم‌ باشد تا بتواند در محیط‌های‌ صنعتی‌ فعالیت‌ کند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
وزارتخانه‌های‌ کار، صنایع‌ و معادن‌، جهاد کشاورزی‌، نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ از مراکز اصلی‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند. همچنین‌ سازمان‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌های‌ بزرگی‌ مثل‌ شرکت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپیمایی‌ کشوری‌، ایران‌ خودرو و پلی‌اکریل‌ دارای‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ بسیار قوی‌ هستند که‌ در هریک‌ از این‌ واحدها چند کارشناس‌ ارشد، کارشناس‌ و کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ فعالیت‌ می‌کنند. تا جایی‌ که‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از 50 درصد از دانشجویان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز به‌ طور پاره‌وقت‌ در کارخانجات‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاوره‌ بهداشتی‌ فعالیت‌ می‌نمایند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ اصلی‌ و تخصصی‌ :
فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ تجزیه‌، پاتوبیولوژی‌، بهداشت‌ آب‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌ و تشریح‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، آموزش‌ بهداشت‌، کمک‌های‌ اولیه‌، بیوشیمی‌، حشره‌شناسی‌ پزشکی‌ و مبارزه‌ با ناقلین‌، شناسایی‌ عوارض‌ شیمیایی‌، دفع‌ مواد زائد صنعتی‌، ایمنی‌ در صنعت‌، اصول‌ تغذیه‌، آمار حیاتی‌ نظری‌، آمار حیاتی‌ عملی‌، شناسایی‌ عوامل‌ فیزیکی‌، تشکیلات‌ و خدمات‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌، مبارزه‌ با آلودگی‌های‌ هوای‌ محیط‌ کار، سم‌شناسی‌ صنعتی‌، آشنایی‌ با کلیات‌ پزشکی‌ و بیماری‌ها حرفه‌ای‌، حوادث‌ ناشی‌ از کار، مهندسی‌ انسانی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اعضاء مصنوعی

دیباچه:
رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ یکی‌ از زیرشاخه‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ در آن‌ طریقه‌ طراحی‌ و ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ براساس‌ اصول‌ مهندسی‌ و منطبق‌ با آناتومی‌ بدن‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود. در واقع‌ دروس‌ این‌ رشته‌ مجموعه‌ای‌ از علوم‌ مهندسی‌ و علوم‌ پزشکی‌ است‌.متخصص‌ اعضای‌ مصنوعی‌ در سه‌ زمینه‌ حمایت‌ از اعضای‌ ضعیف‌ و ناتوان‌ بدن‌، ساخت‌ اندام‌ مصنوعی‌ برای‌ عضو از دست‌ رفته‌ و اصلاح‌ ناهنجاری‌ها فعالیت‌ می‌کند و برای‌ به‌ دست‌ آوردن‌ این‌ تخصص‌، دروس‌ پایه‌ مثل‌ آناتومی‌ بدن‌، علل‌ ناهنجاری‌ها و بیماری‌های‌ اندام‌های‌ مورد نظر را مطالعه‌ کرده‌ و سپس‌ نحوه‌ ساخت‌ اُرتزها و پروتزهای‌ مختلف‌ را فرا می‌گیرد.گفتنی‌ است‌ که‌ ارتز وسیله‌ای‌ کمکی‌ است‌ که‌ در موازات‌ اندام‌ فلج‌ یا ضعیف‌ به‌ کار برده‌ شده‌ و به‌ آن‌ کمک‌ می‌کند تا کارایی‌ بهتری‌ داشته‌ باشد و شامل‌ تمام‌ اندام‌ها از جمله‌ اندام‌ تحتانی‌، اندام‌ فوقانی‌، ستون‌ فقرات‌ و سرو گردن‌ می‌شود. پروتز نیز عضو مصنوعی‌ است‌ که‌ جانشین‌ عضو طبیعی‌ شده‌ و در امتداد عضو طبیعی‌ قرار می‌گیرد.برای‌ مثال‌ فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فلج‌ اطفال‌ شده‌ است‌ با استفاده‌ از ارتزهای‌ کمک‌ کننده‌ می‌تواند سرپا ایستاده‌ و به‌ فعالیت‌های‌ زندگی‌ خود به‌ صورت‌ مستقل‌ ادامه‌ دهد.تفاوت این رشته با مهندسی پزشکی در این است که رشته مهندسی پزشکی؛ در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می‌گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می‌پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.از همین جا می‌توان به یکی دیگر از تفاوت‌های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ‌التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می‌کند، اما فارغ‌التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده‌تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس‌ها را طراحی کرده و می‌سازد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ مثل‌ یک‌ مجسمه‌ساز باید با گچ‌ مجسمه‌سازی‌ کار کند و قالب‌های‌ گچی‌ از پا، دست‌، نیم‌تنه‌ یا سر و گردن‌ بسازد و مثل‌ یک‌ نجار، آهنگر و کفاش‌ باید به‌ جوشکاری‌، تراشکاری‌، ارّه‌کاری‌، فلزکاری‌ و چرم‌کاری‌ بپردازد. به‌ عبارت‌ دیگر متخصص‌ این‌ رشته‌ باید از دست‌هایی‌ توانا برخوردار و به‌ کارهای‌ فنی‌ و صنعتی‌ علاقه‌مند باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید دارای‌ جسم‌ و روحی‌ سالم‌ و توانمند باشد تا در انجام‌ کارهای‌ سنگین‌ این‌ رشته‌ مثل‌ فلزکاری‌ یا کار با گچ‌ و قالب‌های‌ سنگین‌ دچار مشکل‌ نشود و بتواند بعضی‌ از اوقات‌ چهار ساعت‌ سرپا بایستد و کار کند. آمادگی‌ روحی‌ برای‌ برخورد با بیماران‌ و روابط‌ اجتماعی‌ خوب‌ نیز در این‌ رشته‌ بسیار ضروری‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ یک‌ رشته‌ خدماتی‌ است‌ و فارغ‌التحصیل‌ آن‌ باید با دردمندترین‌ اعضای‌ جامعه‌ در ارتباط‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در دو بخش‌ دولتی‌ و خصوصی‌ فعالیت‌ کند که‌ بخش‌ دولتی‌ شامل‌ سازمان‌ بهزیستی‌، هلال‌ احمر، بنیاد جانبازان‌ و بیمارستان‌های‌ دارای‌ مراکز ارتوپدی‌ فنی‌ است‌. اما حیطه‌ اصلی‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بخش‌ خصوصی‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ جزو معدود رشته‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیل آن‌ می‌تواند پس‌ از کسب‌ تجربه‌ لازم‌، مرکز خصوصی‌ دایر کرده‌ و به‌ افراد فلج‌ یا افرادی‌ که‌ انواع‌ بدشکلی‌های‌ مختلف‌ و مشکلات‌ ارتوپدی‌ دارند، افرادی‌ که‌ بیماری‌های‌ ساده‌ مثل‌ صافی‌ کف‌ پا داشته‌ و احتیاج‌ به‌ کفش‌ طبی‌ دارند و‌ کسانی‌ که‌ دچار قطع‌ عضو هستند، خدمات‌ خود را ارائه‌ دهد.در ضمن‌ اگر دانشجویی‌ اهل‌ تحقیق‌ و مطالعه‌ باشد، در این‌ رشته‌ زمینه‌ نوآوری‌ بسیار زیاد است‌. بخصوص‌ در زمینه‌ پروتزهای‌ زیبایی؛‌ یعنی‌ ساخت‌ چشم‌، گوش‌ و بینی‌ مصنوعی‌ که‌ نیروی‌ کار متخصص‌ در ایران‌ بسیار کم‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
آناتومی‌ انسانی‌ ، رسم‌ فنی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، ایمنی‌ و پیشگیری‌ از سوانح‌ در کارگاه‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، تکنیک‌های‌ فلزکاری‌ ، تکنیک‌ ارتوپدی‌ فنی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، خواص‌ مواد (علوم‌ فلزات‌)، خواص‌ مواد (مواد مصنوعی‌)، بهداشت‌ عمومی‌ ، ارتوپدی‌ ، مکانیک‌، تکنولوژی‌ چوب‌ ، تکنیک‌ قطعه‌سازی‌، تئوری‌ پروتز ، تئوری‌ ارتز ، مدیریت‌ صنعتی‌، روانشناسی‌ معلولین‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ اعصاب‌ ، فیزیک‌ ، تکنولوژی‌ درودگری‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ زیرزانو، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ تحتانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، اصول‌ فیزیوتراپی‌ و کاردرمانی‌، ارزشیابی‌ واندازه‌گیری‌ عضلات‌، آناتومی‌ سطحی‌ ، مقاومت‌ مصالح‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، رادیولوژی‌ ، تکنیک‌ چرمکاری‌ ، آمار و روش‌ تحقیق‌، مدیریت‌ مرکز ارتوپدی‌ فنی‌، نورولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ وبیومکانیک‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ پا، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ مچ‌ پا و پنجه‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرآرنج‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ آرنج‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ لگن‌.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 


موضوعات مرتبط: علوم تجربی

تاريخ : شنبه بیست و سوم مهر 1390 | 15:47 | نویسنده : سارا |

شنوایی شناسی

دیباچه: اگر به یاری تو یک ناشنوا با دنیای آواها و نغمه‌ها آشنا شود، چه احساسی خواهی داشت؟ آیا فکری نمی‌کنی که این لذت بزرگتر از همه لذت‌ها است؟ لذت این که یک ناشنوا با لبخندی شیرین به تو بگوید که به یاری علم،‌اندیشه و دست‌های پرمحبتت، برای اولین بار نغمه‌ پرندگان را شنیده است؟این لذتی است که بسیاری از شنوایی شناسان با آن آشنا هستند. البته تجویز سمعک مناسب به ناشنوایان و کم‌شنوایان و ارائه آموزش‌های لازم برای چگونگی استفاده از آن، تنها یکی از زمینه‌های فعالیت متخصص شنوایی‌شناسی است. چرا که رشته شنوایی‌شناسی دارای ابعاد بسیاری است و در نتیجه زمینه‌های فعالیت آن نیز متعدد می‌باشد.
رشته‌ شنوایی‌شناسی‌ دارای‌ چهار حیطه‌ اصلی‌ است‌ که‌ عبارتند از:
1ـ ارزیابی‌ و تشخیص‌ اختلالات‌ شنوایی‌ و تعادل‌ 2ـ پیشگیری‌ و حفاظت‌ شنوایی‌، که‌ به‌ بررسی‌ آلودگی‌های‌ صوتی‌ کارخانجات‌ و مراکز پر سروصدا می‌پردازد و تلاش‌ می‌شود تا خسارت‌های‌ ناشی‌ از آلودگی‌ صوتی‌ به‌ حداقل‌ برسد. 3ـ توانبخشی‌ شنوایی‌، که‌ شامل‌ ساخت‌ و تجویز انواع‌ قالب‌ گوش‌ و تجویز و ارزیابی‌ وسایل‌ کمک‌ شنوایی‌ مانند سمعک‌ می‌شود. (بر خلاف‌ تصور عامه‌ مردم‌، سمعک،‌ یک‌ بلندگو نیست‌ که‌ بتوان‌ آن‌ را از داروخانه‌ یا مرکز دیگری‌ خریداری‌ کرد و استفاده‌ نمود بلکه‌ یک‌ شنوایی‌شناس‌ باید با استفاده‌ از اطلاعات‌ علمی‌ خود و با توجه‌ به‌ مقدار شنوایی‌ فرد کم‌ شنوا، سمعک‌ را برای‌ گوش‌ او تنظیم‌ کند.) 4ـ آموزش‌ به افراد کم‌ شنوا و ناشنوا، که‌ در این‌ حیطه‌ شنوایی‌شناس‌ به‌ فرد کم‌ شنوا طرز استفاده‌ از سمعک‌ را آموزش‌ داده‌ و او را با اصوات‌ مختلف‌ آشنا می‌سازد و به‌ ناشنوا لب‌ خوانی‌ و گفتارخوانی‌ را آموزش‌ می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم :
دقت‌، لازمه‌ رشته‌ شنوایی‌شناسی‌ است‌. چرا که‌ اگر یک‌ شنوایی‌شناس‌، آزمایش‌های‌ مورد نیاز را به دقت‌ انجام‌ ندهد، حتی‌ می‌تواند باعث‌ یک‌ عمل‌ جراحی‌ بی‌دلیل‌ شود. همچنین‌ دانشجوی‌ شنوایی‌شناسی‌ باید به‌ علم‌ فیزیک‌ علاقه‌مند باشد و به‌ علوم‌ تشریح‌ و فیزیولوژی‌ به‌ ویژه‌ در زمینه‌ شنوایی‌ احاطه‌ داشته‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
یک‌ پزشک‌ با معاینه‌ سطحی‌ گوش‌ بیمار، تنها می‌تواند، سطح‌ پرده‌ گوش‌ را بررسی‌ کند اما ورای‌ پرده‌ را نمی‌تواند ببیند؛ یعنی‌ برای‌ اطلاع‌ از وضعیت‌ گوش‌ میانی‌، گوش‌ داخلی‌، عصب‌ و مراکز شنوایی‌ مرکزی‌ باید از ابزارهای‌ شنوایی‌شناسی‌ و متخصصان‌ این‌ رشته‌ کمک‌ بگیرد. فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند جذب‌ بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ شده‌ یا به‌ طور شخصی‌ همراه‌ با پزشک‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ کلینیک‌ شنوایی‌شناسی‌ دایر کنند. اجرای‌ برنامه‌ حفاظت‌ شنوایی‌ در یک‌ کارخانه‌ که‌ سروصدای‌ آن‌ بیش‌ از حد مجاز است‌، نیاز به‌ همکاری‌ متخصصان‌ شنوایی‌شناس‌، پزشکان‌، کارشناسان‌ بهداشت‌ صنعتی‌ و مهندسین‌ اکوستیک‌ دارد. در کل‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ بازار کار فارغ‌التحصیل‌ شنوایی‌شناسی‌ بخصوص‌ در شهرهای‌ کوچک‌ خوب‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ عمومی‌ ، میکروبیولوژی‌ ، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ سرو گردن‌ و گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ ، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ مغز و اعصاب‌ ، ژنتیک‌ پزشکی‌ ، روان‌شناسی‌ عمومی‌ ، بافت‌شناسی‌ و آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، بهداشت‌ عمومی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، بیوشیمی‌ ، فارماکولوژی‌ ، مبانی‌ علم‌ گفتار، روش‌ تحقیق‌ ، آواشناسی‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، اکوستیک‌.
دروس‌ تخصصی‌:
مبانی‌ علم‌ شنوایی‌ ، ارزیابی‌ پایه‌ شنوایی‌ ، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ دستگاه‌ شنوایی‌ و تعادل‌ ، بیماری‌های‌ گوش‌ و روش‌های‌ درمان‌ آن‌ ، رشد طبیعی‌ گفتار و زبان‌ و اختلالات‌ آن‌ ، ارزیابی‌ تکمیلی‌ شنوایی‌ ، بیماری‌های‌ مغز و اعصاب‌ ، سایکو اکوستیک‌ ، ایمیتانس‌ ادیومتری‌ ، رادیولوژی‌ سر و گردن‌ ، شنوایی‌ شناسی‌ تشخیصی‌، فیزیوپاتولوژی‌ اختلالات‌ شنوایی‌ و تعادل‌ ، اختلالات‌ ارتباطی‌ افراد کم‌شنوا، تجویز و ارزیابی‌ سمعک‌ و سایر وسایل‌ کمک‌شنوایی‌، بیماری‌های‌ اطفال‌ ، مبانی‌ آزمون‌های‌ الکتروفیزیولوژیک‌ ، روش‌های‌ توانبخشی‌ ، تربیت‌ شنوایی‌ ، مدیریت‌ در شنوایی‌ شناسی‌ ، الکترونیک‌ در تجهیزات‌ شنوایی‌ ، روانشناسی‌ مبتلایان‌ به‌ کم‌شنوایی‌ ، نویز و حفاظت‌ شنوایی‌، زبان‌ تخصصی‌، سمینار شنوایی‌، پروژه‌، کارآموزی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زیست شناسی

دیباچه: رشته‌ زیست‌شناسی‌ دارای‌ سه‌ گرایش‌ علوم‌گیاهی‌، علوم‌ جانوری‌ و زیست‌دریا است‌.‌ این‌ گرایش‌ها تنها در 17 واحد تخصصی‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند.
گرایش‌ علوم‌ گیاهی‌:

این رشته‌ یکی‌ از شاخه‌های‌ زیست‌شناسی‌ است‌ که‌ صرفاً موارد مربوط‌ به‌ گیاه‌ را اعم‌ از گیاهان‌ اولیه‌ تا گیاهان‌ امروزی‌ بررسی‌ می‌کند و دارای‌ زمینه‌های‌ مختلفی‌ مانند:
گیاه‌ شناسی‌، فیزیولوژی‌ گیاهی‌، ریخت‌ زایی‌ و اندام‌ زایی‌ در گیاهان‌، بیوشیمی‌ و جلبک‌ شناسی‌ است‌. علوم‌ گیاهی‌ دارای‌ دو بخش‌ عمده‌ "فیزیولوژی‌" و "سیستماتیک‌" است‌ که‌ بخش‌ فیزیولوژی‌ به‌ شناخت‌ زندگی‌ گیاهان‌ و اندام‌های‌ مختلف‌ یک‌ گیاه‌ می‌پردازد و بخش‌ سیستماتیک‌ نیز درباره‌ اسامی‌ و طبقه‌بندی‌ گیاهان‌ می‌باشد.گیاه، اعجوبه سبزپوش طبیعت است که چون در هر گوشه و کنار به چشم می‌خورد، عادی و پیش پاافتاده به نظر می‌آید در حالی که بیش از هر موجود زنده دیگری در روی کره زمین، اعجاب‌آور است.موجودی که در آشپزخانه ذره‌بینی خود برای همه مخلوقات زنده کره زمین غذا تهیه می‌کند و پیشرفته‌ترین نیروگاه خورشیدی، شبکه لوله‌کشی و سیستم پمپاژ آب را در اختیار دارد و از سوی دیگر مایه زیبایی، لطافت ، نشاط و آرامش هستی است. به همین دلیل شناخت و حفظ آن یک نیاز است. و رشته علوم گیاهی نیز برای پاسخ به همین نیاز در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی معتبر جهان دایر شده است.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
حضور کارشناسان‌ علوم‌ گیاهی‌ در مؤسسه‌های‌ تحقیقاتی‌ و اجرایی‌ کشور امری‌ ضروری‌ است‌ تا بتوان‌ محیط‌ زیست‌ ایران‌ را به‌ خوبی‌ حفظ‌ کرد، اما به‌ گفته‌ اساتید و دانشجویان‌ علوم‌ گیاهی‌ در حال‌ حاضر فارغ‌التحصیلان‌ دوره‌ لیسانس‌ این‌ گرایش‌ موقعیت‌های‌ شغلی‌ مناسبی‌ ندارند. چون‌ دانش‌ و اطلاعات‌ آن‌ها جنبه‌ تخصصی‌ ندارد و مؤسسات‌ و مراکز تحقیقاتی‌ و اجرایی‌ بیشتر مایلند که‌ نیروهای‌ مورد نیاز خود را از میان‌ فارغ‌التحصیلان‌ کارشناسی‌ ارشد یا دکترای‌ این‌ رشته‌ انتخاب‌ کنند. بیشتر فارغ‌ التحصیلان‌ علوم‌ گیاهی‌ در سطح‌ کارشناسی‌ جذب‌ آموزش‌ و پرورش‌ می‌شوند چون‌ معلومات‌ آنها جنبه‌ عمومی‌ دارد و می‌توانند در تدریس‌ کتب‌ زیست‌شناسی‌ دوره‌ متوسطه‌ موفق‌ باشند، اما نمی‌توانند در مراکز تحقیقاتی‌ که‌ نیاز به‌ متخصص‌ در زمینه‌های‌ مختلف‌ علوم‌ گیاهی‌ دارد، فرصت‌ شغلی‌ مناسبی‌ به‌ دست‌ بیاورند. از سوی‌ دیگر اگر کسی‌ در گرایش‌ علوم‌ گیاهی‌ سرمایه‌گذاری‌ کند و متأثر از محیط‌ نشود، می‌تواند در بخش‌های‌ کشاورزی‌ ـ زیستی‌، ژنتیک‌ و بیوتکنولوژی‌ فعالیت‌ داشته‌ باشد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:

دروس‌ مشترک‌ در گرایش‌های‌ مختلف‌ زیست‌شناسی‌ :
ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌، شیمی‌ آلی‌، بیوشیمی‌، آمار زیستی‌ ، زیست‌ سلولی‌ و مولکولی‌ ، ژنتیک‌ ، اکولوژی‌ ، میکروبیولوژی‌ ، تکامل‌ موجودات‌ زنده‌ ، تالوفیت‌ها، فیزیولوژی‌ جانوری‌، بافت‌ شناسی‌ ، جنین‌ شناسی‌ ، جانور شناسی‌، تشریح‌ و مرفولوژی‌ گیاهی‌ ، ریخت‌زایی‌ و اندام‌ زایی‌ در گیاهان‌ ، سیستماتیک‌ گیاهی‌، فیزیولوژی‌ گیاهی‌، رشد و نمو گیاهی‌، بیوفیزیک‌ ، ویروس‌ شناسی‌ ، زیست‌ شناسی‌ پرتوی‌ ، اکولوژی‌ عملی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ علوم‌ گیاهی‌:
اکو فیزیولوژی‌ گیاهی‌ ، ازدیاد گیاهان‌ ، قارچ‌ شناسی‌ ، اکولوژی‌ گیاهی‌ ، انتقال‌ مواد در گیاه‌ ، متمم‌ سیستماتیک‌ گیاهی‌، اصول‌ رده‌بندی‌ گیاهان‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌).
گرایش‌ علوم‌ جانوری‌:
علوم‌ جانوری‌ به‌ مطالعه‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ جانوران‌ می‌پردازد و دارای‌ سه‌ بخش‌ اصلی‌ جانورشناسی‌ یا بیوسیستماتیک‌، فیزیولوژی‌ جانوری‌ اعم‌ از انسانی‌ و حیوانی‌ و بافت‌شناسی‌ و جنین‌شناسی‌ جانوری‌ است‌.بسیاری‌ از گرایش‌های‌ زیست‌شناسی‌ وابسته‌ به‌ علوم‌جانوری‌ هستند. برای‌ مثال‌ یک‌ محقق‌ علوم‌سلولی‌ و مولکولی‌ تا با یک‌ جانور و وضعیت‌ زیستی‌ آن‌ آشنا نباشد، نمی‌تواند روی‌ سلول‌ آن‌ کار کند. یک‌ محقق‌ ژنتیک‌ نیز در آغاز باید بیولوژی‌ جانور را به‌ طور کامل‌ بداند و بعد در زمینه‌ ژنتیک‌ آن‌ کار کند. به یاری بیوسیستماتیک یعنی شناسایی گونه‌های مختلف جانوران نیز می‌توان به نقش مفید گونه‌های مختلف جانوری برای کمک به طرح‌های اقتصادی پی برد.برای مثال امروزه استفاده از مواد شیمیایی برای کنترل آفات راه درستی نیست چون این مواد تعادل اکولوژی محیط زیست را برهم می‌زنند در حالی که با شناخت گونه‌های حشرات شکارچی می‌توان بسیاری از آفات مثل حشرات مضر را از بین برد. در این میان می‌توان به کفش‌دوزک‌ها اشاره کرد که امروزه کاربرد بسیاری در اقتصاد کشاورزی آمریکا دارند یا مگس‌های مفید که از شته‌ها تغذیه می‌کنند. از طرف دیگر بیوسیستماتیک در شناخت گونه‌های بیماری‌زا مثل «پشه آنوفل» و معرفی آنها به دنیای پزشکی نقش مهمی دارد. همچنین می‌‌توان به بخش دیرین‌شناسی یا فسیل‌شناسی اشاره کرد که یکی از فواید این بخش، پی بردن به منابع عظیم اقتصادی مثل نفت است که از طریق مطالعه محل فسیل‌ها یا رسوبات فسیل‌ها به دست می‌‌آید.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
هرچند که‌ تعداد قابل‌ توجهی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ علوم‌ جانوری‌ جذب‌ بازار کار نمی‌شوند اما بهترین‌ دانشجویان‌ همیشه‌ موفق‌ بوده‌ و هستند. این دسته از دانشجویان پس از فارغ‌التحصیلی گاه‌ برای‌ کارهای‌ تحقیقاتی‌ یا اداره‌ آزمایشگاه‌ها جذب‌ دانشگاه‌ها می‌شوند یا در سازمان‌ حفاظت‌ از محیط‌ زیست‌ و سازمان‌های‌ مربوط‌ به‌ فعالیت‌ می‌پردازند. چون‌ سازمان‌ محیط‌ زیست‌ برای‌ بررسی‌ اکوسیستم‌ها به‌ محققان‌ زیست‌شناسی‌ از جمله‌ علوم‌جانوری‌ نیاز دارد. همچنین‌ بعضی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ این‌ گرایش‌ وارد دنیای‌ پزشکی‌ شده‌ و در زمینه‌های‌ خون‌شناسی‌ یا انگل‌شناسی‌ فعالیت‌ می‌کنند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ علوم‌ جانوری‌ :
زیست‌ انگل‌ها، فیزیولوژی‌ مقایسه‌ای‌، جانورشناسی‌، رفتارشناسی‌، حشره‌شناسی‌. (بسیاری از درس‌های این گرایش همراه با آزمایشگاه است).
گرایش‌ زیست‌ دریا:
گرایش‌ زیست‌ دریا به‌ بررسی‌ و مطالعه‌ خواص‌ محیط‌ آبی‌، بیولوژی‌ آبزیان‌ و فعالیت‌های‌ آبزی‌پروری‌ می‌پردازد؛ یعنی‌ برخلاف‌ دو گرایش‌ علوم‌ جانوری‌ و علوم‌ گیاهی‌ که‌ در آنها بیشتر موجودات‌ خشک‌زی‌ مطالعه‌ می‌شوند این‌ گرایش‌ جانوران‌ و گیاهان‌ آبزی‌ را بررسی‌ و مطالعه‌ می‌کند. گرایش‌ زیست‌ دریا علاوه‌ بر بررسی‌ فیزیولوژی‌ آبزیان‌ به‌ مطالعه‌ اکولوژی‌ دریا یعنی‌ بررسی‌ آلودگی‌ آب‌ دریاها و تأثیر آن‌ بر محیط‌ دریا می‌پردازد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ زیست‌ دریا می‌توانند‌ در مراکز پرورش‌ ماهی‌ و مراکز‌ تحقیق‌ بر روی‌ ارزش‌ مواد غذایی‌ دریایی‌ فعالیت کنند. علاوه‌ بر کار در شیلات‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ گرایش‌ می‌توانند در حفظ‌ بعضی‌ از گونه‌های‌ آبزیان‌ که‌ در حال‌ انقراض‌ هستند مثل‌ ماهی‌ ازون‌برون‌ یا ماهی‌ سفید کار کنند و مهمتر از همه‌ این‌ که‌ ما باید به‌ یاری‌ کارشناسان‌ زیست‌دریا یک‌ اطلس‌ دقیق‌ در مورد گونه‌های‌ آبزی‌ موجود در آب‌های‌ کشورمان‌ تهیه‌ کنیم‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ زیست‌ دریا:
ماهی‌شناسی‌، لیمنولوژی‌، انگل‌ها و بیماری‌های‌ انگلی‌ آبزیان‌، اکولوژی‌ آبزیان‌، شناخت‌ کف‌زیان‌، اصول‌ و تکثیر و پرورش‌ آبزیان‌. (بسیاری از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است).
توانایی‌های‌ لازم‌ :
دانشجوی‌ رشته‌ زیست‌شناسی‌ باید عاشق‌ کشف‌ حقایق‌ پدیده‌های‌ طبیعی‌ باشد و به‌ گردش‌ در طبیعت‌ علاقه‌مند باشد. چون‌ اطلاعاتی‌ که‌ با حضور در محیط‌ طبیعی‌ زندگی‌ گیاه‌ یا جانور می‌توان‌ به‌ دست‌ آورد در هیچ‌ کتابی‌ پیدا نخواهد شد. در ضمن‌ دانشجو لازم‌ است‌ فردی‌ منظم‌ و مرتب‌ بوده‌ و بتواند مطالب‌ را در ذهن‌ خویش‌ به‌ خوبی‌ طبقه‌بندی‌ کند تا در زمینه‌ سیستماتیک‌ موفق‌ گردد.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زمین شناسی

دیباچه: وقوع زمین‌لرزه‌ای هولناک و اسرارآمیز با نیرویی عظیم و ویرانگر، فوران توده‌های مذاب سنگ از دهانه کوهی آتشفشانی، چشم‌انداز با شکوه دره‌ای عمیق در پای کوهی سر به فلک کشیده، گستردگی و تنوع سنگ‌های موجود در طبیعت، لایه‌های موازی سنگی و خاکی در دیواره یک تپه یا کوه و دهها موضوع دیگر، از موضوعات مورد توجه زمین‌شناس است. زمین‌شناس بسیاری از پرسش‌های هیجان‌انگیز و جذاب پیرامون ما را به بحث و بررسی می‌گذارد. این که زمین در اولین روزهای عمر خود (4500 میلیون سال قبل) چگونه بوده است؟ چرا اقیانوس اطلس به تدریج وسیع‌تر و اقیانوس آرام کوچکتر می‌شود؟ در کجا به جستجوی آب بپردازیم؟ تفاوت سنگ‌ها ناشی از چیست و پرسش‌های متعدد دیگر که پاسخ آن را در علم زمین‌شناسی می‌توان یافت. زیرا در زمین‌ شناسی‌، منشأ زمین‌، تاریخ‌ و ساختمان‌ زمین‌، مواد متشکله‌ آن‌، منابع‌ طبیعی‌ موجود در آن‌ و تغییر و تحولاتی‌ که‌ در طول‌ زمان‌ پدید آمده‌اند، مورد بررسی‌ قرار می‌گیرد. در واقع‌ از اعماق‌ اقیانوس‌ها تا نوک‌ بزرگترین‌ قله‌ها و حتی‌ ماورای‌ این‌ دو، مورد مطالعه‌ قرار گرفته‌ و اطلاعات‌ حاصل‌ از آنها به‌ صورت‌ نقشه‌ و گزارش‌ ثبت‌ می‌شود.کشور ایران‌ با در اختیار داشتن‌ منابع‌ معدنی‌ بسیار غنی‌ اعم‌ از مواد سوختی‌ و ذخایر فلزی‌ و غیرفلزی‌ گرانبها، و قرار گرفتن‌ بر روی‌ منطقه‌ای‌ فعال‌ از نظر زمین‌‌شناسی‌ که‌ باعث‌ وقوع‌ زلزله‌ها، تغییر ساختار زمین‌، پدیده‌ کوه‌زایی‌، تغییر پهنای‌ دریاها و خلیج‌ مجاور می‌شود و دهها مطلب‌ شگفت‌انگیز و در خور دقت‌ و مطالعه‌ دیگر، نیاز وافر به‌ پژوهشگران‌ و متخصصان زمین‌شناسی‌ دارد که‌ در این زمینه ها به‌ مطالعه‌ و کاوش‌ پرداخته‌ و اطلاعات لازم را برای بهره‌برداری صحیح در اختیار مسؤولان ذی‌ربط قرار دهند.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ خوب‌ زمین‌شناسی‌ علاوه‌ بر تسلط‌ کافی‌ بر درس‌هایی‌ مثل‌ فیزیک‌، شیمی‌ و ریاضی‌ باید از قدرت‌ تجسم‌ مناسبی‌ برخوردار باشد. مهم‌ترین‌ ویژگی‌ برای‌ موفقیت‌ در این‌ رشته‌ داشتن‌ روحیه‌ای‌ پرجنب‌ و جوش‌، علاقه‌ به‌ زندگی‌ در محیط‌های‌ طبیعی‌ مانند کوه‌ها و بیابان‌ها است‌، زیرا زمین‌شناس‌ نه‌ تنها در دوران‌ دانشجویی‌ بلکه‌ در زمینه‌های‌ شغلی‌ نیز با چنین‌ محیط‌هایی‌ روبروست‌. علاوه‌ بر این‌ داشتن‌ توانایی‌ جسمانی‌ مناسب‌ نیز لازم‌ است‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
فارغ‌التحصیلان‌ مقطع‌ کارشناسی‌ رشته‌ زمین‌ شناسی‌ قادرند نقشه‌های‌ زمین‌ شناسی‌، معدنی‌ و جغرافیایی‌ را مطالعه‌ نموده‌ و اطلاعات‌ آن‌ را استخراج‌ نمایند و با گروه‌های‌ اکتشاف‌ معدن‌، آب‌یابی‌ و بهره‌ برداری‌ از آب‌های‌ زیرزمینی‌، همکاری‌ داشته‌ یا در کارهای‌ صحرایی‌ و کارگاهی‌ مهندسین‌ ژئوتکنیک‌ و ژئوفیزیک‌ فعالیت‌ داشته‌ باشند و کانون‌های‌ خطر همانند مناطق‌ زلزله‌خیز، آتشفشانی‌ و ... را مشخص‌ نمایند. با توجه‌ به‌ توانایی‌هایی‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ زمین‌شناسی‌ دارند، وزارتخانه‌های‌ صنایع‌ و معادن‌، نفت‌، نیرو، راه‌، جهاد کشاورزی‌، علوم‌ و آموزش‌ و پرورش‌ ، همچنین‌ شرکت‌ها و مؤسساتی‌ مانند ذوب‌آهن‌، سازمان‌ زمین‌ شناسی‌ کشور، شرکت‌های‌ مرتبط‌ با فعالیت‌های‌ سد سازی‌، آب‌یابی‌، حفر تونل‌، راهسازی‌، اکتشافات‌ آب‌ و نفت‌ و معادن‌، بخش‌های‌ مرتبط‌ با تهیه‌ نقشه‌های‌ زمین‌ شناسی‌ و معدنی‌، آزمایشگاه‌های‌ سنگ‌ شناسی‌ و زمین‌ شناسی‌ و در مجموع‌، کلیه‌ مراکزی‌ که‌ در ارتباط‌ با موضوع‌ زمین‌ فعالیت‌ می‌کنند، می‌توانند زمینه‌های‌ اشتغال‌ و فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ زمین‌ شناسی‌ باشند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌، مبانی‌ کامپیوتر.
دروس‌ اصلی :
زمین‌ شناسی‌ فیزیکی‌، زمین‌ شناسی‌ تاریخی‌، بلور شناسی‌ هندسی‌، بلور شناسی‌ نوری‌، کانی‌ شناسی‌، رسوب‌ شناسی‌، سنگ‌ شناسی‌ رسوبی‌، سنگ‌ شناسی‌ آذرین‌، سنگ‌ شناسی‌ دگرگونی‌،دیرینه‌ شناسی‌ (ماکرو فسیل‌)، چینه‌ شناسی‌، زمین‌ شناسی‌ ساختمانی‌، زمین‌ ساخت‌، فنوژئولوژی‌، ژئوشیمی‌، ژئوفیزیک‌، نقشه‌برداری‌.
دروس‌ تخصصی‌:
زمین‌ شناسی‌ ایران‌، زمین‌شناسی‌ اقتصادی‌، زمین‌ شناسی‌ نفت‌، آب‌های‌ زیرزمینی‌، زمین‌ شناسی‌ مهندسی‌، پترولوژی‌، زمین‌ شناسی‌ صحرایی‌، متون‌ علمی‌ زمین‌ شناسی‌. (بسیاری از درس‌های این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌).منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روانشناسی

دیباچه: تا 80 سال پیش روانشناسی را مطالعه روح و روان و روانشناس را فردی می‌دانستند که رویداد‌های درونی،‌ ذهنی و مغزی را مثل تصورات، خاطرات،‌ افکار و احساسات مطالعه می‌کند.طبق این تعریف، روانشناسی شاخه‌ای از ذهنی‌ترین بخش دانش انسان؛ یعنی فلسفه بود. اما از اوایل قرن بیستم و با پیشرفت سریع دو علم زیست‌شناسی و فیزیک،‌ روانشناسی نیز مطالعه ذهنی (زندگی روانی) را کنار گذاشت و به مشاهده و مطالعه رفتار موجودات پرداخت. البته هنوز نیز روانشناسان فرآیندهای ذهنی را مطالعه می‌کنند اما این کار را نه به صورت ثبت شخصی ادراکات و احساسات بلکه به شیوه عینی و علمی انجام می‌دهند.متأسفانه‌ هنوز در کشور ما بسیاری‌ از مردم‌، روانشناسی‌ را با کف‌بینی‌ و احضار روح‌ یکی‌ می‌دانند و ما می‌بینیم‌ که‌ کتاب‌هایی‌ با موضوعات‌ فوق‌، به‌ عنوان‌ کتاب‌های‌ روانشناسی‌، فروش‌ فوق‌العاده‌ای‌ دارند. در حالی‌ که‌ روانشناسی‌ شاخه‌ای‌ از علوم‌ زیستی‌ است‌ که‌ هم‌ به‌ مطالعه‌ عینی‌ رفتار قابل‌ مشاهده‌ می‌پردازد و هم‌ به‌ فهم‌ و درک‌ فرآیندهای‌ ذهنی‌ که‌ مستقیماً قابل‌ مشاهده‌ نبوده‌ و براساس‌ داده‌های‌ رفتاری‌ و عصب‌ زیست‌شناختی‌ قابل‌ استنباط‌ است‌، توجه‌ دارد. رشته‌ روانشناسی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ 4 گرایش‌ بالینی‌، آموزش‌ کودکان‌ استثنایی‌، صنعتی‌ و سازمانی‌ و عمومی‌ است‌. در این میان روانشناسی‌ بالینی‌ خدمات‌ تشخیص‌ و درمان‌ (روان‌ درمانی‌) را به‌ افرادی‌ که‌ دچار رفتارهای‌ نابهنجاری‌ مثل‌ افسردگی‌، اضطراب‌، وسواس‌، و غیره‌ هستند، ارائه‌ می‌دهد که‌ این‌ خدمات‌ در سه‌ زمینه‌ تشخیص‌، درمان‌ و پیشنهادِ روش‌هایی‌ برای‌ پیشگیری‌ از معضلات‌ و ناهنجاری‌های‌ رفتاری‌ ارائه‌ می‌شود. روانشناسی‌ صنعتی‌ و سازمانی‌ نیز یافته‌های‌ روانشناسی‌ را در تمام‌ محیط‌های‌ کاری‌ به‌ کار می‌برد؛ یعنی‌ درباره‌ این‌ که‌ محیط‌ کار باید چگونه‌ باشد تا بهترین‌ بازدهی‌ را داشته‌ باشد یا چه‌ متغیرهایی‌ در ارتباط‌ بین‌ کارفرما و کارگر مؤثر است‌ و چه‌ عواملی‌ باعث‌ عدم‌ تفاهم‌ بین‌ کارفرما و کارگر می‌شود، مطالعه‌ می‌کند. روانشناسی‌ عمومی‌ نیز به‌ مطالعه‌ کلیات‌ روانشناسی‌ می‌پردازد و روانشناسی‌ و آموزش‌ کودکان‌ استثنایی‌ کاربرد یافته‌های‌ روانشناسی‌ در رابطه‌ با کودکان‌ استثنایی‌ (تیزهوشان‌ و معلولین‌ جسمانی‌) است‌.
توانایی‌های‌ لازم :
زیست‌شناسی‌ و شیمی‌ در این‌ رشته‌ اهمیت‌ بسیاری‌ دارد و باید پایه‌ علوم‌زیستی‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ قوی‌ باشد. به‌ همین‌ دلیل‌ امروزه‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ از بین‌ دو گروه‌ آزمایشی‌ علوم‌انسانی‌ و علوم‌تجربی‌ پذیرفته‌ می‌شوند. از سوی‌ دیگر آمار و ریاضی‌ و زبان‌ انگلیسی‌ در این‌ رشته‌ کاربرد و اهمیت‌ زیادی‌ دارد. دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید نسبت‌ به‌ اطراف‌ و جامعه‌ خود دید عمیقی‌ داشته‌ باشد تا بتواند ظرافت‌های‌ رفتاری‌ افراد را درک‌ کند‌ و به‌ ویژگی‌های‌ روانی‌ افراد پی‌ ببرد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
امروزه‌ روانشناسی‌ با همه‌ جنبه‌های‌ زندگی‌ ما ارتباط‌ دارد و هر اندازه‌ که‌ جامعه‌ پیچیده‌تر شود، روانشناسی‌ نیز نقش‌ مهمتری‌ در حل‌ مسائل‌ آدمی‌ برعهده‌ می‌گیرد. این‌ به‌ معنای‌ فرصت‌های‌ شغلی‌ متنوع‌ و گسترده‌ برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ روانشناسی‌ است‌.به‌ گفته‌ کارشناسان‌ این‌ رشته‌، آینده‌ روانشناسی‌ در کشور ما روشن‌ و امیدبخش‌ است‌ و فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ باید آینده‌ خود را در فردا ببینند. چون‌ کشور ما یکی‌ از کشورهای‌ در حال‌ توسعه‌ است‌ و بدون‌ بهره‌گیری‌ از شاخه‌های‌ مختلف‌ روانشناسی‌ نمی‌تواند توسعه‌ همه‌جانبه‌ داشته‌ باشد. از سوی‌ دیگر کشور ما، کشور جوانی‌ است‌ و امروزه‌ یکی‌ از دغدغه‌های‌ خانواده‌ها، حفظ‌ بهداشت‌ روانی‌ و بالا بردن‌ سطح‌ دانش‌ فرزندانشان‌ می‌باشد که‌ این‌ دو مهم‌ نیز به‌ یاری‌ شاخه‌های‌ مختلف‌ روانشناسی‌ از جمله‌ روانشناسی‌ رشد و روانشناسی‌ تربیتی‌ امکان‌پذیر است‌. البته‌ در حال‌ حاضر فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بیشتر‌ جذب‌ آموزش‌ و پرورش‌ می‌شوند یا در شرکت‌ها و سازمان‌ها به‌ عنوان‌ کارشناس‌ روانشناسی‌ فعالیت‌ می‌کنند و عده‌ای‌ نیز به‌ عنوان‌ دستیار متخصص‌ روانشناسی‌ بالینی‌ یا روانپزشک‌ مشغول‌ به‌ کار هستند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های مختلف روانشناسی :
روانشناسی‌ عمومی‌، علم‌النفس‌ از دیدگاه‌ دانشمندان‌ اسلامی‌، آمار توصیفی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، کلیات‌ فلسفه‌، مبانی‌ جامعه‌شناسی‌، روانشناسی‌ احساس‌ و ادراک‌، متون‌ روانشناسی‌ به‌ زبان‌ خارجی‌، آمار استنباطی‌، روش‌ تحقیق‌ در روانشناسی‌، روانشناسی‌ فیزیولوژیک‌، روانشناسی‌ تجربی‌، روانشناسی‌ رشد، روانشناسی‌ یادگیری‌، روانشناسی‌ تربیتی‌، روانشناسی‌ اجتماعی‌، روانسنجی‌، انگیزش‌ و هیجان‌، شخصیت‌، آسیب‌شناسی‌ روانی‌، بهداشت‌ روانی‌، روانشناسی‌ مرضی‌ کودک‌، تاریخچه‌ و مکاتب‌ روانشناسی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ روانشناسی‌ بالینی‌:
کاربرد مقدماتی‌ روش‌های‌ تشخیص‌ بالینی‌، کاربرد مقدماتی‌ روش‌های‌ درمان‌، مصاحبه‌، سمینار مسائل‌ روانشناسی‌ بالینی‌ در جهان‌ و ایران‌، پژوهش‌های‌ عملی‌ در روانشناسی‌ بالینی‌، روانشناسی‌ پویایی‌ گروه‌، کلیات‌ روانپزشکی‌، بررسی‌ مقدماتی‌ نظریه‌های‌ روان‌ درمانی‌، روانشناسی‌ مشاوره‌ و راهنمایی‌، روانشناسی‌ کودکان‌ استثنایی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ روانشناسی‌ عمومی‌:
طرح‌ها و‌ پژوهش‌های‌ آزمایشگاهی‌، مقدمات‌ نورو بسیکولوژی‌، ارزشیابی‌ شخصیت‌، روانشناسی‌ مشاوره‌ و راهنمایی‌، روانشناسی‌ هوش‌ و سنجش‌ آن‌، تفکر و زبان‌، روانشناسی‌ پویایی‌ گروه‌، روانشناسی‌ کودکان‌ استثنایی‌، سمینار در مسائل‌ روانشناسی‌ عمومی‌، اختلالات‌ یادگیری‌، روانشناسی‌ جنایی‌، پژوهش‌های‌ عملی‌ در روانشناسی‌ عمومی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ روانشناسی‌ استثنایی‌:
روانشناسی‌ مشاوره‌ و راهنمایی‌، نظریه‌ها و کاربرد آزمون‌های‌ شناختی‌، روانشناسی‌ کودکان‌ تیزهوش‌ و روش‌های‌ آموزش‌ آنها، روانشناسی‌ کودکان‌ عقب‌مانده‌ و روش‌های‌ آموزش‌ آنها، اختلالات‌ تکلم‌ و گفتار درمانی‌، روانشناسی‌ تدریس‌ به‌ کودکان‌ ناشنوا، روانشناسی‌ تدریس‌ به‌ کودکان‌ نابینا، متون‌ روانشناسی‌ کودکان‌ استثنایی‌ به‌ زبان‌های‌ خارجی‌، بهداشت‌ روانی‌ کودکان‌ استثنایی‌ و خانواده‌، زمینه‌ پیشگیری‌ از تولد کودکان‌ عقب ‌افتاده‌، روانشناسی‌ کودکان‌ ناسازگار، روش‌های‌ تغییر و اصلاح‌ رفتار کودکان‌، سمینار مسائل‌ کودکان‌ استثنایی‌ در جهان‌ و ایران‌، پژوهش‌های‌ عملی‌ در روانشناسی‌ و آموزش‌ کودکان‌ استثنایی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دندانپزشکی

دیباچه:
به روی دیوار مطب یک دندانپزشک، شعاری به این مضمون نصب شده بود
"یا نخ دندان یا مردن، کدام را انتخاب می‌کنید؟" اگر چه باور این سخن مشکل است اما محققین ثابت کرده‌اند که این شعار گفته‌ای بی‌محتوا نیست و اصلاً‌ جنبه شوخی ندارد. در واقع هرگونه عفونت در ناحیه دهان به ویژه عفونت ناشی از بیماری‌های پیرامون دندان و لثه و چرکی که بین فاصله دندان و لثه تجمع می‌کند، می‌تواند وارد جریان خون شده و در نهایت سبب سکته قلبی، سکته مغزی یا حتی مرگ شود.آری! امروزه دندانپزشکی فن و مهارت کشیدن دندان یا ساخت دندان مصنوعی با روش‌های ابتدایی نیست بلکه دانشی است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت جسم و روح، زیبایی و ادا کردن کلمات تأمین می‌کند. همچنین به یاری این علم می‌توان بسیای از بیماری‌ها را در مراحل اولیه شناخت و از پیشرفت آن جلوگیری نمود.رشته‌ دندانپزشکی‌ در مقطع‌ دکترای‌ عمومی‌ نحوه‌ رعایت‌ بهداشت‌، پیشگیری‌ و درمان‌ بیماری‌های‌ دهان‌ و دندان‌ را آموزش‌ می‌دهد. این‌ مقطع‌ دارای‌ دو دوره‌ مجزای‌ 2 و 4 ساله‌ است‌. که‌ در 2 سال‌ اول‌ دانشجویان‌ واحدهای‌ علوم‌پایه‌ مثل‌ بیوشیمی‌، آناتومی‌، بافت‌شناسی‌، فیزیولوژی‌، ژنتیک‌، میکروب‌شناسی‌ و ایمنی‌شناسی‌ را می‌گذرانند و بعد از 2 سال‌ وارد دوره‌ تخصصی‌ دندانپزشکی‌ شده‌ و دروس‌ اختصاصی‌ خود را در زمینه‌ آسیب‌شناسی‌ فک‌ و دهان‌، ارتودنسی‌، اندودنتیکس‌، پروتزهای‌ ثابت‌ و اکلوژن‌، پروتزهای‌ متحرک‌ و فک‌ و صورت‌، پریودنتولوژی‌، ترمیمی‌ و مواد دندانی‌، بیماری‌های‌ دهان‌ و دندان‌، جراحی‌ دهان‌ و فک‌ و صورت‌، دندانپزشکی‌ کودکان‌ و رادیولوژی‌ دهان‌ و فک‌ و صورت‌ می‌گذرانند. و در نهایت‌ می‌توانند بیماری‌های‌ دهان‌ و دندان‌ را تشخیص‌ داده‌ و در حد یک‌ دندانپزشک‌ عمومی‌ نسبت‌ به‌ درمان‌ آنها اقدام‌ کنند.
توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ دندانپزشک‌ عمومی‌ با بینش‌ هنری‌، کارش‌ را آغاز و به‌ پایان‌ می‌رساند. چرا که‌ او در هنگام‌ تراش‌ دندان‌، ردیف‌ کردن‌، ساخت‌ و ترمیم‌ دندان‌ و موارد دیگر باید از خلاقیت‌ هنری‌ خویش‌ بهره‌ برده‌ و دارای‌ نگرش‌ کارشناسانه‌ هنری‌ باشد. همچنین‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید از دست‌هایی‌ ماهر و توانمند برخوردار باشد چون‌ بسیاری‌ از کارهای‌ دندانپزشکی‌ از تراش‌ دندان‌ گرفته‌ تا بازسازی‌ دندان‌ نیاز به‌ دست‌هایی‌ هنرمند و توانا دارد تا بتوان‌ به‌ نحو احسن‌ کارهای‌ ظریف‌ دندانپزشکی‌ را انجام‌ داد.در نهایت باید گفت که هرآنچه یک دانش‌آموز در درس زیست‌شناسی دوره دبیرستان خود فرا می‌گیرد، به نحوی به رشته دندانپزشکی ارتباط دارد بخصوص دو بخش فیزیولوژی وآسیب‌شناسی که دانشجویان در دوسال اول تحصیل با وسعت و عمق بیشتری نسبت به دوره دبیرستان مطالعه می‌کنند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
امروزه‌ در کشور ما فرصت‌های‌ شغلی‌ برای‌ دندانپزشکان‌ جوان‌ به‌ دو دلیل‌ عمده‌ محدودتر شده‌ است‌ که‌ یکی‌ از این‌ دلایل‌ پیشرفت‌ بهداشت‌ در کشور ما است‌ و دیگر اینکه‌ در چند سال‌ اخیر رشد پزشکان‌ و دندانپزشکان‌ نسبت‌ به‌ نرخ‌ رشد جمعیت‌ افزایش‌ یافته‌ است‌. البته‌ افزایش‌ تعداد دندانپزشکان‌ جوان‌ بیکار تنها مشکل‌ ایران‌ نیست‌ چون‌ طبق‌ بررسی‌ها و پیش‌بینی‌های‌ جوامع‌ علمی‌ خارج‌ از کشور، در سال‌ 2030 میلادی‌ بهداشت‌ دهان‌ و دندان‌ مردم‌ به‌ اندازه‌ای‌ خوب‌ خواهد بود که‌ دندانپزشکی‌ عمومی‌ به‌ بخشی‌ از پزشکی‌ عمومی‌ باز می‌گردد و رشته‌ دندانپزشکی‌ تنها جنبه‌ تخصصی‌ پیدا می‌کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ پزشکی‌، بیوشیمی‌ نظری‌، بیوشیمی‌ عملی‌، آناتومی‌ نظری‌، آناتومی‌ عملی‌، بافت‌شناسی‌ انسانی‌ نظری‌، بافت‌شناسی‌ انسانی‌ عملی‌، فیزیولوژی‌ نظری‌، فیزیولوژی‌ عملی‌، ژنتیک‌ انسانی‌، جنین‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌ نظری‌، میکروب‌شناسی‌ عملی‌، ایمنی‌شناسی‌ نظری‌، ایمنی‌شناسی‌ عملی‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، آمار پزشکی‌ و دندانپزشکی‌ و روش‌ تحقیق‌ ، بهداشت‌ عمومی‌ و اکولوژی‌ محیط‌ زیست‌.
دروس‌ تخصصی‌:
کالبدشناسی‌ و مورفولوژی‌ دندان‌ ، پروتز کامل‌ ، مواد دندانی‌، رادیولوژی‌ دهان‌، فارماکولوژی‌، جنین‌ و بافت‌ شناسی‌ فک‌ و دهان‌ ، آسیب‌شناسی‌، پروتز ثابت‌ ، پروتز پارسیل‌، دندانپزشکی‌ ترمیمی‌ ، بیماری‌های‌ دهان‌ و تشخیص‌، پریودنتولوژی‌، جراحی‌ فک‌ و دهان‌، اندودنتیکس‌ ، بهداشت‌ دهان‌ و پیشگیری‌، تغذیه‌، بیماری‌های‌ درونی‌، ارتودنسی‌، گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، بیماری‌های‌ روانی‌، دندانپزشکی‌ کودکان‌، نظام‌ پزشکی‌ و طب‌ قانونی‌، دندانپزشکی‌ جامعه‌نگر، بیولوژی‌ دهان‌، سمینار آسیب‌شناسی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دامپزشکی

دیباچه: امروزه در دنیا علی‌رغم پیشرفت‌هایی که در زمینه‌های مختلف صورت گرفته است، هنوز هم مسأله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یک مسأله استراتژیک مطرح است. به طوری که موقعیت یک کشور را با سطح و نوع غذای مردم آن کشور محک می‌زنند. بدون شک در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزولاینفک مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است که از طریق دام تهیه می‌شود.از همین‌جا می‌توان به اهمیت دانش دامپزشکی پی ببرد زیرا دامپزشکی‌ علم‌ شناخت‌ بیماری‌های‌ دامی‌ اعم‌ از بیماری‌های‌ مشترک‌ بین‌ انسان‌ و حیوان‌ یا بیماری‌های‌ خاص‌ دام‌، پیشگیری‌ از بیماری‌ها، معالجه‌ بیماری‌ها و همچنین‌ علم‌ تغذیه‌ انسان‌ و دام‌ است. در نشریه‌ سازمان‌ بهداشت‌ جهانی‌ آمده‌ است‌ "هدف‌ نهایی‌ دامپزشکی‌ درمان‌ حیوانات‌ نیست‌ بلکه‌ دقیقاً تأمین‌ مواد غذایی‌ و بهداشت‌ انسان‌ می‌باشد." چرا که‌ با واکسیناسیون‌ دام‌ها می‌توان‌ از مرگ‌ و میر آنها جلوگیری‌ کرد و بر میزان‌ فرآورده‌های‌ دامی‌ افزود و در نتیجه‌ مواد پروتئینی‌ لازم‌ را برای‌ جیره‌ غذایی‌ انسانی‌ تأمین‌ نمود. موادی‌ که‌ مقاومت‌ انسان‌ها بخصوص‌ کودکان‌ را در مقابل‌ کلیه‌ بیماری‌ها، افزایش‌ می‌دهد و نه‌تنها باعث‌ کاهش‌ قابل‌ ملاحظه‌ هزینه‌های‌ درمانی‌ می‌شود، بلکه‌ جامعه‌ای‌ سالم‌ و فعال‌ بوجود خواهد آورد.
توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ دامپزشک‌ باید به‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند بوده‌، به‌ زبان‌ انگلیسی‌ تسلط‌ داشته‌ و قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ بالایی‌ داشته‌ باشد. چون‌ بیمار او نمی‌تواند درد خود را بیان‌ کند و دامپزشک‌ باید خود موفق‌ به‌ شناخت‌ بیماری‌ گردد. بدون‌ شک‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید از سلامت‌ جسمانی‌ نیز برخوردار باشد اما قدرت‌ بدنی‌ در همه‌ بخش‌های‌ دامپزشکی‌ مطرح‌ نیست‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
فارغ‌التحصیلان‌ دامپزشکی‌ می‌توانند در مراکز مختلفی‌ از جمله‌ سازمان‌ دامپزشکی‌، مؤسسه‌ تحقیقات‌ و تولید واکسن‌ رازی‌ ، شرکت‌های‌ تولید دارو و فرآورده‌های‌ دامی‌، شرکت‌های‌ تولید مواد غذایی‌ با فرآورده‌های‌ دامی‌، واحدهای‌ دامپروری‌ دولتی‌ و خصوصی‌ و آزمایشگاه‌های‌ تشخیص‌ بیماری‌های‌ دامی‌ و بیماری‌های‌ انسانی‌ فعالیت‌ کنند یا خود بری معالجه حیوانات اهلی کلینیک دامپزشکی تأسیس کنند. گفتنی است که در اکثر کشورها از جمله کشور ما، دامپزشکان در تحقیقات پایه پزشکی نقش مهمی دارند برای مثال دکتر "جی ـ بانگ" عامل تب مالت انسان و سقط جنین دام‌ها را کشف کرد. این توانایی از آنجا نشأت می‌گیرد که از یک طرف کار بادام محدودیت کار با انسان را ندارد؛ یعنی می‌شود بر روی تعداد زیادی از حیوانات با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود و از سوی دیگر یک دامپزشک دید وسیع‌تری درباره حیوانات دارد و می‌تواند به روی حیوانات مختلف تحقیق کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ پزشکی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌، ژنتیک‌ حیوانی‌، جانورشناسی‌ عمومی‌، آمار حیاتی‌.
دروس‌ اصلی‌:
اصول‌ همه‌گیرشناسی‌، اصول‌ تغذیه‌ دام‌، تغذیه‌ اختصاصی‌ دام‌، تغذیه‌ اختصاصی‌ طیور، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، آسیب‌شناسی‌ اختصاصی‌، باکتری‌شناسی‌ عمومی‌، باکتری‌شناسی‌ اختصاصی‌ و بیماری‌های‌ باکتریایی‌، کالبدشناسی‌ پایه‌، کالبدشناسی‌ مقایسه‌ای‌، انگل‌شناسی‌ و بیماری‌های‌ انگلی‌، قارچ‌شناسی‌ و بیماری‌های‌ قارچی‌، ویروس‌شناسی‌ و بیماری‌های‌ ویروسی‌، ایمن‌شناسی‌ و سرم‌شناسی‌، سم‌شناسی‌، فارماکولوژی‌، ماهی‌شناسی‌ عمومی‌، جنین‌شناسی‌ نظری‌، اصول‌ انتخاب‌ و تلقیح‌ مصنوعی‌ دام‌، بهداشت‌ و پرورش‌ دام‌، بهداشت‌ و پرورش‌ طیور، تکثیر و پرورش‌ ماهی‌، پرورش‌ و بیماری‌های‌ زنبور عسل‌، اصول‌ اصلاح‌نژاد دام‌، اصول‌ هوشبری‌ نظری‌، اصول‌ کالبدگشایی‌ و نمونه‌برداری‌، اصول‌ معاینه‌ دام‌.
دروس‌ تخصصی‌:
بیماری‌های‌ اندام‌های‌ حرکتی‌، بیماری‌های‌ متابولیک‌ دام‌ ، بیماری‌های‌ درونی‌ دام‌های‌ بزرگ‌ ، بیماری‌های‌ درونی‌ دام‌های‌ کوچک‌ ، بیماری‌های‌ تولیدمثل‌ دام‌، بیماری‌های‌ طیور، بیماری‌های‌ ماهی‌، بیماری‌های‌ مشترک‌ انسان‌ و دام‌، رادیولوژی‌ دامپزشکی‌، جراحی‌ عمومی‌ دام‌های‌ بزرگ‌، جراحی‌ عمومی‌ دام‌های‌ کوچک‌، مسمومیت‌های‌ دام‌، مامایی‌ دامپزشکی‌، کلینیکال‌ پاتولوژی‌، بهداشت‌ و صنایع‌ شیر، کنترل‌ کیفی‌ و بهداشتی‌ مواد غذایی‌، صنایع‌ مواد غذایی‌ با منشاء دامی‌ نظری‌، زبان‌ تخصصی‌.
دروس‌ بالینی‌:
عملیات‌ درمانگاهی‌ دام‌های‌ بزرگ‌، عملیات‌ درمانگاهی‌ دام‌های‌ کوچک‌، عملیات‌ درمانگاهی‌ مامایی‌، عملیات‌ درمانگاهی‌ طیور، کارآموزی‌منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

داروسازی

دیباچه: بسیاری از مردم و از جمله تعداد قابل توجهی از داوطلبان آزمون سراسری شناخت صحیحی از رشته داروسازی ندارند. آنها نمی‌دانند که شغل فارغ‌التحصیل داروسازی، دارو فروشی نیست و حتی هدف این رشته نیز فقط تربیت داروساز نمی‌باشد. چرا که داروسازی تنها یکی از تخصص‌های فارغ‌التحصیل این رشته است. باید دانست که در علم‌ پزشکی‌ برای‌ مداوای‌ یک‌ بیمار، روش‌های‌ متعددی‌ از جمله‌ دارو درمانی‌، جراحی‌ و روان‌ درمانی‌ وجود دارد. که‌ در این‌ میان‌ دارو درمانی‌ به‌ عنوان‌ متداول‌ترین‌ شیوه‌ در تمام‌ دنیا شایع‌ است و رشته‌ داروسازی‌، رشته‌ای‌ است‌ که‌ در همین‌ زمینه‌ با بیماران‌ و مردم‌ مرتبط‌ می‌گردد. همچنین‌ یک‌ داروساز در صورت‌ ناموفق‌ بودن‌ رژیم‌ دارو درمانی‌ باید علل‌ عدم‌ موفقیت‌ را بررسی‌ کند. از همین‌ رو می‌توان‌ گفت‌ رشته‌ داروسازی‌ بخشی‌ از علوم‌ پزشکی‌ است‌ که‌ در رابطه‌ با تولید و ساخت‌ دارو، بررسی‌ وضعیت‌ دارو در بدن‌ انسان‌ و موجودات‌ زنده‌ و میزان‌ تأثیر دارو در سلامت‌ جامعه‌ و کم‌ کردن‌ بحران‌های‌ بیماری‌زا نقش‌ ایفا می‌کند. به‌ عبارت‌ دیگر رشته‌ داروسازی‌ به‌ شناخت‌ ماده‌ مؤثر، فرموله‌ کردن‌ این‌ ماده‌ (تبدیل‌ ماده‌ مؤثر به‌ فرمی‌ که‌ قابل‌ مصرف‌ برای‌ بیمار باشد مثل‌ قرص‌، کپسول‌، شربت‌ یا استفاده‌ از روش‌های‌ تزریقی‌) و بررسی‌ اثرات‌ دارو بر بدن‌ بیمار می‌پردازد.شاید جالب باشد که بدانید حدود 30 تا 50 درصد علت ناموفق شیوه مداوای یک بیمار، به دارو مربوط می‌شود؛ یعنی کیفیت دارو، انتخاب نوع‌دارو و نحوه استفاده از دارو (این که بیمار دارو را با چه مواد غذایی یا دارو‌های دیگر استفاده کرده است) می‌تواند اثر دارو را تضعیف کند. و این وظیفه یک داروساز است که علت را تشخیص دهد و در این زمینه پزشک معالج را راهنمایی کند.
توانایی‌های‌ لازم :
داروسازی‌ تلفیقی‌ از علوم‌ پایه‌ و بالینی‌ است‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ توانمندی‌ در دروس‌ فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ برای‌ این‌ رشته‌ ضروری‌ است‌. همچنین‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ برای‌ ارائه‌ خدمات‌ به‌ بیماران‌ باید بتواند با افراد به درستی‌ ارتباط‌ برقرار کرده‌ و خوب‌ صحبت‌ کند و در ضمن‌ فردی‌ سخت‌کوش‌ و جدی‌ باشد چون‌ دروس‌ این‌ رشته‌ بسیار فراگیر و متنوع‌ بوده‌ و هم‌ جنبه‌ حفظی‌ و هم‌ جنبه‌ تحلیلی‌ دارد و در نتیجه‌ به‌ همت‌ و تلاش‌ قابل‌ توجه‌ نیازمند است‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
حدود 90 درصد فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند که‌ از این‌ میان‌ بیش‌ از 80 درصد جذب‌ داروخانه‌ها و مابقی‌ در صنایع‌ داروسازی‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو) و کارخانه‌های‌ آرایشی‌ ـ بهداشتی‌ مشغول‌ به‌ کار می‌شوند یا در کارهای‌ اجرایی‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ فعالیت‌ می‌کنند. از سوی‌ دیگر در حال‌ حاضر حدود 97 درصد داروهای‌ مورد نیاز کشور (از نظر عددی‌) در کارخانه‌های‌ متعدد داروسازی‌ داخل‌ کشور ساخته‌ می‌شود و بدون‌ شک‌ این کارخانه‌ها به‌ کارشناسان‌ داروسازی‌ نیاز دارند. این‌ در حالی‌ است‌ که‌ اکثر کارخانه‌های‌ داروسازی‌ کشور دارای‌ واحدی‌ به‌ نام‌ واحد تحقیقات‌ هستند و امکان‌ فعالیت‌های‌ تحقیقاتی‌ برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ علاقه‌مند مهیا است.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
بیولوژی‌ نظری‌، فیزیک‌ نظری‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌ ، فیزیولوژی‌ ، شیمی‌ آلی‌ ، تشریح‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌،آمار حیاتی‌، شیمی‌ تجزیه‌، میکروب‌شناسی‌ نظری‌ و عملی‌، انگل‌شناسی‌ و قارچ‌شناسی‌، ایمونولوژی‌، کمک‌های‌ اولیه‌، کامپیوتر.
دروس‌ تخصصی‌:
گیاه‌شناسی‌ دارویی‌، اشکال‌ دارویی‌، تغذیه‌ و رژیم‌ درمانی‌، مواد خوراکی‌ نظری‌، مدیریت‌ در داروسازی‌، درمان‌شناسی‌، اطلاعات‌ دارویی‌، شیمی‌ دارویی‌، فارماکولوژی‌، مفردات‌ پزشکی‌ ، فرآورده‌های‌ دارویی‌ بیولوژیکی‌، فیزیکال‌ فارماسی‌، روش‌های‌ دستگاهی‌، سم‌شناسی‌ ، بیوفارماسی‌، داروسازی‌ صنعتی‌ ، کنترل‌ میکروبی‌ دارویی‌ ، کارآموزی‌ صنعت‌، زبان‌ تخصصی‌، مقدمات‌ داروسازی‌، گیاه‌شناسی‌ داروسازی‌، کارآموزی‌ داروخانه‌. (بیشتر درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ ارائه‌ می‌شود).منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تکنولوژی مرتع وآبخیزداری

دیباچه: بیش از نیمی از وسعت ایران، شامل حوزه‌های آبخیز، مراتع طبیعی و بیابان است. اغلب این حوزه‌های آبخیز، مراتع طبیعی و بیابان‌ها در معرض فرسایش آبی، بادی و چرای مفرط دام‌ها قرار دارند. پیشگیری از این روند تخریبی و بیابان‌زدایی و احیاء و اصلاح مراتع، به طرح‌هایی مناسب با موقعیت و وضعیت منطقه نیاز دارد و البته باید مجریان این طرح‌ها نیز افرادی کاردان و کارآزموده باشند. هدف مهندسی منابع طبیعی گرایش مرتع و آبخیزداری تربیت کارشناسانی است که بتوانند طرح‌های مورد نظر را ارائه دهند و رشته تکنولوژی مراتع و آبخیزداری مجریان این طرح‌ها را تربیت می‌کند.افرادی که اطلاعات علمی و فنی لازم را در زمینه علوم گیاهی، عوارض زمین، عوامل اقلیمی، آب و خاک، علل تخریب و انحطاط مراتع و فرسایش حوزه‌های آبخیز، بیابان‌زدایی، حفاظت، اصلاح و احیاء مراتع دارند و می‌توانند مجری طرح‌های آبخیزداری و تثبیت فیزیکی و بیولوژیکی ریگ‌های روان و طرح‌های مرتعداری باشند که به وسیله مهندسین مربوط تهیه و تدوین می‌گردد.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه :
شیمی عمومی، ریاضیات عمومی، فیزیک و هواشناسی، گیاه‌شناسی عمومی، خاک‌شناسی عمومی، اکولوژی،‌ مسّاحی و نقشه‌برداری، شناخت و حمایت محیط زیست، زیست‌شناسی
دروس اصلی :
ترویج و آموزش منابع طبیعی، جامعه‌شناسی روستایی، درخت‌ها و درختچه‌های ایران، حفاظت آب و خاک، مرتعداری، زمین‌شناسی، اقتصاد منابع طبیعی، آشنایی با عکس‌های هوایی
دروس تخصصی :
شناسایی گیاهان مرتعی، کارتوگرافی، اصول مدیریت آب و خاک، کلیات ارزیابی و اصلاح مراتع، اصول آبخیزداری در مناطق نیمه خشک، هیدرولوژی مقدماتی، کلیات اکوسیستم بیابان، کارآموزیمنبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اتاق عمل

دیباچه: گسترش مراکز بیمارستانی دارای اتاق عمل جراحی و نیاز روزافزون به افراد کاردان برای اداره اتاق‌های عمل جراحی، بیانگر نیاز جامعه به تکنسین اتاق عمل است. افرادی که می‌توانند درمسائل فنی، پزشکان جراح را یاری دهند. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در اتاق عمل به جراحان کمک‌های لازم فنی را ارائه دهند. همچنین این دسته از متخصصان می‌توانند وسائل جراحی و استریل را جهت استفاده آماده نمایند و اداره اتاق عمل را به عهده گیرند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
دروس اصلی و تخصصی:
تکنیک اتاق عمل عمومی، فن پرستاری، فیزیولوژی، تشریح، شیمی آلی و بیوشیمی، بهداشت فردی و همگانی، انگل‌شناسی و میکروب‌شناسی، داروشناسی عمومی و تخصصی، جراحی عمومی و تخصصی، اصطلاحات پزشکی و اصطلاحات رایج در اتاق عمل، کارآموزی عمومی، جراحی زنان و زایمان، بیماری‌های داخلی، آسیب‌شناسی، فیزیک پزشکی و کاربرد آن در اتاق عمل، خون‌شناسی و انتقال خون، بیهوشی، روش‌های احیاء قلبی و ریوی، روانشناسی، کارآموزی در عرصه.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 


موضوعات مرتبط: علوم تجربی

تاريخ : شنبه بیست و سوم مهر 1390 | 15:43 | نویسنده : سارا |

کاردرمانی

دیباچه: آیا می‌دانید که 1 تا 3 درصد کودکان ایرانی با مشکل حرکتی به دنیا می‌آیند؟ کودکانی که حتی در سنین 3 یا 4 سالگی نیز نمی‌توانند سینه‌خیز یا چهار دست و پا راه بروند.آیا می‌دانید که تعداد قابل توجهی از بیماران بعد از عمل جراحی نمی‌توانند با شغل سابقشان تطبیق یافته و بازدهی قبلی را داشته باشند؟ و آیا می‌دانید که بسیاری از بیماران روانی پس از درمان نمی‌توانند به زندگی اجتماعی برگشته و در حد سایر افراد جامعه فعالیت کنند؟چه باید کرد؟ ‌آیا می‌توان با فیزیوتراپی مشکلات فوق را حل کرد و یا برای بهبود اختلالات فوق باید از روان‌درمانی کمک گرفت؟متخصان کاردرمانی معتقدند که بهترین راه درمان مشکلات و اختلالات یاد شده، استفاده از روش کاردرمانی است زیرا یک کار درمان در دو حیطه روانی و جسمانی به معالجه اختلالات مورد نظر می‌پردازد.در واقع کاردرمانی‌ تنها رشته‌ علوم‌ توانبخشی‌ در مقطع‌ لیسانس‌ است‌ که‌ به‌ درمان‌ اختلالات‌ در حیطه‌ جسمانی‌ و حیطه‌ روانی‌ می‌پردازد. این‌ رشته‌ به‌ عنوان‌ یک‌ رشته‌ کُل‌نگر، تمامی‌ ابعاد یک‌ بیماری‌ و تأثیرات‌ جانبی‌ آن‌ را به‌ روی‌ زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ در نظر گرفته‌ و با ارائه‌ تکنیک‌های‌ درمانی‌ مناسب‌، ضمن‌ در نظر گرفتن‌ علائق‌ و انگیزه‌ فرد، او را به‌ سوی‌ فعالیت‌ روزانه‌ مستقل‌ سوق‌ می‌دهد. متخصصان‌ کاردرمانی‌ با تسلط‌ کافی‌ بر علوم‌ مختلف‌ فیزیولوژیکی‌، آناتومیکی‌ و روانشناختی‌، یک‌ برنامه‌ جامع‌ درمانی‌ را به‌ بیماران‌ ارائه‌ می‌دهند؛ یعنی‌ در کاردرمانی‌، تمرکز درمان‌ فقط‌ روی‌ بیماری‌ نیست‌، بلکه‌ تمامی‌ ابعاد زندگی‌ فرد، مورد بررسی‌ قرار می‌گیرد. گفتنی‌ است‌ که‌ هدف‌ این‌ رشته‌ به‌ حداکثر رساندن‌ استقلال‌ افراد بیمار و ناتوان‌ در انجام‌ کارهای‌ روزمره‌ و فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ و همچنین‌ آمادگی‌ برای‌ آموزش‌ حرفه‌ای‌ است‌.
توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ کاردرمانگر باید انگیزه‌ای‌ قوی‌ داشته‌ باشد تا بتواند با بیمارانی‌ که‌ دارای‌ معلولیت‌های‌ مختلف‌ هستند، ارتباط‌ برقرار کرده‌ و آنها را به‌ خوبی‌ درمان‌ کند. مهمترین‌ ویژگی‌ یک‌ کاردرمانگر، علاقه‌ به‌ انسان‌ها است‌. اگر متخصص‌ این‌ رشته‌ به‌ کار خود و مردم‌ علاقه‌مند نبوده‌ و صبر و حوصله‌ نداشته‌ باشد، موفق‌ به‌ درمان‌ بیماران‌ مورد نظر نخواهد شد. برخی‌ از استادان‌ این‌ رشته‌ نیز اولین‌ و مهمترین‌ ویژگی‌ دانشجوی‌ کاردرمانی‌ را داشتن‌ توانایی‌ جسمی‌ و روحی‌ خوب‌ می‌دانند و این‌ که‌ بتواند با درایت‌، ابتکار عمل‌ و خلاقیت‌، درمان‌ مؤثرتری‌ را ارائه‌ بدهد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
کشور ما با کمبود متخصص‌ این‌ رشته‌ روبرو است‌ و هر ساله‌ بیمارستان‌ها، کلینیک‌های‌ توانبخشی‌ سازمان‌ بهزیستی‌ کشور و هلال‌ احمر برای‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ کاردرمانی‌ اعلام‌ نیاز می‌کنند. همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند با مجوز وزارت‌ بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سازمان‌ بهزیستی‌ اقدام‌ به‌ تأسیس‌ کلینیک‌ خصوصی‌ شبانه‌روزی‌ کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
آناتومی‌ (سر و گردن‌ و تنه‌، اندام‌ فوقانی‌، تحتانی‌، سطحی‌، اعصاب‌) ، استخوان‌شناسی‌، روانشناسی‌ عمومی‌، روانپزشکی‌ عمومی‌، رشد روانی‌ ـ حرکتی‌، بیماری‌های‌ داخلی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
آشنایی‌ با اصول‌ توانبخشی‌ و طب‌ فیزیکی‌، واحد رادیولوژی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ مغز و اعصاب‌ ، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ ارتوپدی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ روماتولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ و بیومکانیک‌، تکنیک‌های‌ حرکت‌ درمانی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ کودکان‌ ، ارزشیابی‌ و اندازه‌گیری‌ قدرت‌ عضلانی‌، کارآموزی‌ بالینی‌، زبان‌ تخصصی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کاردانی علمی-کاربردی تولیدوبهره برداری گیاهان دارویی معطر

دیباچه: آمار جهانی نشان می‌دهد که مواد مؤثر بیش از 50 درصد از داروهای تولید شده طبیعی است و عمدتاً منشأ گیاهی دارد. در حال حاضر نیز بیش از 80 درصد از مردم کشورهای در حال توسعه به داروای گیاهی وابسته هستند و کشورهای تولید کننده مواد دارویی مثل آلمان، انگلستان، سوئیس و ژاپن، استفاده از گیاهان دارویی را در سطح وسیعی در برنامه تولید خود قرار داده‌اند.کشور پهناور اسلامی ایران با آب و هوای گوناگون و شرایط اقلیمی مختلف و فلور غنی (حدود 8 هزار گونه گیاهی) بدون شک در ردیف اول کشورهای تولید کننده گیاهان دارویی و فرآورده‌های آن می‌تواند قرار گیرد. وجود اختلاف درجه حرارت 50 درجه سانتی‌گراد،‌ وجود اراضی ساحلی، کویری، کوهستانی و برخورداری از حدود 300 روز آفتابی و تنوع گونه‌های زیستی و اختصاص بسیاری از گیاهان دارویی به سرزمین ایران، همگی ویژگی‌هایی هستند که در مقایسه با سایر تولیدکنندگان استعداد بالقوه‌ای را برای تولید انوع گیاهان دارویی در سطح وسیع و گسترده فراهم آورده است. بنابراین تربیت نیروی انسانی کاردان جهت استفاده از این پتانسیل بالقوه می‌تواند بخشی از نیاز کشور را برای نیل به اهداف یاد شده، تأمین نماید. فارغ‌التحصیلان این دوره می‌توانند به عنوان کمک کارشناس تحقیقاتی گیاهان دارویی، کاردان کشت و پرورش گیاهان دارویی و معطر، کاردان بهره‌بردار گیاهان دارویی و معطر و کمک ناظر در واحدهای تولید فعالیت کنند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
شیمی عمومی،‌ اصول آمار،‌ مبانی گیاه‌شناسی.
دروس اصلی:
هوا و اقلیم‌شناسی،‌مبانی اکولوژی، شیمی آلی، کارتوگرافی گیاهی، اصول زراعت گیاهان دارویی و معطر، مبانی فیزیولوژی گیاهی، رابطه آب و خاک و گیاه، حفاظت و حمایت گیاهان دارویی و معطر.
دروس تخصصی:
شناخت گیاهان دارویی و معطر، آشنایی با ماشین‌آلات و تجهیزات استحصال مواد مؤثر، روش‌های تکثیر و پرورش گیاهان دارویی و معطر، زراعت خصوصی گیاهان دارویی و معطر، روش‌های بهره‌برداری از گیاهان دارویی و معطر مرتعی، روش‌های بهره‌برداری از گیاهان دارویی و معطر جنگلی، درختان و درختچه‌های دارویی و معطر، اقتصاد گیاهان دارویی و معطر، اکولوژی گیاهان دارویی و معطر، آماده‌سازی و عمل‌آوری گیاهان دارویی و معطرمنبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش.

 

 

کاردانی فوریتهای پزشکی

دیباچه: فوریت‌های پزشکی خدمات امداد و کمک‌های اولیه را به بیماران و مصدومان حوادث مختلف تا رساندن آنها به مراکز درمانی ارائه می‌دهد. خدماتی که ممکن است داوطلبان را در موقعیت‌های حساس و پراسترس در تمام مدت شبانه‌روز قرار دهد. بنابراین داوطلب باید از نظر جسمی و روحی و روانی آمادگی لازم را برای خدمت در محیط‌های سخت نظیر دریا، کوهستان، شرایط‌ زلزله و دیگر بلایای طبیعی داشته باشد. رانندگی آمبولانس، حمل بیمار یا مصدوم، کمک‌های اولیه،‌ اطلاع‌رسانی و انجام سایر خدمات طبق دستور مافوق، بخشی از خدمات این افراد را تشکیل می‌دهد. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید آمادگی فعالیت در شرایط سخت و توانایی در ایجاد ارتباط مسؤولانه با بیمار یا مصدوم و بستگان آنها را داشته باشد.
توانایی‌های لازم :
رشته فوریت‌های پزشکی به صورت نیمه‌متمرکز دانشجو می‌پذیرد و داوطلبان پس از قبولی در آزمون علمی باید در آزمون حضوری این رشته نیز شرکت کنند و در صورت داشتن توانایی‌های روحی لازم از قبیل انضباط‌پذیری، گذشت و ایثار، اعتماد به نفس و آمادگی فعالیت در شرایط سخت و همچنین آمادگی جسمی کامل مانند عدم ابتلا به بیماری‌های مزمن و صعب‌العلاج مثل دیابت، فشار خون، آسم، نارسایی کلیه، بیماری‌های پیشرفته قلبی ، صرع و بیماری‌های روانی در این رشته پذیرفته می‌شوند.گفتنی است که در رشته فوریت‌های پزشکی داشتن قدرت بینایی خوب، مهارت‌های بدنی، روانی کلام و حداقل قد 170 سانتی‌متر برای امدادرسانی سریع و صحیح ضروری است. در ضمن این رشته تنها از بین داوطلبان مرد دانشجو می‌پذیرد.
موقعیت شغلی در ایران :
دانش‌آموختگان این رشته می‌توانند در مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی در سراسر کشور، آمبولانس‌های خصوصی یا در سازمان‌های مشابه فعالیت کنند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
تشریح و فیزیولوژی، میکروب‌شناسی و انگل‌شناسی ، بهداشت عمومی، زبان تخصصی.
دروس اصلی:
داروشناسی، فرایند عملیات و اطلاعات فنی، نشانه‌شناسی و معاینات بدنی، جابه‌جایی و حمل بیمار، اخلاق و مقررات حرفه‌ای، آشنایی با سازمان‌های امدادی، بهداشت روانی و فوریت‌های روان‌پزشکی، فوریت‌ پزشکی در بلایا، کلیات پزشکی.
دروس تخصصی:
احیای قلبی ـ ریوی، اختلالات سیستم قلبی ـ عروقی، شکستگی‌ها و دررفتگی‌ها، مسمومیت‌ها و گزیدگی‌ها، فوریت‌های پزشکی در شرایط خاص، خونریزی‌ها، کاهش سطح هوشیاری، سوختگی، سرمازدگی و گرمازدگی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فیزیوتراپی

دیباچه: تصور کنید که در کشور ما از هر 10 نفر،‌ تنها یک نفر به دلیل درد جسمانی مزمن حداقل یک ساعت در روز نتواند کار خود را به خوبی انجام دهد. آیا می‌دانید در این صورت چه میزان خسارت به کشور وارد خواهد شد؟ عمق این فاجعه زمانی احساس می‌شود که بدانیم دردهای مفصلی و عضلانی در ایران بسیار شایع است. از سوی دیگر طبق آمار جهانی معلولین، حدود 10% از جمعیت هر کشور را معلولین تشکیل می‌دهند و این افراد برای استفاده از توانایی‌های باقیمانده و جبران هر چه بیشتر ناتوانی‌ها و محدودیت‌های خویش به خدمات فیزیوتراپی نیاز دارند. البته این درصد در کشور ما به دلیل جنگ تحمیلی و حوادث بی‌شمار رانندگی بسیار بیشتر است و به همین دلیل باید برای رشته فیزیوتراپی که به تربیت فیزیوتراپیست‌های متخصص و کارآمد می‌پردازد، به عنوان یک رشته مهم و کاربردی، ‌اهمیت بسیار قائل شویم. در این‌ رشته‌ با استفاده‌ از یک‌ سری‌ وسایل‌ مثل‌ ابزارهای‌ الکترونیکی‌ در جهت‌ رفع‌ معلولیت‌، کاهش‌ علایم‌ بیمارهای‌ مفاصل‌، عضلات‌ و اعصاب‌ تلاش‌ می‌شود. البته‌ فیزیوتراپیست‌ها علاوه‌ بر وسایل‌ فوق‌، از یک‌ سری‌ حرکات‌ ورزشی‌ و درمانی‌ نیز استفاده‌ می‌کنند چون‌ برای‌ کسب‌ بهترین‌ نتیجه‌، باید حرکات‌ ورزشی‌ و درمان‌های‌ الکترونیکی‌ به‌ صورت‌ ترکیبی‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد. گفتنی‌ است‌ که‌ در 60 درصد از بیماری‌ها در کنار دارو درمانی‌ یا پس‌ از دارودرمانی‌ به‌ فیزیوتراپی‌ نیاز است. برای‌ مثال‌ در بیماری‌های‌ عصبی‌ مثل‌ سکته‌های‌ مغزی‌ یا ضربه‌های‌ مغزی‌، شکستگی‌ها، بیماری‌های‌ قلبی‌، بیماری‌های‌ ریوی‌، بیماری‌های‌ زنان‌ و زایمان‌ و نازایی‌، انواع‌ جراحی‌های‌ داخلی‌ و برخی‌ از بیماری‌های‌ اطفال‌ به‌ فیزیوتراپی‌ نیاز است‌. به‌ عبارت‌ دیگر در کل‌ بیماری‌های‌ اسکلتی‌ و اکثر بیماری‌های‌ عصبی‌ و عضلانی‌ فیزیوتراپی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. در ضمن‌ فیزیوتراپیست‌ها در بُعد پیشگیری‌ نیز فعالیت‌ می‌کنند. برای‌ مثال‌ یک‌ فیزیوتراپیست‌ نحوه‌ نشستن‌ یا بلند کردن‌ وزنه‌های‌ مختلف‌ را آموزش‌ می‌دهد تا از انحرافاتی‌ که‌ ممکن‌ است‌ در ستون‌ فقرات‌ افراد به‌ دلیل‌ عدم‌ رعایت‌ موارد فوق‌ ایجاد شود، جلوگیری‌ کند.
توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ دانشجوی‌ رشته‌ فیزیوتراپی‌ باید صبر و حوصله‌ بسیاری‌ داشته‌ باشد چون‌ در نهایت‌ باید با بیماران‌ مختلفی‌ از جمله‌ افرادی‌ که‌ دچار سکته‌ مغزی‌ یا ضایعه‌ مغزی‌ شده‌اند و یا عقب‌ماندگی‌ ذهنی‌ دارند، کار کند و در اغلب‌ مواقع‌ نیز نتیجه‌ کارش‌ به‌ تدریج‌ ظاهر می‌شود. از سوی‌ دیگر چون‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ با دستگاه‌های‌ الکتریکی‌ متنوعی‌ کار می‌کند، باید در درس‌ فیزیک‌ قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ به‌ دلیل‌ این‌ که‌ با بدن‌ انسان‌ به‌ عنوان‌ یک‌ موجود زنده‌ سروکار دارد، باید به‌ درس‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در حال‌ حاضر فارغ‌التحصیل‌ فیزیوتراپی‌ علاوه‌ بر استخدام‌ در مراکز دولتی‌ می‌تواند بعد از گذراندن‌ دوران‌ طرح‌ و همچنین‌ به‌ دست‌ آوردن‌ سابقه‌ کار لازم‌ (6 سال‌ سابقه‌ کار برای‌ فعالیت‌ در مراکز استان‌ها و 3 سال‌ سابقه‌ کار برای‌ فعالیت‌ در شهرستان‌ها) اقدام‌ به‌ تأسیس‌ کلینیک‌ خصوصی‌ فیزیوتراپی‌ کند. علاوه‌ بر کار در کلنیک خصوصی همچنین‌ می‌تواند جذب‌ بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی‌ و فدراسیون‌های‌ ورزشی‌ گردد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ برای‌ فیزیوتراپی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، آناتومی‌ (سر و گردن‌ و تنه‌، اندام‌ فوقانی‌، اندام‌ سطحی‌، اندام‌ تحتانی‌) ، بافت‌ شناسی‌، آسیب‌شناسی‌، استخوان‌ شناسی‌، روانشناسی‌ عمومی‌ و معلولین‌، روانپزشکی‌ ، ژنتیک‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، رشد روانی‌ ـ حرکتی‌ کودک‌، آناتومی‌ اعصاب‌، فیزیولوژی‌، نورولوژی‌ ، بیماری‌های‌ داخلی‌، بیماری‌های‌ قلب‌، عروق‌ و تنفسی‌، روماتولوژی‌، جراحی‌ عمومی‌، ارتوپدی‌ ، رادیولوژی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
آشنایی‌ با اصول‌ توانبخشی‌ و طب‌ فیزیکی‌ ، فیزیوتراپی‌ (اعصاب‌ ، بیماری‌های‌ قلب‌، عروق‌ و تنفس‌، روماتولوژی‌ ، جراحی‌ ، ارتوپدی‌)، کینزیولوژی‌ و بیومکانیک‌، حرکت‌ درمانی‌، الکترو تراپی‌، اندام‌های‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌، ارزشیابی‌ و اندازه‌گیری‌ ، ماساژ و اصول‌ درمان‌های‌ دستی‌، زبان‌ تخصصی‌، پروژه‌، کارآموزی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علوم اقتصادی

دیباچه: آیا خیابانی را می‌شناسید که در آن نانوایی, خواروبار فروشی, میوه‌فروشی یا آرایشگاه نباشد؟ بی‌شک در هر خیابانی مراکز خدماتی یاد شده و دهها واحد خدماتی دیگر به چشم می‌خورد. اما چرا در حالی که هیچ سازمان یا نهادی مسؤول ایجاد این مراکز در خیابان‌های مختلف نیست ما در هر خیابانی به واحدهای فوق دسترسی داریم؟راستی چرا بسیاری از واحدهای خدماتی 50 سال پیش مثل لحاف‌ دوزی, چینی بندزنی و حلبی‌سازی از بین رفته‌اند و در مقابل مغازه‌های تزئینات ساختمانی و فروشگاه‌های لوازم صوتی و تصویری ایجاد شده است؟ علم اقتصاد به سؤال‌های فوق پاسخ می‌دهدو این که در یک جامعه چه عواملی باعث تخصیص منابع می‌شود. به عبارت دیگر علم اقتصاد، علم تخصیص بهینه منابع است. منابعی که کم یا محدود هستند. این علم در مراکز آموزش عالی تحت عنوان رشته علوم اقتصادی ارائه می‌شود. رشته اقتصاد در مقطع کارشناسی دارای شش شاخه اقتصاد نظری, بازرگانی, کشاورزی, پول و بانکداری, صنعتی و حمل و نقل است و داوطلبان هر سه گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی, علوم تجربی و علوم انسانی می‌توانند این رشته را انتخاب کنند. البته برای داوطلبان علوم انسانی شاخه اقتصاد نظری ارائه نشده است. اما به گفته استادان این رشته تفاوت شاخه‌های مختلف اقتصاد در مقطع کارشناسی کمتر از 30 واحد درسی است و چون دانشجویان می‌توانند 9 واحد اختیاری خود را از شاخه دیگر انتخاب کنند، تفاوت قابل توجهی بین شاخه‌های مختلف این رشته وجود ندارد. بویژه این که بین دروس تخصصی هر شاخه نیز تشابه‌های بسیاری وجود دارد برای مثال از یازده درس اختصاصی شاخه اقتصاد پول و بانکداری , چهار درس آن با شاخه اقتصاد بازرگانی مشترک است. با این همه ما برای آشنایی شما با شاخه‌های رشته اقتصاد, به معرفی اجمالی آن‌ها می‌پردازیم.

شاخه اقتصاد نظری:
هسته اصلی تئوری‌های اقتصادی مثل اقتصاد ریاضی و اقتصاد سنجی در شاخه اقتصاد نظری مطالعه می‌شود؛ یعنی این شاخه بیشتر جنبه انتزاعی و تئوری دارد و تأکید آن بر روی تئوری‌های ریاضی است و دانشجوی اقتصاد نظری کمتر پدیده‌هایی از قبیل تجارت را مطالعه می‌کند.
دروس تخصصی اقتصاد نظری :
اقتصاد کشاورزی, اقتصاد مدیریت, اقتصاد ریاضی, اقتصاد سنجی, تاریخ عقاید اقتصادی, برنامه‌ریزی اقتصادی, اقتصاد منابع .
شاخه اقتصاد بازرگانی:
اقتصاد بازرگانی یکی از شاخه‌های کاربردی اقتصاد است که در آن دانشجو با جنبه‌های توصیفی و تحلیلی مدیریت تولید, مدیریت بازاریابی و کاربردهای آن، قوانین و مقررات مالیات در ایران, انواع حسابرسی و اصول حسابداری آشنا می‌شود. همچنین با استفاده از یک سری مدل‌های تصمیم‌گیری و متدهای کمی, تعیین خط مشی مطلوب را در مسائلی که یک مدیر با آن مواجه می‌شود، فرا می‌گیرد.
دروس تخصصی اقتصاد بازرگانی :
اقتصاد مدیریت, روش‌های مقداری در بازرگانی, مدیریت تولید, ارزیابی طرح‌های اقتصادی, حسابداری شرکت‌ها, حسابداری صنعتی, اصول بازاریابی, اصول بیمه, مدیریت مالی.
شاخه اقتصاد صنعتی
در شاخه اقتصاد صنعتی دانشجویان طی چند واحد با ساختار بازار صنعت, بازرگانی بین‌المللی, منافع و مضرات انحصار, سیاست رقابت, منافع مصرف‌کننده, هزینه‌ها و حقوق و مقررات کاری که تنظیم‌کننده روابط بین کارگران و کارفرمایان است, آشنا می‌شوند.
دروس مشترک در همه شاخه‌های علوم‌اقتصادی :
زبان خارجه تخصصی, اصول سازمانی و مدیریت, حقوق تجارت, مبانی جامعه‌شناسی, ریاضیات, آمار, روش تحقیق, اصول حسابداری, جغرافیای اقتصادی ایران, اقتصاد خرد, اقتصاد کلان, پول و بانکداری, مبانی فقهی اقتصاد صدر اسلام, نظام‌های اقتصادی, تجارت بین‌الملل, اقتصاد توسعه, اقتصاد ایران.
دروس تخصصی اقتصاد نظری :
اقتصاد صنعتی, حسابداری شرکت‌ها, حسابداری صنعتی, اقتصاد منابع, مدیریت تولید, ارزیابی طرح‌های اقتصادی, اقتصاد سنجی, حقوق کار و روابط صنعتی, پژوهش عملیاتی.شاخه اقتصاد پول و بانکداریدانشجویان این شاخه با نحوه عملکرد بانک‌های داخلی و خارجی, اسناد اعتباری ارزی, سیاست‌های پولی و مالی به عنوان مهم‌ترین سیاست‌های تثبیت اقتصادی و چگونگی تجزیه و تحلیل صورت حساب‌های مالی آشنا می‌شوند.
دروس تخصصی اقتصاد پول و بانکداری :
عملیات بانکی داخلی, عملیات بانکی خارجی, سیاست‌های پولی و مالی, بانکداری اسلامی, روش‌های مقداری در بازرگانی, سازمان‌های پولی و مالی بین‌المللی, حسابداری شرکت‌ها, تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی, ارزیابی طرح‌های اقتصادی, تأمین منابع مالی و بورس اوراق بهادار, مدیریت مالی.
شاخه اقتصاد کشاورزی
دانشجویان این شاخه, اقتصادی را که به محصولات کشاورزی و زمین و زراعت باز می‌گردد, مطالعه می‌کنند. زیرا بازار محصولات کشاورزی به دلیل این‌که در بسیاری از موارد، پیوستگی تولید را ندارد همچنین متغیرهایی مثل آب و هوا و خاک در آن اثر عمده‌ای می‌گذارد, به مطالعه تخصصی و ویژه‌ای نیازمند است؛ یعنی کارشناس اقتصادی این بخش باید علاوه بر آشنایی با اصول و مبانی علم اقتصاد, با مسائل کشاورزی از قبیل تولید کشاورزی و بازارهای محصولات کشاورزی آشنایی داشته باشد.
دروس تخصصی اقتصاد کشاورزی :
اقتصاد کشاورزی, توسعه و سیاست کشاورزی, اقتصاد منابع, اقتصاد سنجی, ارزیابی طرح‌های اقتصادی, بازاریابی محصولات کشاورزی, مدیریت مزرعه, جامعه‌شناسی روستایی, پژوهش عملیاتی.
توانایی‌های لازم :
در مقطع متوسطه, کتاب اقتصاد تنها برای دانش‌آموزان رشته علوم‌انسانی ارائه شده است و چون مباحث این کتاب جنبه حفظی دارد, بسیاری از داوطلبان آزمون سراسری تصور می‌کنند که برای موفقیت در رشته اقتصاد باید حافظه قوی داشت تا بتوان مفاهیم و نظریه‌های متعدد را حفظ کرد. در حالی که به گفته استادان و دانشجویان این رشته, دانشجوی اقتصاد بیش از هر چیز باید در درس ریاضی قوی باشد تا بتواند در این رشته موفق گردد.همچنین دانشجوی اقتصاد لازم است که به مباحث اجتماعی علاقه‌مند بوده و الفبای جامعه‌شناسی, علوم سیاسی و روانشناسی را بداند چون اقتصاد یک حلقه از علوم اجتماعی است و زنجیره علوم اجتماعی نیز به هم مرتبط است.
موقعیت شغلی در ایران :
دانشجویان دوره کارشناسی اقتصاد بیشتر اطلاعات اولیه و پایه را مطالعه می‌کنند در نتیجه نباید انتظار داشته باشند که پس از فارغ‌التحصیلی به طور تخصصی و کاربردی فعالیت نمایند مگر دانشجویانی که خودشان مطالعه و فعالیت بیشتری داشته و تئوری‌هایی را که مطالعه می‌کنند, به کار نیز می‌گیرند. یعنی می‌توانند مدلهای اقتصادی نوشته, تجزیه و تحلیل کرده و پیشنهادهای تازه‌ای برای رفع مشکلات اقتصادی مؤسسه و سازمان‌های مختلف ارائه دهند.البته این به آن معنا نیست که در حال حاضر فارغ‌التحصیلان این رشته بازار کار ندارند بلکه می‌توانند در بخش‌های مختلف وزارت اقتصاد مثل بخش مالیات, وزارت صنایع, سازمان برنامه و بودجه, بانک مرکزی و مرکز آمار فعالیت کنند و مهمتر از همه اینکه حتی اگر فارغ‌‌التحصیلان اقتصاد در رشته تخصصی خود فعالیت نکنند, به دلیل داشتن ذهنی باز و تحلیل‌گر و آشنایی صحیح با مسائل و مباحث اقتصادی, نگاه کارشناسانه‌ای نسبت به جامعه و پیرامون خود دارند و می‌توانند در هر شغلی موفق و کارآمد باشند.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علوم آزمایشگاهی

دیباچه: علوم‌ آزمایشگاهی‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ که‌ در بهداشت‌ و کاهش‌ هزینه‌های‌ درمانی‌ بسیار مؤثر است‌. زیرا فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ در مقطع‌ کاردانی‌ با نمونه‌برداری‌ مدفوع‌، ادرار و خون‌ و آماده‌سازی‌ نمونه‌ و آزمایش‌های‌ مختلف‌ بیوشیمی‌ و هماتولوژی‌ می‌تواند پزشک‌ را در انتخاب‌ بهترین‌ راه‌ درمان‌ و مقابله‌ با بیماری‌ راهنمایی‌ کند. فارغ‌التحصیل‌ کارشناسی‌ این‌ رشته‌ نیز می‌تواند آزمایش‌های‌ تخصصی‌ هورمون‌شناسی‌ یا ایمونولوژی‌ را انجام‌ دهد و مسؤول‌ بخش‌های‌ مختلف‌ یک‌ آزمایشگاه‌ تشخیص‌ طبی‌ مانند بخش‌ نمونه‌برداری‌، انگل‌شناسی‌ و ادرار، هورمون‌شناسی‌، ایمونولوژی‌ و... شود و بر نحوه‌ کار و آزمایش‌های‌ کاردان‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌ نظارت‌ کرده‌ و کار او را تأیید نماید.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ به‌ ویژه‌ در مقطع‌ کاردانی‌ یک‌ رشته‌ عملی‌ است‌ و جوانانی‌ که‌ علاقه‌مند به‌ کار عملی‌ هستند و نسبت‌ به‌ بو یا آزمایش‌ با ادرار و مدفوع‌ حساس‌ نیستند، در این‌ رشته‌ موفق‌ می‌شوند. در ضمن‌ لازم‌ است‌ که‌ دانشجو به‌ دروس‌ شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد. گفتنی‌ است‌ که‌ رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ در کشور ما تا مقطع‌ دکترا به‌ صورت‌ ناپیوسته‌ دانشجو می‌پذیرد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ که‌ بازار کار نسبتاً خوبی‌ دارد. زیرا امروزه‌ جامعه‌ ما به‌ امر بهداشت‌ و سلامتی‌ پی‌ برده‌ است‌ و بی‌ شک‌ بدون‌ استفاده‌ از آزمایشگاه‌های‌ تشخیص‌ طبی‌ حفظ‌ سلامت‌ جامعه‌ و جلوگیری‌ از شیوع‌ بیماری‌های‌ عفونی‌ و آلرژی‌ها یا مبارزه‌ با بیماری‌های‌ ژنتیکی‌ امکان‌پذیر نیست‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ عمومی‌، فیزیک‌ کاربردی‌، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌، زیست‌شناسی‌، آناتومی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
مقدمات‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌، شیمی‌ و میکروبیولوژی‌ مواد غذایی‌، زبان‌ تخصصی‌، انگل‌ و حشره‌شناسی‌ پزشکی‌، قارچ‌شناسی‌ پزشکی‌، ویروس‌شناسی‌ پزشکی‌، ایمنی‌ و سرم‌شناسی‌، باکتری‌شناسی‌ پزشکی‌، خون‌شناسی‌، بانک‌ خون‌، بیوشیمی‌ بالینی‌، بافت‌شناسی‌، آسیب‌شناسی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

شیمی

دیباچه:
شیمی علم اتم‌ها، پیوندها و مولکول‌ها است. دانشی که می‌تواند خواص ماده، چگونگی تغییرات و شیوه تولید آنها را از هسته اتم گرفته تا کهکشان‌ها بررسی کند و رشته‌ شیمی، رشته‌ای است که به پرورش متخصصانی می‌پردازد که با مطالعه و تحقیق و آزمایش به ابداع و نوآوری پرداخته یا فرآورده‌های شیمیایی را کنترل می‌کنند. این رشته در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد. رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌. رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو گرایش‌ محض‌ و کاربردی‌ است‌ که‌ در گرایش‌ محض‌ مبنای‌ کار، علم‌ شیمی‌ است‌ و دانشجو درباره‌ چهار گرایش‌ اصلی‌ علم‌ شیمی‌ که‌ عبارتند از:
شیمی‌آلی‌، معدنی‌، تجزیه‌ و شیمی‌ فیزیک‌ دروسی‌ را مطالعه‌ می‌کند. اما در شیمی‌ کاربردی‌، دروس‌ پایه‌ شیمی‌ کمتر مطالعه‌ می‌شود و دانشجو یکسری‌ از دروس‌ مربوط‌ به‌ مهندسی‌ شیمی‌ مثل‌ اصول‌ صنایع‌ شیمیایی‌ و تصفیه‌ آب‌ و فاضلاب‌ را می‌گذراند. می‌توان گفت که فارغ‌التحصیل شیمی محض در شروع یک فعالیت صنعتی نقش دارد چرا که راه‌کارهای تئوریک ساخت یک ماده را ارائه می‌دهد و سپس یک فارغ‌التحصیل شیمی کاربردی طراحی نیمه‌صنعتی ماده موردنظر را ارائه می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
"شیمی؛ یعنی حفظ کردن صدها فرمول، عدد و رقم" بسیاری از دانش‌آموزان چنین تصوری نسبت به شیمی دارند. زیرا حجم مطالب کتاب شیمی دبیرستانی زیاد و فرصت تدریس محدود است و به ناچار دبیران و محصلان به جای تحلیل و استدلال مفاهیم به سوی مسائل ذهنی و حفظی کشیده می‌شوند در حالی که شیمی تلفیقی‌ از مهارت‌های‌ ذهنی‌ و استدلالی‌ است‌ و اگر کسی‌ بخواهد در این‌ رشته‌ موفق‌ گردد، باید در هر دو زمینه‌ توانمند باشد و حتی‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ قدرت‌ استدلال‌ بیش‌ از قدرت‌ حافظه‌ در این‌ رشته‌ اهمیت‌ دارد. دانشجوی‌ شیمی‌ لازم‌ است‌ در دروس‌ ریاضی‌، شیمی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشد و رشته‌ شیمی‌ را دوست‌ بدارد، یعنی‌ از مطالعه‌ درس‌ شیمی‌ لذت‌ ببرد و خسته‌ نشود. گفتنی است که رشته شیمی از بین داوطلبان گروه ریاضی و فنی و علوم تجربی دانشجو می‌پذیرد. البته برخی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی فقط از گروه آزمایشی علوم‌تجربی دانشجو می‌پذیرند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
تعدادی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ شیمی‌ جذب‌ صنایع‌ شیمیایی‌ مختلف‌ مثل‌ صنایع‌ رنگ‌ سازی‌، چرم‌ سازی‌، پتروشیمی‌، مواد غذایی‌، لوازم‌ بهداشتی‌ و آرایشی‌ می‌شوند و در بخش‌ آزمایشگاه‌های‌ کنترل‌ کیفیت‌ محصولات‌ شیمیایی یا واحد تولید آنها کار می‌کنند. هر کارخانه‌ای‌ که‌ دایر شود، در بخش‌ کنترل‌ کیفیت‌ کالاهای‌ ساخته‌ شده‌ نیاز به‌ یک‌ شیمیست‌ دارد. همچنین‌ در تمام‌ صنایع‌ احتیاج‌ به‌ فارغ‌التحصیلان‌ شیمی‌ داریم‌ تا مواد اولیه‌ را با توجه‌ به‌ استانداردهای‌ جهانی‌ بررسی‌ کرده‌ و ردّ یا قبول‌ بکنند. گفتنی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ توانایی‌ تغییر و تبدیل‌ بر روی‌ مواد خام‌ را دارند و به‌ یاری‌ همین‌ توانایی‌، تعداد زیادی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ کارگاه‌ها‌ یا کارخانه‌های‌ شیمیایی‌ کوچک‌ یا بزرگ‌ دایر کرده‌ و در کار خود نیز موفق‌ بوده‌اند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:
دروس‌ مشترک‌ در گرایش‌های‌ شیمی‌:
ریاضی‌ عمومی‌، فیزیک‌ پایه‌، شیمی‌ عمومی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، شیمی‌ آلی‌، شیمی‌ تجزیه‌ ، شیمی‌ تجزیه‌ دستگاهی‌، شیمی‌ فیزیک‌، شیمی‌ معدنی‌، زبان‌ تخصصی‌ شیمی‌، کاربرد طیف‌سنجی‌ در شیمی‌ آلی‌، جداسازی‌ و شناسائی‌ ترکیبات‌ آلی‌، مبانی‌ کامپیوتر و برنامه‌نویسی‌، روش‌ استفاده‌ از متون‌ علمی‌ شیمی‌، کارگاه یا شیشه‌گری.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ شیمی‌ محض‌:
اصول‌ صنایع‌ شیمیایی‌، شیمی‌ آلی‌ فلزی‌، مبانی‌ شیمی‌ کوانتومی‌، گرافیک‌ و نقشه‌خوانی‌، شیمی‌ فیزیک‌ آلی‌، طیف‌سنج‌ مولکولی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ شیمی‌ کاربردی‌:
کارگاه‌ یا شیشه‌گری‌، گرافیک‌ و نقشه‌خوانی‌، اصول‌ محاسبات‌ شیمی‌ صنعتی‌، شیمی‌ صنعتی‌، کارآموزی‌ تابستانی‌، گزارش‌نویسی‌ و سمینار، اصول‌ تصفیه‌ آب‌ و پساب‌های‌ صنعتی‌، خوردگی‌ فلزات‌. (بسیاری‌ از درس‌‌های این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌.)منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زیست شناسی سلولی ملکولی

دیباچه: زیست‌شناسی‌ سلولی‌ و مولکولی‌ دارای‌ 5 گرایش‌ میکروبیولوژی‌ ، علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌، ژنتیک‌، بیوشیمی‌ و بیوفیزیک‌ است‌. گفتنی‌ است‌ که‌ گرایش‌ بیوشیمی‌ یا بیوفیزیک‌ تاکنون‌ در هیچ‌ دانشگاهی‌ در سطح‌ لیسانس‌ ارائه‌ نشده‌ است‌ در ضمن‌ تفاوت‌ محسوسی‌ بین‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ این‌ رشته‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ وجود ندارد.گرایش‌ ژنتیک‌به طور کلی‌ دانش‌ ژنتیک‌ درباره‌ انتقال‌ صفات‌ وراثتی‌ از والدین‌ به‌ اولاد بحث‌ می‌کند که‌ البته‌ این‌ والدین‌ می‌توانند انسان‌، درخت‌ یا باکتری‌ باشند. در واقع‌ ژنتیک‌ تلاش‌ می‌کند تا بگوید که‌ چه‌ مکانیزم‌های‌ مولکولی‌، عامل‌ انتقال‌ صفات‌ از نسلی‌ به‌ نسل‌ دیگر هستند. همچنین‌ می‌خواهد بداند که‌ چرا گاهی‌ اوقات‌ در بین‌ والدین‌ و فرزندان‌ در برخی‌ صفات‌ تفاوت‌های‌ بسیار معنی‌ داری‌ وجود دارد؟ در کل‌ دانشجویان‌ این‌ گرایش‌ مباحث‌ مهمی‌ مثل‌ ژنتیک‌ سرطان‌، روش‌های‌ تشخیص‌ بیماری‌های‌ ژنتیکی‌ قبل‌ و بعد از تولد، شناخت‌ ناقلین‌ بیماری‌ها، اصول‌ مشاوره‌ ژنتیکی‌، نقش‌ ژنتیک‌ در بروز رفتارهای‌ فردی‌ و اجتماعی‌، شناخت‌ جمعیت‌های‌ مختلف‌ ژنتیکی‌ و نژادهای‌ انسانی‌، ژن‌ درمانی‌، پزشکی‌ قانونی‌، تکنیک‌های‌ رایج‌ در ژنتیک‌، روش‌های‌ اصلاح‌ نژاد و ژنتیک‌ مولکولی‌ را مطالعه‌ می‌کنند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
علم‌ ژنتیک‌ در ایران‌ هنوز در ابتدای‌ راه‌ است‌ و باید تلاش‌ بسیار کرد و کاستی‌ها را جبران‌ نمود و موانع‌ را از میان‌ برداشت‌ تا بتوان‌ شاهد رشد روزافزون‌ این علم‌ در ایران‌ بود. البته‌ این‌ به‌ آن‌ معنی‌ نیست‌ که‌ در کشور ما تحقیقات‌ ژنتیکی‌ انجام‌ نمی‌گیرد و فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ جذب‌ هیچ‌ مرکزی‌ نمی‌شوند، بلکه‌ سازمان‌های‌ مختلفی‌ هستند که‌ به‌ فعالیت‌های‌ تحقیقاتی‌ ژنتیکی‌ می‌پردازند که‌ از جمله‌ می‌توان‌ به‌ مراکز مختلف‌ وزارت‌ جهاد کشاورزی‌، مراکز پژوهشی‌ وزارت‌ علوم‌، انستیتو پاستور، مرکز ملی‌ تحقیقات‌ مهندسی‌ ژنتیک‌ و تکنولوژی‌ زیستی‌ اشاره‌ کرد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌مشترک‌ در ‌گرایش‌های ‌مختلف‌ زیست‌شناسی ‌سلولی ‌و مولکولی‌:
ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌، شیمی‌ آلی‌، بیوشیمی‌، آمار زیستی‌، زیست‌شناسی‌ سلولی‌، زیست‌شناسی‌ مولکولی‌، ژنتیک‌، میکروبیولوژی‌، اکولوژی‌، ویروس‌شناسی‌، تکامل‌، زیست‌شناسی‌ گیاهی‌، زیست‌شناسی‌ جانوری‌، فیزیولوژی‌ جانوری‌، فیزیولوژی‌ گیاهی‌، بیوفیزیک‌، بیوشیمی‌، زیست‌شناسی‌ پرتوی‌، ایمونولوژی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ ژنتیک‌:
ژنتیک‌ انسانی‌، سیتو ژنتیک‌، اصول‌ مشاوره‌ ژنتیکی‌، ژنتیک‌ سرطان‌، ژنتیک‌ رفتاری‌، مبانی‌ ژنتیک‌ میکروارگانیسم‌، ژنتیک‌ پیشرفته‌ یا تازه‌های‌ ژنتیک‌، ژنتیک‌ کمی‌ یا ژنتیک‌ جمعیت‌ها، سمینار، پروژه‌ (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌).
گرایش‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی:
‌مهمترین‌ مولکول‌هایی‌ که‌ در حیات‌ سلول‌ مؤثر هستند، RNA,DNA و پروتئین‌ها می‌باشند. DNA مرکز ذخیره‌ اطلاعات‌ و صدور فرمان‌های‌ سلول‌، RNA وظیفه‌ انتقال‌ این‌ فرمان‌ها و پروتئین‌ مسؤولیت‌ اجرای‌ این‌ فرمان‌ها را بر عهده‌ دارند. در زیست‌شناسی‌ سلولی‌ و مولکولی‌ چگونگی‌ این‌ فعالیت‌ها بررسی‌ می‌شود.امروزه‌ زیست‌ شناسی‌ در کشورهای‌ پیشرفته‌ بیش‌ از 80 تا 90 درصد سمت‌ و سوی‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ دارد. چرا که‌ رشته‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ نیروی‌ انسانی‌ لازم‌ را برای‌ تحقیق‌ در رشته‌های‌ پزشکی‌، بیوشیمی‌، ژنتیک‌، بیوتکنولوژی‌، مهندسی‌ ژنتیک‌، اصلاح‌ نباتات‌، شیلات‌ و دام‌ تربیت‌ می‌کند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
اصولاً در ایران‌ اگر فردی‌ به‌ امید آینده‌ مالی‌ خوب‌ به‌ دنبال‌ علوم‌ پایه‌ برود اشتباه‌ کرده‌ است‌ چرا که‌ رشته‌های‌ علوم‌ در ایران‌ ارزش‌ مادی‌ زیادی‌ ندارند. امّا اگر فردی به‌ علوم‌ پایه‌ علاقه‌ دارد ، مطمئناً رشته‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ رشته‌ای‌ با ارزش‌ و خوب‌ است‌. تعدادی‌ از مراکز تحقیقاتی‌ مانند انستیتوپاستور، مرکز تحقیقات‌ ژنتیک‌، مرکز تحقیقات‌ بیوشیمی‌ و بیوفیزیک‌ و مراکز تحقیقاتی‌ دانشگاهی‌ می‌توانند پذیرای‌ فارغ‌التحصیلان‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ باشند. علاوه‌ بر مراکز تحقیقاتی‌ موجود، فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند با ایجاد شرکت‌ خصوصی‌ سازنده‌ مواد اولیه‌ آزمایشگاه‌های‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ یا آزمایشگاهی‌ که‌ تستهای‌ آن‌ در سطح‌ موکلولی‌ است‌، هم‌ به‌ جامعه‌ علمی‌ خدمت‌ کند و هم‌ وضعیت‌ مالی‌ نسبتاً خوبی‌ داشته‌ باشد البته‌ در حال‌ حاضر نیز در ایران‌ چنین‌ فعالیت‌هایی‌ در سطح‌ محدودی‌ انجام‌ می‌گیرد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌:
شیمی‌ آلی‌، بیوشیمی‌، زیست‌شناسی‌ سلولی‌، ژنتیک‌، میکروبیولوژی‌، اکولوژی‌، زیست‌شناسی‌ گیاهی‌، زیست‌شناسی‌ جانوری‌، فیزیولوژی‌ گیاهی‌، ایمونولوژی‌، زبان‌ تخصصی‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌).
گرایش‌ میکروبیولوژی‌:
میکروارگانیسم‌ها موجودات‌ ریز ذره‌بینی‌ مانند:
باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌های‌ میکروسکوپی‌ و پرتوزوئرها هستند که‌ با چشم‌ غیر مسلح‌ دیده‌ نمی‌شوند. علم‌ میکروبیولوژی‌ که‌ گرایشی‌ از زیست‌شناسی‌ است‌ به‌ بررسی‌ و مطالعه‌ میگروارگانیسم‌ها می‌پردازد. در این‌ علم‌ ارتباط‌ میکروارگانیسم‌ها با خودشان‌ و همچنین‌ با موجودات‌ عالی‌تر مانند انسان‌، حیوانات‌ و گیاهان‌ بررسی‌ می‌شود. علم‌ میکروبیولوژی‌ گرایش‌های‌ مختلفی‌ دارد که‌ عبارتند از: میکروبیولوژی‌ پزشکی‌، میکروبیولوژی‌ غذایی‌ و میکروبیولوژی‌ صنعتی‌.
کاربرد این‌ گرایش‌ آنقدر گسترده‌ است‌ که‌ قابل‌ ذکر نیست‌. محقق‌ این‌ گرایش‌ از یک‌ سو‌ می‌تواند به‌ بررسی‌ کاربرد سلاح‌های‌ میکروبی‌ و راه‌های‌ پیشگیری‌ از این‌ سلاح‌ها بپردازد و از سوی‌ دیگر می‌تواند در کارخانه‌های‌ عطرسازی‌ مشغول‌ باشد. میکروبیولوژی‌ پایه‌ و اساس‌ بسیاری‌ از علوم‌ از قبیل‌:
بیوشیمی‌، بیوتکنولوژی‌، ژنتیک‌ و پزشکی‌ است‌. یکی‌ از کاربردهای‌ گرایش‌ میکروبیولوژی‌ در آزمایشگاه‌های‌ تشخیص‌ طبی‌ است‌. میکروبیولوژی‌ در تشخیص‌ بیماری‌ نیز اهمیت‌ بسیار زیادی‌ دارد. در مواد غذایی‌ و تولید مواد غذایی‌ مختلف‌ نیز اثر میکروارگانیسم‌ها بسیار قابل‌ توجه‌ است‌. همچنین‌ گرایش‌ میکروبیولوژی‌ در کشاورزی‌ به طور بسیار وسیعی‌ در تشخیص‌ آفات‌ گیاهی‌، مبارزه‌ با آفات‌ گیاهی‌ و ایجاد مقاومت‌ گیاهی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. در صنایع‌ و معادن‌ نیز برای‌ استخراج‌ فلزات‌ سنگین‌ و در تصفیه‌ نفت‌ در گوگردزدایی‌ از نفت‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. در محافظت‌ از محیط‌ زیست‌، تصفیه‌ فاضلاب‌ها و مبارزه‌ بیولوژیکی‌ با عفونت‌ها و آلودگی‌های‌ فاضلابی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد و آب‌ سالم‌ و در حقیقت‌ بدون‌ آلودگی‌ تحویل‌ می‌دهد. حتی‌ در صنعت‌ نساجی‌ نیز این‌ علم‌ به‌ یاری‌ بشر آمده‌ است‌ و به‌ تازگی‌ در صنعت‌ نساجی‌ از میکروارگانیسم‌ها برای‌ تثبیت‌ نشاسته‌ و آهار دادن‌ پارچه‌ استفاده‌ می‌شود.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
کارشناسان‌ میکروبیولوژی‌ در پژوهشگاه‌ نفت‌ برای‌ تحقیق‌ بر روی‌ میکروب‌های‌ نفت‌خوار یا گوگردزدایی‌، در بخش‌ صنایع‌ غذایی‌ در کارخانه‌های‌ کنسروسازی‌ و کمپوت‌ سازی‌ و در صنایع‌ بهداشتی‌ مشغول‌ به‌ کار هستند. تهیه‌ لوازم‌ آزمایشگاهی‌ مورد نیاز در این‌ گرایش‌ یکی‌ از شغل‌هایی‌ است‌ که‌ بعضی‌ جذب‌ آن‌ می‌شوند. مؤسسه‌ استاندارد یا آزمایشگاه‌های‌ کارخانجات‌ تهیه‌ مواد بهداشتی‌ و غذایی‌ برای‌ تشخیص‌ کیفیت‌ و سلامت‌ این‌ مواد از نظر عدم‌ آلودگی‌ میکروبی‌، مراکز تهیه‌ مواد دارویی‌ مانند تهیه‌ آنتی‌ بیوتیک‌ها و بالاخره‌ کارخانجات‌ تهیه‌ اسیدها مانند اسید بوتریک‌ و اسید استیک‌ و حلال‌ها مانند الکل‌ و استون‌ و مراکز تهیه‌ واکسن‌ مانند مؤسسه‌ رازی‌ و انستیتوپاستور ایران‌ نیز می‌توانند مراکز جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ گرایش‌ باشند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ میکروبیولوژی‌:
شیمی‌ آلی‌، بیوشیمی‌، آمار زیستی‌، زیست‌شناسی‌ سلولی‌، زیست‌شناسی‌ مولکولی‌، ژنتیک‌، میکروبیولوژی‌، اکولوژی‌، ویروس‌شناسی‌، تکامل‌، زیست‌شناسی‌ گیاهی‌، زیست‌شناسی‌ جانوری‌، فیزیولوژی‌ جانوری‌، فیزیولوژی‌ گیاهی‌، بیوفیزیک‌، بیوشیمی‌، زیست‌شناسی‌ پرتوی‌، ایمونولوژی‌، باکتری‌شناسی‌، میکروبیولوژی‌ محیطی‌، قارچ‌شناسی‌، پروتوزئولوژی‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌).
توانایی‌های‌ لازم :
در گرایش‌های‌ مختلف‌ زیست‌شناسی‌ سلولی‌ و مولکولی‌ باید علاقه‌مند بود و صبر و پشتکار داشت‌ تا بتوان‌ طعم‌ شیرین‌ موفقیت‌ را چشید. همچنین‌ دانشجو باید حافظه‌ خوبی‌ داشته‌ و در دروس‌ شیمی‌، ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشد و در نهایت‌ لازم‌ است‌ که‌ به‌ کارهای‌ آزمایشگاهی‌ علاقه‌مند باشد. برای‌ مثال‌ یکی‌ از کارهایی‌ که‌ به‌ طور معمول‌ در آزمایشگاه‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ انجام‌ می‌گیرد، استخراج‌ RNA از یک‌ بافت‌ است‌ که‌ حداقل‌ زمان‌ لازم‌ برای‌ این‌ کار 5 ساعت‌ می‌باشد.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

پرستاری

دیباچه:
همیشه در میدان است. سربازی است که در سخت‌ترین شرایط نیز مشکلات را می‌پذیرد و به بیماران و دردمندان رسیدگی می‌کند و اجازه می‌دهد تا همه بیماران صعب‌العلاج،‌ بیماران عفونی و واگیردار،‌ بیمارانی که شعله‌های آتش چهره‌شان را متلاشی کرده است و کسی طاقت دیدن آنها را ندارد، در وسعت دست‌های آسمانی‌اش، آرامش یابند. این، حرفه او است. حرفه‌ای که پرستار با قلبی سفید و قدمهایی سبز در آن گام برمی‌دارد.البته امروره با گذشت زمان و پیشرفت علم و تکنولوژی، حرفه پرستاری یک رشته علمی است و متخصص این رشته باید علوم بسیاری را فرا بگیرد و کاربرد آنها را در ارتباط با مریض بیاموزد. از سوی دیگر باید توجه داشت که وظیفه یک پرستار تنها مراقبت از بیمار در بیمارستان نیست بلکه یک پرستار با مراقبت از افراد در تمام مراحل زندگی آنها از پیشگیری از بیماری‌ها گرفته تا مراقبت در هنگام بیماری و توانبخشی پس از بیماری‌ها سر و کار دارد. زیرا بسیاری از بیماری‌ها ریشه در عادت‌های غلط و شیوه نادرست زندگی دارد. برای مثال زمینه بسیاری از سکته‌های قلبی از مدتها قبل فراهم می‌شود و دلیل آن نیز نوع غذای فرد، وزن او و مقدار فعالیت بدنیش می‌باشد. حال این پرستار است که با آموزش‌های لازم در مورد نوع غذا،‌نحوه و مقدار فعالیت بدنی و نحوه جلوگیری از فشار خون و افزایش چربی سعی می‌کند تا از بیماری پیشگیری کند یا افراد را با علایم و اختلالات بیماری آشنا سازد تا بیمار به موقع و پیش از پیشرفت بیماری به دکتر مراجعه کند.در کل می‌توان گفت که پرستار یک‌ عضو مهم‌ در تیم‌ مراقبت‌ بهداشتی‌ است‌ و نقش‌های‌ گسترده‌ای‌ از جمله‌ نقش‌ مراقبتی‌، حمایتی‌، درمانی‌، هماهنگی‌، مشورتی‌، مدیریتی‌ و تحقیقاتی‌ دارد. به‌ این‌ معنا که‌ پرستار وظیفه‌ مراقبت‌ و حمایت‌ از بیمار، هماهنگی‌ بین‌ بیمار و پزشک‌ ، بیمار و خانواده‌ بیمار (انتقال‌ دهنده‌ خواست‌ها و نیازهای‌ بیمار یا مددجو)، مسؤولیت‌ مدیریت‌ بخش‌ (اولویت‌بندی‌ برای‌ رسیدگی‌ به‌ بیماران‌ و تصمیم‌گیری‌ به‌ موقع‌ در مورد بیماران‌ اورژانسی‌)، آموزش‌ به‌ بیمار در جهت‌ تطابق‌ با مشکلات‌ و ناراحتی‌های‌ پیش‌آمده‌، تحقیق‌ درباره‌ روش‌های‌ مراقبتی‌ که‌ اعمال‌ کرده‌ است‌ و تحقیق‌ بر روی‌ نحوه‌ کاهش‌ تعداد روزهای‌ بستری‌ یک‌ بیمار را برعهده‌ دارد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ پرستاری‌ باید عاشق‌ انسان‌ و انسانیت‌ باشد تا بتواند در شرایط‌ سخت‌ و بحرانی‌ حتی‌ زمانی‌ که‌ خسته‌ است‌ یا آمادگی‌ جسمی‌ و روحی‌ لازم‌ را ندارد، به‌ دیگران‌ کمک‌ کند. همچنین‌ باید فردی‌ منظم‌ و دقیق‌ باشد و بداند که‌ نظم‌ و سختگیری‌ اساس‌ کار رشته‌ پرستاری‌ است‌ و از لحاظ‌ درسی‌ نیز لازم‌ است‌ که‌ به‌ زیست‌شناسی‌، شیمی‌ و زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد چون‌ برای‌ روزآمد بودن‌ و اطلاع‌ از آخرین‌ دستاوردهای‌ دانش‌ پرستاری‌، باید از مجلات‌ و منابع‌ علمی‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ استفاده‌ کند.در ضمن‌ دانشجوی‌ پرستاری‌ باید از سلامت‌ کامل‌ جسمانی‌ برخوردار باشد تا به‌ یاری‌ دید قوی‌ بتواند کارهای‌ ظریف‌ و دقیق‌ پرستاری‌ را به خوبی‌ انجام‌ دهد و با شنوایی‌ خوب‌، صدای‌ قلب‌ را حتی‌ اگر ضعیف‌ باشد، بشنود. حتی‌ داشتن‌ قدی‌ متناسب‌ و عدم‌ لکنت‌ زبان‌ یا لرزش‌ دست‌ در این‌ رشته‌ ضروری‌ است‌. چون‌ همین‌ مشکلات‌ به‌ ظاهر کوچک‌، در کارایی‌ یک‌ پرستار بسیار مؤثر است‌.در کل‌ باید گفت‌ که‌ پرستاری‌ علم‌ و هنر است‌ برای‌ همین‌ یک‌ پرستار باید علاوه‌ بر دانش‌ لازم‌، از آمادگی‌ روحی‌ و روانی‌، صبر و حوصله‌، روابط‌ عمومی‌ خوب‌ و قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ بالا برخوردار باشد. به‌ عبارت‌ دیگر یک‌ پرستار نمی‌تواند تنها با تکیه‌ بر دروس‌ دانشگاهی‌، در کار خود موفق‌ شود بلکه‌ باید از دانش‌ خود در شرایط‌ مختلف‌ و متفاوت‌ به‌ درستی‌ استفاده‌ کند و این‌ نیاز به‌ قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ خوب‌، سرعت‌ عمل‌ و آمادگی‌ روحی‌ و روانی‌ دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در کشور ما با این‌ که‌ پرستاران‌ جایگاه‌ واقعی‌ خود را نیافته‌اند و در چند سال‌ اخیر نیز با تعداد قابل‌ توجهی‌ فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ پرستاری‌ از دانشگاه‌ آزاد و دانشگاه‌های‌ علوم‌ پزشکی‌ و خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ روبرو هستیم‌ اما هنوز مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ به‌ پرستارانی‌ متخصص‌، مجرب‌ و توانمند نیازمندند و در واقع‌ بازار کار برای‌ فارغ‌التحصیل‌ خوب‌ این‌ رشته‌ وجود دارد.چون‌ پرستاران‌ علاوه‌ بر کار در بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ می‌توانند در صنعت‌ برای‌ مراقبت‌ از سلامت‌ و بهداشت‌ کارکنان‌ صنایع‌ مختلف‌، در سازمان‌ تربیت‌ بدنی‌ و مراکز ورزشی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از اعضای‌ اصلی‌ تیم‌ مراقبت‌ پزشکی‌ و در آموزش‌ و پرورش‌ فعالیت‌ نمایند.حتی‌ یک‌ پرستار می‌تواند به طور مستقل‌ فعالیت‌ کند؛ یعنی‌ با تأسیس‌ مرکز بهداشت‌ خصوصی‌ به‌ ارزیابی‌ وضعیت‌ سلامت‌ افراد جامعه‌ بپردازد یا مهدکودک‌ دایر نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
تشریح‌، فیزیولوژی‌، ایمونولوژی‌، بیوشیمی‌، میکروب‌شناسی‌، انگل‌شناسی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌.
دروس‌ اصلی‌:
تغذیه‌ و تغذیه‌ درمانی‌، اصول‌ اپیدمیولوژی‌ و مبارزه‌ با بیماری‌ها، روانشناسی‌ اجتماعی‌، داروشناسی‌، زبان‌ تخصصی‌، اصول‌ و روش‌ آموزش‌ به‌ بیمار.
دروس‌ تخصصی‌:
اصول‌ و فنون‌ کاربرد احکام‌ اسلامی‌ در پرستاری‌، بررسی‌ وضعیت‌ سلامت‌، پرستاری‌ بهداشت‌ جامعه‌، پرستاری‌ بهداشت‌ مادران‌ و نوزادان‌ و مراقبت‌های‌ دوران‌ بارداری‌ و زایمان‌ ، بیماری‌های‌ داخلی‌، عفونی‌ و پرستاری‌های‌ مربوط ، پرستاری‌ ویژه‌، پرستاری‌ در فوریت‌ها، کودکان‌ و پرستاری‌ مربوط 1 (کودک‌ سالم‌)، کودکان‌ و پرستاری‌ مربوط‌ 2 (کودک‌ بیمار)، بهداشت‌ روانی‌، بیماری‌ها و پرستاری‌های‌ مربوط ، اصول‌ مدیریت‌ خدمات‌ پرستاری‌، تاریخ‌ و تحولات‌ و اخلاق‌ پرستاری‌، کارآموزی‌ .

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش


موضوعات مرتبط: علوم تجربی

تاريخ : شنبه بیست و سوم مهر 1390 | 15:40 | نویسنده : سارا |

مدیریت هتلداری

دیباچه: دانشجویان مدیریت هتلداری با مشخصات انواع مؤسسات پذیرایی، اصول و معیارهای انتخاب، شناخت و خرید وسایل و تجهیزات لازم برای مؤسسات پذیرایی، تقسیم کار دراین گونه مؤسسه‎ها، رزرواسیون، منوشناسی و منونویسی، شناخت مواد غذایی و انرژی ‎غذایی آنها، چگونگی نگهداری مواد غذایی، تهیه انواع غذاها، پیش غذاها وشیرینی‎ها، بهداشت مواد غذایی، بهداشت کار و ایمنی در محیط آشپزخانه مؤسسات پذیرایی و در کل هرآنچه برای اداره ومدیریت صحیح و مناسب یک هتل، متل، رستوان و موارد مشابه ضروری است، آشنا می‎شوند.
توانایی‌های لازم :
با توجه به نوع کار فارغ‎التحصیلان این رشته، دانشجویان باید علاوه بر زبان انگلیسی به زبان دوم ( یکی از زبان‎های فرانسه، آلمانی یا عربی) تسلط داشته باشند. البته در دانشگاه دروسی دراین زمینه ارائه می‎شود. همچنین دانشجویان این رشته باید از روابط اجتماعی خوبی برخوردار بوده و قدرت تجزیه و تحلیل و خلاقیت بالایی داشته باشند.
موقعیت شغلی در ایران :
فارغ‌التحصیلان مدیریت هتلداری می‌توانند در زمینه‌های تخصصی صنعت هتلداری مانند واحدهای پذیرایی و اقامتی, مؤسسات ملی و جهانگردی و شرکت‌های حمل و نقل هوایی فعالیت کنند.
درس‎های این رشته در طول تحصیل :

دروس پایه:
اصول سازمان و مدیریت، کلیات اقتصاد، اصول حسابداری، شناخت و کاربرد کامپیوتر، تاریخ ایران، مبانی کشور شناسی، مبانی جامعه شناسی، روانشناسی اجتماعی، عوارض و نتایج توریسم، مطالب شرح حال بزرگانی که مقابر آنان به صورت آثار ملی‎می‌باشد، شناخت و فرهنگ اقلیت‎های ایران.
دروس اصلی :
حقوق کار وتأمین اجتماعی، کار برد کامپیوتر در صنعت جهانگردی و هتلداری، مدیریت بازاریابی و تبلیغات، اقتصاد جهانگردی، قوانین و مقررات حقوق صنعت جهانگردی و هتلداری، روابط عمومی، شناخت روحیات ملل، تجزیه و تحلیل مسائل اجتماعی ایران، مبانی مردم شناسی، بهداشت و کمک‎های اولیه، نقشه‎خوانی و آشنائی با نقشه‎ها، جغرافیای جهانگردی عمومی، جغرافیای جهانگردی ایران، شناخت صنعت جهانگردی ، گذراندن اوقات فراغت، زبان دوم ( یکی از زبان‎های آلمانی، فرانسه یا عربی)، زبان انگلیسی.
دروس تخصصی :
شناخت تأسیسات اقامتی و پذیرایی و تشکیلات آن، حسابداری هتلداری، پذیره، خدمات رستوان، آشپزی، شیرینی‎پزی، بهداشت مواد غذائی، اصول تغذیه و رژیم‎های غذائی، بهداشت کار و ایمنی، محاسبه قیمت تمام شده، شناخت و نگهداری تاسیسات هتل، خانه‎داری، ‌زبان انگلیسی تخصصی، کار آموزی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هوشبری

دیباچه: هدف تربیت افراد کارآمدی است که بتوانند در گروه‌های سه یا چهار نفره به عنوان دستیار یک متخصص بیهوشی، در یک بخش هوشبری انجام وظیفه کنند. دروس این رشته به صورت نظری، عملی و کارآموزی در عرصه است. فارغ‌التحصیلان هوشبری توانایی شناسایی دستگاه‌های اندازه‌گیری گازهای خون و سایر وسایل آزمایشگاهی مربوط به رشته بیهوشی و تنظیم و کاربرد آنها، شناسایی دستگاه‌های مختلف بیهوشی در اتاق عمل و استریلیزاسیون آنها، بیهوش ساختن بیمار زیر نظر متخصص و مراقبت‌های قلبی و تنفسی و بیدار کردن او در پایان عمل، دردشناسی، احیای قلبی، ریوی، و انجام دادن بی‌حسّی‌های ناحیه‌ای و غیره در موارد کلینیکی پرستاری به روش علمی و مراقبت از بیماران بدحال را دارند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
دروس اصلی و تخصصی :
روش بیهوشی، تشریح‌(آناتومی)، فیزیولوژی، میکروب‌شناسی و استریلیزاسیون،‌ اصول پرستاری، رفتار در اتاق عمل، فیزیک،‌ داروشناسی(فارماکولوژی)، اصطلاحات عمومی پزشکی و اختصاصی بیهوشی، کارآموزی، معرفی بیمار، بیماری‌شناسی، کمک‌های اولیه و روش احیاء قلبی ریوی، داروشناسی اختصاصی، اصول مراقبت‌های ویژه، کارآموزی در عرصه.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کاردانی شیمی و پدافند جنگهای شیمیایی، میکروبی و هسته ای

دیباچه: هدف این رشته تربیت کاردان مقابله با جنگ‌های شیمیایی،‌میکروبی و هسته‌ای است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارگان‌های نظامی به وجود آنها نیاز بسیار دارند.این رشته دارای سه شاخه شیمیایی، میکروبی و هسته‌ای است و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند با کسب مهارت‌های لازم، در زمینه پدافند جنگ‌های شیمیایی، میکروبی، هسته‌ای در سازمان‌های رزمی و دیگر ارگان‌های مرتبط فعالیت نمایند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
دروس نظامی:
تاکتیک جنگ‌افزار، مدیریت فرماندهی، آیین‌نامه‌ها و سازمان، ارتباط و مخابرات
دروس پایه:
هواشناسی، شیمی عمومی، شیمی عمومی عملی، فیزیک عمومی،‌زیست‌شناسی عمومی، اصول جنگهای شیمیایی، میکروبی و هسته‌ای، روانشناسی و امداد به مصدومین شیمیایی، میکروبی، هسته‌ای ، شناخت حفاظت انفرادی و جمعی شیمیایی ، میکروبی، هسته‌ای ، ریاضیات پایه، مقدمات آمار.
دروس تخصصی شاخه شیمیایی:
حفاظت آزمایشگاهی، شیمی آلی عملی، شیمی تجزیه عملی، شیمی آلی، شیمی معدنی،‌ شیمی تجزیه، بیوشیمی، عوامل شیمیایی جنگی،‌ تأثیر عوامل شیمیایی بر محیط‌زیست، مکانیزم تأثیر عوامل شیمیایی جنگی بر روی موجودات زنده، شناسایی عوامل شیمیایی جنگی (آشکار سازی) ، انبارداری و حمل و نقل و حفاظت از مواد شیمیایی، شناخت و رفع‌آلودگی عوامل شیمیایی، مانور در منطقه آلوده.
دروس تخصصی شاخه میکروبی:
حفاظت آزمایشگاه میکروبی، میکروبیولوژی عمومی، راه‌های انتقال، باکتری‌شناسی رزمی، قارچ‌شناسی رزمی، ویروس‌شناسی رزمی، تک‌یاخته‌های رزمی، بیوشیمی، عملیات خنثی‌سازی، حفاظت جمعی، اصول فرماندهی پدافند، اصول نحوه کاربرد جنگ‌افزارهای میکروبی، مانور میکروبی، ایمونولوژی.
دروس تخصصی شاخه هسته‌ای:
حفاظت ، ریاضیات کابردی، فیزیک پایه، فیزیک جدید، فیزیک هسته‌ای، عوامل هسته‌ای، تأثیرات هسته‌ای، عملیات خنثی‌سازی، حفاظت و آثار اشعه بر محیط،‌حفاظت جمعی، اصول فرمانده و پدافند هسته‌ای،‌ آشکارسازی، ‌مانور.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

تکنولوژی پرتودرمانی (رادیوتراپی)

دیباچه: هدف این رشته تربیت کاردان در گروه تکنولوژی پرتودرمانی است. افرادی که دانش لازم را در زمینه طرز تولید اشعه ایکس و مواد رادیواکتیو و قوانین مربوط به آنها، انجام تکنیک‌های پرتودرمانی و شیمی درمانی، روش‌های حفاظت از اشعه ایکس و تشعشعات رادیواکتیو فرا می‌گیرند و پس از فارغ‌التحصیلی می‌توانند در پرتودرمانی‌های ساده و تخصصی و بخش‌ها و درمانگاه‌های پرتودرمانی فعالیت کنند. گفتنی است که تفاوت این رشته با تکنولوژی پرتوشناسی در این است که متخصص رادیولوژی با استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری، از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌کند اما متخصص رادیوتراپی، از اشعه برای درمان بیماری استفاده می‌کند و اجرای عملیات درمانی را برعهده دارد.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
فیزیک عمومی، آناتومی، فیزیولوژی انسانی، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار، اصطلاحات و کلیات پزشکی، بافت‌شناسی و آسیب‌شناسی.
دروس اصلی و تخصصی:
آناتومی سطحی بدن، فیزیک تشعشع و مواد رادیواکتیو، دستگاه‌های رادیوتراپی، تکنیک‌های رادیوتراپی، اصول محاسبات و برنامه‌ریزی در رادیوتراپی، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یونساز، تکنیک‌های رادیوگرافی، تکنیک‌های پزشکی هسته‌ای، کارآموزی بیمارستانی، کارورزی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مدارک پزشکی

دیباچه: در دنیا 120 میلیون نفر و در ایران بیش از یک میلیون نفر به تنبلی چشم مبتلا هستند. این بیماری در صورتی که قبل از 5 سالگی تشخیص داده شده و درمان شود، کاملاً بهبود می‌یابد اما عدم تشخیص و درمان به موقع آن، می‌تواند منجر به ضعف شدید یک یا هر دو چشم و حتی نابینایی گردد. از همین رو سازمان بهزیستی کشور به یاری مهد کودک‌های سراسر کشور از سال 78 طرح پیشگیری از تنبلی چشم را به اجرا در آورده است.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اطلاع از آمار گسترده تعداد افراد مبتلا به بیماری تنبلی چشم، طرح پیشگیری از این بیماری را ارائه داد. به عبارت دیگر پایه هر طرح، تحقیق و پژوهش پزشکی؛ اطلاعات و آمار بهداشتی ـ درمانی است. به همین دلیل امروزه در کشورهای پیشرفته و در حال رشد دنیا برای جمع‌آوری علمی داده‌های بهداشتی ـ درمانی، پردازش یا پروردن این داده‌ها و سازماندهی، توزیع و حفاظت از آنها، رشته مدیریت اطلاعات بهداشتی ـ درمانی مطرح شده است. رشته‌ای که فارغ‌التحصیلان آن به عنوان بازوهایی توانمند، ناب‌ترین اطلاعات را در اختیار سیاستگذاران و برنامه‌ریزان نظام بهداشتی ـ‌ درمانی یک کشور قرار می‌دهند.این رشته در دانشگاه‌ها و مرکز آموزش عالی کشور ما به نام رشته مدارک پزشکی در مقطع کاردانی دانشجو می‌پذیرد و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند به طور ناپیوسته تا مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ رشته‌ای‌ علمی‌ ـ اطلاعاتی‌ است‌ و قلمرو بحث‌ آن‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ می‌باشد و متخصصان‌ آن‌ نیز مدیران‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ کشور هستند؛ یعنی‌ یک‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ با مطالعه‌ دروسی‌ مانند طبقه‌بندی‌ یا کُدگذاری‌ بین‌المللی‌ بیماری‌ها، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌، کلیات‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با اصطلاحات‌ پزشکی‌، آمار و کامپیوتر، خود را آماده‌ می‌کند تا اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را به خوبی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ کرده‌ و سپس‌ برای‌ برنامه‌ریزی‌های‌ نظام‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ در اختیار مدیر یک‌ بیمارستان‌ یا مدیران‌ کلان‌ کشور قرار دهد.
توانایی‌های‌ لازم :
آمار به ویژه‌ آمار حیاتی‌ در رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ از اهمیت‌ بسیاری‌ برخوردار است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ باید در درس‌ ریاضی‌ و آمار قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.در ضمن‌ دانشجو باید به‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد چون‌ در نهایت‌ پرونده‌های‌ بیماران‌ را که‌ در آنها اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوع‌ بیماری‌ و نحوه‌ درمان‌ یا پیشرفت‌ بیماری‌ درج‌ شده‌ است‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ می‌کند.
موقعیت‌های‌ شغلی‌ در ایران :
در هر بیمارستان‌ یا مرکز خدماتی‌ ـ درمانی،‌ بخشی‌ به‌ نام‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ وجود دارد که‌ دارای‌ 4 واحد آمار بیمارستانی‌، پذیرش‌، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌ و واحد کُدگذاری‌ بیماری‌ها است‌ و مسؤول‌ این‌ بخش‌ و کارکنان‌ آن‌ باید فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ باشند.فارغ‌التحصیلان‌ مدارک‌ پزشکی‌ در مقطع‌ کاردانی‌ فعالیت‌های‌ مربوط‌ به‌ واحدهای‌ پذیرش‌، آمار، کدگذاری‌ و ذخیره‌ و بازیابی‌ پرونده‌های‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ را انجام‌ می‌دهند و کارشناسان‌ این‌ رشته‌ نیز مدیریت‌ هریک‌ از واحدهای‌ یاد شده‌ یا مدیریت‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را برعهده‌ می‌گیرند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
بهداشت‌ محیط‌ بیمارستان‌، فیزیولوژی‌، آشنایی‌ با باکتری‌، ویروس‌، قارچ‌ و انگل‌، اخلاق‌ و مقررات‌ حرفه‌ای‌، روانشناسی‌ مقدماتی‌ و روابط‌ انسانی‌، ریاضیات‌ پایه‌، آناتومی‌.
دروس‌ اصلی‌:
کلیات‌ پزشکی‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌، زبان‌ اختصاصی‌، اصول‌ مدیریت‌ بیمارستانی‌، مددکاری‌ اجتماعی‌، کامپیوتر و کاربرد آن‌، ماشین‌نویسی‌ عملی‌ و نظری‌.
دروس‌ تخصصی‌:
کُدگذاری‌ بیماری‌ها، مدارک‌ پزشکی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌، شاخص‌های‌ بهداشتی‌ و آمار بیمارستانی‌، اصول‌ و روش‌های‌ بایگانی‌، بایگانی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مامایی

دیباچه: "تولد" بزرگترین، با شکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی (در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است. البته نباید تصور کرد که آنچه امروزه به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده، آموزش،‌ پیشگیری،‌ تحقیق،‌ تشخیص و درمان استوار شده است. در واقع این رشته‌ یکی‌ از زیر مجموعه‌های‌ علوم‌ پزشکی‌ است‌ که‌ نقش‌های‌ بسیار گسترده‌ای‌ اعم‌ از نقش‌ مشاوره‌ای‌، آموزشی‌، مراقبتی‌، حمایتی‌، درمانگری‌ و تحقیقاتی‌ دارد. البته‌ تمامی‌ این‌ نقش‌ها در ارتباط‌ با مادر و کودک‌ مفهوم‌ پیدا می‌کند؛ یعنی‌ ماما به‌ مشاوره‌ قبل‌، بعد و هنگام‌ ازدواج‌، آموزش‌ و نحوه‌ تنظیم‌ خانواده‌، مراقبت‌ در دوران‌ بارداری‌، زایمان‌ طبیعی‌ و مراقبت‌ بهداشتی‌ مادر و کودک‌ و آموزش‌ به‌ دختران‌ در زمینه‌ بهداشت‌ دوران‌ بلوغ‌ و بعد از آن‌ می‌پردازد.
توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ مامایی‌ عشق‌ و علاقه‌ و صبر و حوصله‌ بسیار بالایی‌ می‌خواهد چون‌ یک‌ خانم‌ در حال‌ زایمان‌ شرایط‌ بسیار حساسی‌ دارد و بسیاری‌ از حرف‌ها یا حرکاتش‌ در اختیار خودش‌ نیست‌ و یک‌ ماما باید در حد امکان‌ با صبر و حوصله‌ بسیار به‌ او آرامش‌ و قوت‌ قلب‌ بدهد و توجه‌ داشته‌ باشد که‌ مسؤولیت‌ جان‌ دو نفر؛ یعنی‌ مادر و جنین‌ او را برعهده‌ دارد. همچنین‌ یک‌ ماما باید بسیار باهوش‌ و نکته‌سنج‌ باشد و از مقابل‌ مسائل‌ هرچند که‌ کوچک‌ باشند به‌ سادگی‌ نگذرد. زیرا خیلی‌ از مسائل‌ یا علائم‌ کوچکی‌ که‌ در هنگام‌ بارداری‌ یا زایمان‌ ظاهر می‌شوند، در صورت‌ عدم‌ توجه‌ می‌توانند خطرات‌ جانی‌ برای‌ نوزاد یا مادر به‌ دنبال‌ داشته‌ باشند.دانشجوی‌ مامایی‌ باید از نظر جسمی‌ و روحی‌ سلامت‌ کامل‌ داشته‌ و از روابط‌ اجتماعی‌ خوبی‌ برخوردار باشد، چون‌ مشاوره‌ و آموزش‌ بخش‌ مهمی‌ از کار یک‌ ماما است‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
از مراکزی‌ که‌ یک‌ ماما می‌تواند در آنها مشغول‌ به‌ کار شود، می‌توان‌ به‌ بیمارستان‌ها، زایشگاه‌ها، درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی‌ اشاره‌ کرد. همچنین‌ ماما طبق‌ قوانین‌ حاضر در صورت‌ داشتن‌ مدرک‌ کارشناسی‌ می‌تواند مطب‌ دایر کرده‌ و در آن‌ به‌ ارائه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ بپردازد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
سلول‌شناسی‌ و بافت‌شناسی‌، بیوشیمی‌، تشریح‌، فیزیولوژی‌، ایمنی‌ شناسی‌، میکروب‌شناسی‌ و انگل‌شناسی‌.
دروس‌ اصلی‌ :
آسیب‌شناسی‌ اختصاصی‌ و عمومی‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌ جامعه‌ و آموزش‌ بهداشت‌، داروشناسی‌، اصول‌ و فنون‌ پرستاری‌ و مامایی‌ و روش‌ اطاق‌ عمل‌ و زایمان‌، آمار حیاتی‌ و روش‌ تحقیق‌، روانشناسی‌، اصول‌ اپیدمیولوژی‌ و مبارزه‌ با بیماری‌ها، زبان‌ تخصصی‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
اصول‌ تغذیه‌ مادر و کودک‌، تاریخ‌، اخلاق‌ و مقررات‌ پزشکی‌، جنین‌شناسی‌، مقررات‌ پزشکی‌ قانونی‌، ژنتیک‌، بارداری‌ و زایمان‌، کاراموزی‌ بارداری‌ و زایمان‌، آزمایش‌های‌ کاربردی‌ در مامایی‌، نوزادان‌، کارآموزی‌ نوزادان‌، بیماری‌های‌ کودکان‌، نشانه‌شناسی‌ و معاینات‌ فیزیکی‌، فیزیوپاتولوژی‌ بیماری‌های‌ داخلی‌ جراحی‌ و عفونی‌، کارآموزی‌ بیماری‌های‌ داخلی‌ و جراحی‌، بهداشت‌ مادر و کودک‌ و خانواده‌، کارآموزی‌ بهداشت‌ مادر و کودک‌ و خانواده‌، تغذیه‌ درمانی‌ مادر و کودک‌، روانپزشکی‌ در مامایی‌، رادیولوژی‌، سونوگرافی‌ و الکتروفیزیولوژی‌ در مامایی‌ و زنان‌، اصول‌ مدیریت‌ و کاربردهای‌ آن‌ در مامایی‌، بیحسی‌ و بیهوشی‌ و احیا در مامایی‌، بیماری‌های‌ زنان‌ و ناباروری‌، اختلال‌ عمل‌ جنسی‌ و آموزش‌ مشاوره‌ آن‌، کارآموزی‌ بیماری‌های‌ زنان‌، پایان‌نامه‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گفتاردرمانی

دیباچه:
رشته‌ گفتار درمانی‌ یکی‌ از زیر مجموعه‌های‌ علوم‌ توانبخشی‌ است‌ و هدف‌ آن‌ یاری‌ رساندن‌ به‌ افرادی‌ است‌ که‌ دچار اختلالات‌ گفتاری‌ و زبانی‌ هستند که‌ این‌ کمک‌ شامل‌ موارد زیر می‌شود:
کمک‌ به‌ افرادی‌ که‌ اختلالات‌ تلفظی‌ دارند، بیمارانی‌ که‌ اختلال‌ در صوت‌ دارند، بیمارانی‌ که‌ دچار آسیب‌های‌ مغزی‌ شده‌اند ( قدرت‌ سخن‌ گفتن‌ نداشته‌ یا بی‌ربط‌ سخن‌ می‌گویند)، یاری‌ کردن‌ ناشنوایان‌ برای‌ برقراری‌ ارتباط‌ کلامی‌، کمک‌ به‌ طیف‌ گسترده‌ای‌ از عقب‌ماندگان‌ ذهنی‌ برای‌ برقراری‌ ارتباط‌ کلامی‌، توصیه‌ و مشاوره‌ به‌ افراد جامعه‌.این دسته از متخصصان در وهله اول آسیب‌هایی را که توسط عامل ژنتیکی یا اکتسابی به گفتار و زبان وارد شده تشخیص می‌دهند و در وهله دوم به ارزیابی میزان آسیب‌دیدگی و علت آن می‌پردازند و سپس مرحله درمان را شروع می‌کنند.برای مثال امکان دارد که به علت سکته مغزی، تصادف یا اصابت ترکش، اختلالی در حوزه زبان فرد ایجاد شود که این اختلال می‌تواند به صورت بی‌ربط صحبت کردن یا ناتوانی در سخن گفتن بروز کند. یا اینکه امکان دارد مشکل در حوزه گفتار باشد؛ یعنی در تولید گفتار و یا روانی گفتار اختلالی به وجود بیاید. برای مثال کودکی که صدای "ر" را "ل" تلفظ می‌کند دارای اختلال در تولید گفتار است و همچنین فردی که در طول یک دقیقه به جای 4 جمله (به طور متوسط) یک جمله را گفته و یا برعکس 10 جمله را بیان می‌کند، دچار اختلال در روانی گفتار است و بالاخره امکان دارد تارهای صوتی به دلایل مختلف آسیب ببینند که موجب خراب شدن کیفیت صوت می‌شود. در تمام موارد فوق یک گفتار درمان سعی می‌کند که به شیوه‌های غیرپزشکی و بدون استفاده از دارو، آسیب ایجاد شده را درمان کند اما طول درمان و نحوه درمان متفاوت خواهد بود؛ یعنی آسیب‌های حوزه زبان چون به سیستم عصب مرکزی در مغز برمی‌گردد، طولانی‌تر و دشوارتر است اما درمان اختلاف حوزه گفتار آسان‌تر و سریع‌تر می‌باشد.
توانایی‌های‌ لازم :
صبور بودن‌ مهمترین‌ ویژگی‌ لازم‌ برای‌ یک‌ گفتار درمانگر است‌. چرا که‌ بعضی‌ از بیماران‌ به‌ کندی‌ پیشرفت‌ می‌کنند. همچنین‌ متخصص‌ این‌ رشته‌ باید انعطاف‌پذیر باشد. برای‌ این‌ که‌ در این‌ کار تنوع‌ مراجعه‌کنندگان‌ بسیار زیاد است‌؛ یعنی مراجعین‌ می‌توانند یک‌ بچه‌ 2 ساله‌ تا یک‌ فرد 90 ساله‌ باشند که‌ بدون‌ شک‌ هریک‌ روحیات‌ و ویژگی‌های‌ خاص‌ خود را دارند. دانشجوی‌ موفق‌ این‌ رشته‌ کسی‌ است‌ که‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ و دانش‌ کامپیوتر مسلط‌ باشد. همین‌طور بهتر است‌ با لهجه‌های‌ مختلف‌ آشنایی‌ داشته‌ باشد چون‌ ممکن‌ است‌ ناشنوایی‌ به‌ او مراجعه‌ کند که‌ در یک‌ محیط‌ تُرک‌ یا کُرد زبان‌ زندگی‌ کرده‌ است‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
یک‌ گفتار درمانگر می‌تواند به‌ قاریان‌ قرآن‌، مداحان‌، خواننده‌ها، گویندگان‌ صدا و سیما، دوبلورها و در کل‌ افرادی‌ که‌ از صوت‌ خود به‌ صورت‌ حرفه‌ای‌ استفاده‌ می‌کنند، آموزش‌ دهد که‌ چگونه‌ سخن‌ بگویند یا از صوت‌ خود استفاده‌ کنند تا مشکلی‌ برایشان‌ به‌ وجود نیاید. این‌ رشته‌ برای‌ جوانان‌ کنجکاو که‌ به‌ دنبال‌ کشف‌ ناشناخته‌ها می‌باشند و می‌خواهند در زمینه‌ تحصیلی‌شان‌ حرف‌ اول‌ را بزنند، رشته‌ بکری‌ است‌ و زمینه‌های‌ ناشناخته‌ زیادی‌ دارد. یک‌ گفتار درمانگر می‌تواند در درمانگاه‌ها و مراکز بهداشت‌، مراکز ویژه‌ توانبخشی‌ و مراکز آموزش‌ و پرورش‌ استثنایی‌ فعالیت‌ بکند چون‌ قسمت‌ عمده‌ کار در ارتباط‌ با ناشنواها و کم‌شنواها است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ صوت‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ عمومی‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ مکانیزم‌ گفتار، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ اعصاب‌ و رابطه‌ با گفتار، روانشناسی‌ کودک‌ و نوجوان‌، روانپزشکی‌ کودک‌ و نوجوان‌، روانشناسی‌ یادگیری‌، رشد روانی‌ حرکتی‌، عقب‌ماندگی‌ ذهنی‌، بازی‌ درمانی‌، سنجش‌ شنوایی‌، مبانی‌ شنوایی‌ سنجی‌، زبان‌ تخصصی‌، کمک‌های‌ اولیه‌، زبان‌شناسی‌، آواشناسی‌، روانشناسی‌ زبان‌، اصول‌ و متون‌ مشاوره‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌، روش‌ تحقیق‌، ژنتیک‌ پزشکی‌، بافت‌شناسی‌ و آسیب‌شناسی‌، بیماری‌های‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ ، کاربرد جراحی‌ در گفتار درمانی‌، بیماری‌های‌ اعصاب‌ در رابطه‌ با گفتار، ارتودنسی‌ در رابطه‌ با گفتار، اصول‌ توانبخشی‌.
دروس‌ تخصصی :
مبانی‌ گفتار درمانی‌، رشد طبیعی‌ گفتار و زبان‌، بیماری‌شناسی‌ تأخیر رشد گفتار و زبان‌، بیماری‌شناسی‌ اختلال‌ در تولید گفتار، مدیریت‌ در گفتار درمانی‌، بیماری‌شناسی‌ اختلال‌ در صوت‌، بیماری‌شناسی‌ اختلال‌ در تشدید، بیماری‌شناسی‌ اختلال‌ در خواندن‌، ارزیابی‌ و تشخیص‌ افتراقی‌ در بیماری‌شناسی‌ گفتار و زبان‌، پروژه‌ و پژوهش‌، کارآموزی‌ بالینی‌.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کتابداری

دیباچه: کشور ایران با جمعیت حدود 70 میلیون که 48 میلیون نفر از آنها باسواد هستند، کمتر از 1500 کتابخانه عمومی دارد که تعداد کتاب بهترین و بزرگترین آنها به زحمت به یک میلیون و 500 هزار جلد می‌رسد. این در حالی است که کشور همسایه ما، آذربایجان، با جمعیت حدود جمعیت ایران ده هزار کتابخانه دارد و در کشورهای پیشرفته یک کتابخانه برای شروع کار باید 600 تا 700 هزار جلد کتاب داشته باشد.البته در کشور ما جمعیت استفاده کننده از همین حداقل امکانات نیز بسیار اندک است و کتابخانه‌ها در ایران فعالیت چشمگیری ندارند. در واقع کشور ما با این که زمانی مهد تمدن و دانش بوده و بزرگترین کتابخانه‌های عالم و نفیس‌ترین کتب را داشته است، اکنون در زمینه کتاب و کتابخوانی دچار فقر فرهنگی است و کتابخانه‌ها، مراکز ساکن و ساکتی هستند که فقط در دوران امتحانات دانش‌آموزان یا دانشجویان، قرائت‌خانه آنها شلوغ می‌شود.بدون شک یکی از علل اصلی این مشکل، نبود کتابداران متخصص و علاقه‌مند در کتابخانه‌های کشور است.کارشناسانی آگاه , با تجربه و تحصیل کرده که توانایی ارزیابی نیازهای کتابخانه واحد متبوع خود را داشته باشند و در جریان انتشار کتاب‌های جدید و خرید کتاب‌های مناسب قرار گیرند. این افراد باید قادر به سازماندهی منابع بوده و با فهرست‌نویسی مناسب امکان دست‌یابی مراجعه کننده به کتاب‌های مورد نظر را فراهم آورند. هدف رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی که در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور ما ارائه می‌شود، تربیت همین دسته از متخصصان است. در واقع رشته‌ کتابداری‌ هموار کردن‌ مسیر ارتباط‌ میان‌ دو عنصر کتاب‌ (در معنای وسیع آن که شامل هر گونه اثری می‌شود که ثبت و ضبط شده باشد) و استفاده‌ کننده‌ از کتاب‌ است. البته‌ برای‌ آن‌ که‌ بتوانیم‌ این‌ ارتباط‌ را امکان‌پذیر کنیم‌ باید نه‌ تنها هر یک‌ از این‌ دو عنصر را به‌ درستی‌ بشناسیم‌، بلکه‌ لازم است چگونگی‌ پیوند میان‌ آن‌ دو را نیز بیاموزیم‌.تمام‌ دروس‌ پایه‌ و اختصاصی‌ در رشته‌ کتابداری‌ (خصوصاً دوره‌ کارشناسی‌) براساس‌ همین‌ سه‌ وظیفه‌ تدوین‌ شده‌ است‌؛ یعنی‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ منابع‌ و متون‌ را می‌شناسد، از ویژگی‌های‌ انواع‌ مواد انتشار یافته‌ آگاه‌ می‌گردد، محتوای‌ آنها و چگونگی‌ تبدیل‌ اندیشه‌های‌ موجود در ذهن‌ نویسنده‌ به‌ پدیده‌ای‌ عینی‌ و قابل‌ شناسایی‌ را درک‌ می‌کند و قابلیت‌ها و توانایی‌های‌ رسانه‌های‌ گوناگون‌ از قبیل‌ کتاب‌ (به‌ معنای‌ محدود)، مجله‌، روزنامه‌، نوار، لوح‌ فشرده‌، اینترنت‌ و مانند آنها را درمی‌یابد.از سوی‌ دیگر دروسی‌ نیز در برنامه‌ این‌ رشته‌ هست‌ که‌ برای‌ شناخت‌ انسان‌، چگونگی‌ شکل‌گیری‌ دانش‌ و معرفت‌ افراد در ذهن‌ آنان‌، تأثیر محیط‌، فرهنگ‌ و جامعه‌ دانسته‌ها و باورهای‌ مردم‌ مفید است‌. زیرا اگر بخواهیم‌ مواد و منابع‌ برای‌ مراجعان‌ قابل‌ استفاده‌ باشد، باید مراجعان‌ را به‌ درستی‌ بشناسیم‌، با محیط‌ فرهنگی‌ آنها آشنا باشیم‌ و نیازهای‌ اطلاعاتی‌ آنها را تشخیص‌ دهیم‌.البته‌ دانستن‌ ویژگی‌های‌ کتاب‌ و خواننده‌ یا استفاده‌ کننده‌ به‌ تنهایی‌ برای‌ انجام‌ وظیفه‌ کتابداری‌ کفایت‌ نمی‌کند. بلکه‌ باید تدابیر مربوط‌ به‌ ایجاد ارتباط‌ میان‌ آن‌ دو را نیز شناخت‌. برای‌ این‌ کار لازم‌ است‌ به‌ فرآیند ارتباط‌ آگاه‌ بود و دانست‌ در چه‌ شرایطی‌ ارتباط‌ آسان‌ می‌شود و تحت‌ چه‌ شرایطی‌ دچار اختلال‌ می‌گردد. پس‌ کتابدار لازم‌ است‌ که‌ با حوزه‌ ارتباطات‌ نیز کم‌ و بیش‌ آشنا باشد. به‌ همین‌ دلیل‌ سه‌ ضلع‌ مثلث‌ کتاب‌، خواننده‌ و ارتباط‌ ‌، موضوع‌ مطالعه‌ و پژوهش‌ علاقه‌مندان‌ این رشته است‌ و آثاری‌ که‌ از این‌ مطالعات‌ برجای‌ مانده،‌ دستمایه‌ مناسبی‌ برای‌ برنامه‌های‌ درسی‌ رشته‌ کتابداری‌ می‌باشد.
توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ کتابداری‌ با دانش‌اندوزی‌ سر و کار دارد. بنابراین‌ هر فردی‌ که‌ دامنه‌ مطالعات‌ و تتبعات‌ او گسترده‌تر باشد، قابلیت‌ پیشرفت‌ بیشتری‌ در این‌ رشته‌ دارد. زیرا قناعت‌ به‌ دانسته‌های‌ موجود و خود را بی‌نیاز از ارتقاء و بهبود دانش‌ و معرفت‌ دانستن‌، آفتی‌ خطرزا برای‌ رشته‌ کتابداری‌ است‌. فراگیری‌ آهسته‌ و پیوسته‌ و شکیبایی‌ و بردباری‌ در برخورد با اطرافیان‌ و پرسش‌ کنندگان‌ نیز دو ویژگی‌ عمده‌ای‌ است‌ که‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ باید در خود بپرورانند. اصرار بر تحمیل‌ نظرات‌ خود به‌ دیگران‌ و خودداری‌ از شنیدن‌ و تحلیل‌ کردن‌ آراء آنان‌، کتابدار را به‌ تدریج‌ در چارچوب‌ بسته‌ و بدون‌ روزنه‌ای‌ محبوس‌ می‌کند و سبب‌ می‌شود که‌ نه‌ دیگران‌ تاب‌ تحمل‌ او را داشته‌ باشند و نه‌ او بتواند دیگران‌ را تحمل‌ کند. (رشته‌ کتابداری‌ از هر سه‌ گروه‌ آزمایشی‌ ریاضی‌ و فنی‌، علوم‌ تجربی‌ و علوم‌انسانی‌ دانشجو می‌پذیرد.)
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
با توجه‌ به‌ پیشرفت‌ سریع‌ جوامع‌ انسانی‌ و افزایش‌ میزان‌ انتشارات‌ در زمینه‌های‌ مختلف‌ دانش‌ بشری‌، ایجاد و گسترش‌ کتابخانه‌ها امری‌ الزامی‌ است‌. از این‌ رو کتابداری‌ یکی‌ از رشته‌هایی‌ است‌ که‌ چشم‌انداز فرصت‌های‌ شغلی‌ آن‌ بسیار روشن‌ است‌. کتابخانه‌های‌ عمومی‌ در سراسر کشور و کتابخانه‌های‌ مدارس‌ در مقاطع‌ مختلف‌ هنوز چشم‌ به‌ راه‌ کتابدارانی‌ هستند که‌ دوره‌های‌ دانشگاهی‌ را طی‌ کرده‌ باشند. کتابخانه‌های‌ دانشگاهی‌ و تخصصی‌ و مراکز اطلاع‌رسانی‌ نیز هنوز آماده‌ پذیرش‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند‌.البته‌ باید به‌ این‌ نکته‌ نیز توجه‌ داشت‌ که‌ مراکز و کتابخانه‌هایی‌ که‌ در صدد استخدام‌ فارغ‌التحصیلان‌ هستند، افراد شایسته‌تر را ترجیح‌ می‌دهند و این‌ بر دانشجویان‌ است‌ که‌ از آغاز ورود به‌ رشته‌ به‌ خودسازی‌ و گسترش‌ دانش‌ و عمق‌ بخشیدن‌ به‌ مهارت‌های‌ خود بپردازند و از این‌ طریق‌ چشم‌انداز شغلی‌ خود را پیشاپیش‌ ترسیم‌ نمایند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:
دروس‌ مشترک در گرایش‌های کتابداری :
روانشناسی‌ اجتماعی‌ ، روانشناسی‌ عمومی‌، تاریخ‌ تمدن‌، مبانی‌ جامعه‌شناسی‌ ، تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌، تاریخ‌ ادبیات‌ جهان‌، تاریخ‌ عمومی‌ فلسفه‌ ، متون‌ اختصاصی‌ انگلیسی‌ ، متون‌ اختصاصی‌ فرانسه‌ ، متون‌ اختصاصی‌ آلمانی‌ ، متون‌ اختصاصی‌ روسی‌، متون‌ اختصاصی‌ عربی‌، کتابخانه‌ و کتابداری‌ ، مجموعه‌ سازی‌، سازماندهی‌ مواد، مرجع‌شناسی‌ عمومی‌ (فارسی‌ و عربی‌)، ساختمان‌ و تجهیزات‌ کتابخانه‌، مواد سمعی‌ و بصری‌، مواد خدمات‌ کتابخانه‌ برای‌ بزرگسالان‌ نوسواد، مواد خدمات‌ کتابخانه‌ برای‌ کودکان‌ و نوجوانان‌، ماشین‌نویسی‌ فارسی‌ ، ماشین‌نوسی‌ لاتین‌ ، اداره‌ کتابخانه‌، مرجع‌ شناسی‌ عمومی‌(لاتین‌)، اصول‌ کار مرجع‌ ، گزارش‌ نویسی‌ ، کارآموزی‌.
دروس تخصصی گرایش علوم انسانی و اجتماعی:
آمار و احتمالات مقدماتی، مبانی کامپیوتر و برنامه‌نویسی، مبانی سازمان و مدیریت، مبانی علم حقوق، مبانی تاریخ اجتماعی ایران، جغرافیای شهری و روستاشناسی، کلیات علم اقتصاد، روانشناسی کودک و نوجوان، تاریخ ادیان، آشنایی با بانک‌های اطلاعاتی.
دروس تخصصی گرایش فنی و مهندسی:
تاریخ علوم، زمین‌شناسی، ریاضیات عمومی، فیزیک عمومی، شیمی عمومی، آمار و احتمالات، فیزیولوژی عمومی، آشنایی با بانک‌های اطلاعاتی علوم پایه، مبانی کامپیوتر و برنامه‌نویسی، برنامه‌نویسی کاربردی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

 

 

 

 


موضوعات مرتبط: علوم تجربی

تاريخ : شنبه بیست و سوم مهر 1390 | 15:37 | نویسنده : سارا |

گرایش شیلات:
صنعت شیلات در کشور ما در مقایسه با تحولاتی که در صید و صیادی جهان در 50 سال اخیر روی داده، نسبتاً جوان است و حتی سرانه مصرف ماهی در ایران از 5/4 کیلوگرم فراتر نرفته است؛ رقمی که همردیف سرانه ماهی در کشورهای فاقد ذخایر آبزیان است. این در حالی است که آبزیان، به دلیل کاهش کلسترول خون،‌جلوگیری از بروز بیماری‌های قلب و عروق، وجود انواع اسیدهای آمینه مورد نیاز برای رشد و نمو بدن و داشتن درصد قابل توجهی مواد معدنی و ویتامین، ارزش غذایی بیشتری نسبت به گوشت‌های قرمز و سفید دارند.از سوی دیگر، فعالیت‌های شیلاتی در کشور، صرف‌نظر از تأمین بخشی از مواد پروتئینی، منبع مناسبی برای اشتغال، تأمین ارز و اهرمی برای توسعه و عمران مناطق ساحلی است. در واقع، در برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی کشور، شیلات جایگاه مهمی دارد.شک نیست که اجرای طرح‌های شیلاتی کشور، به نیروهای کارآمد و متخصص نیازمند است، افرادی که با استفاده از منابع آبی برای تأمین پروتئین مورد نیاز مردم فعالیت کنند.هدف رشته مهندسی منابع طبیعی گرایش شیلات، پرورش و آموزش کارشناسان و متخصصان در همین زمینه است. در این گرایش، دانشجویان با علوم مختلف بیولوژی جانوری، گیاهی و اکولوژی دریایی به عنوان زیربنای شیلات‌ آشنا می‌شوند ، درباره آبزیان آب‌های داخلی و دریایی، نحوه تکثیر و پرورش آبزیان، صید و صیادی ونحوه عمل‌آوری فرآورده‌های دریایی مطالعه می‌کنند.اهمیت این رشته زمانی‌ آشکار‌تر می‌شود که بدانیم بهره‌برداری صحیح و پایدار از منابع دریایی، حفاظت از منابع و بازسازی ذخایر، تنوع‌بخشی در تولید و افزایش تولید،‌ بهبود و ارتقای کیفیت محصولات شیلاتی از تولید به مصرف، استفاده از فناوری‌های جدید مهندسی ژنتیک در شیلات، تولید فرآورده‌های بیولوژیک، اشتغال و درآمد ارزی، بدون نگرش علمی و متکی بر یافته‌های تحقیقاتی در شیلات، امکان‌پذیر نیست.
موقعیت شغلی در ایران :
آمارهای سازمان کشاورزی و خواروبار جهانی "فائو" نشان می‌دهد که درآمد خالص حاصل از تجارت ماهی (صادرات منهای واردات) کشورهای در حال توسعه، اخیراً به 7/17 میلیارد دلار رسیده است. این رقم بزرگتر از ارزش کل صادرات چای، برنج، کاکائو و قهوه است.در کشور ما نیز صنعت شیلات نقش مهمی در ایجاد اشتغال، بویژه از جهت کیفی دارد. زیرا بخش عمده‌ای از فعالیت‌های شیلات در مناطق دورافتاده و محروم انجام می‌شود؛ مناطقی که حضور فعالیت‌های انسانی از دید سیاسی و امنیتی بسیار مهم است. همچنین، ایفای نقشی که فعالیت‌های شیلاتی در کاهش پدیده بیکاری پنهان در مناطق روستایی و سواحل صیادی دارد، برای کشور حائز اهمیت است. زیرا فعالیت‌هایی که به منظور استفاده از منابع کوچک آبی طبیعی و نیمه‌طبیعی برای پرورش ماهی، صنایع کوچک پشتیبانی، و فرآوری و تعمیر ادوات صیادی انجام می‌شود، در کاهش بیکاری پنهان و افزایش درآمد ساکنان این مناطق، بسیار مؤثر است. همان‌طور که پیش از این گفتیم، برای اجرای برنامه‌های شیلات، پرورش افراد فنی و کارشناس از اهمیت خاصی برخوردار است؛ افرادی که می‌توانند با توسعه فعالیت‌های آبزی پروری، بازسازی ذخایر دریای خزر و منابع آب‌های داخلی، ترویج مصرف آبزیان پرورشی به عنوان غذای سلامتی، بهبود کیفیت عرضه آبزیان پرورشی، ایجاد مزارع انفرادی پرورش آنها و مراکز تکثیر آبزیان، ارائه آموزش‌های مورد نیاز آبزی پروران به منظور تقویت و ارتقای دانش فنی تولید کنندگان، مطالعه وارائه مناسبترین روش‌های تکثیر و پرورش آبزیان ، افزایش راندمان و بهبود کیفیت آبزیان پرورشی، شناسایی و مطالعه اراضی مستعد توسعه پرورش آبزیان و انجام تحقیقات در امر شناخت بیماری‌ها، بهداشت و تغذیه آبزیان، نقش بسیار مهم و اساسی در رشد و ارتقای صنعت شیلات بر عهده داشته باشند.
دروس تخصصی گرایش شیلات :
لیمونولوژی، اصول تکثیر و پرورش آبزیان، تکثیر و پرورش ماهی، تکثیر و پرورش آبزیان، اکولوژی دریاها، اصول تغذیه آبزیان، ماهی‌شناسی عمومی، بیماری‌ها و انگل‌های آبزیان، هیدروتکنیک و طراحی استخرها، ماهی‌شناسی و سیستماتیک، بهداشت و تکنولوژی فرآورده‌های شیلاتی، هیدروشیمی، جلسه بحث،‌ پروژه.
گرایش جنگلداری:
گرایش جنگلداری مجموعه‌ای از علوم و فنون است که برای شناخت جوامع مختلف جنگلی و آگاهی از کیفیت و کمیّت آنها، تربیت، پرورش و بهره‌برداری مستمر از تولیدات جنگلی، روش‌های مختلف قطع و حمل درختان قطع شده، جاده‌سازی درجنگل و مهمتر از همه، حفاظت،‌ احیا و توسعه مناطق جنگلی به عنوان تعدیل و تنظیم کننده شرایط آب و هوایی و خاکی و منبع تولید کننده چوب به کار گرفته می‌شوند.برای مثال، دانشجویان با مطالعه درس "حمایت جنگل" با عوامل تخریب جنگل آشنا شده و روش‌های بهبود و حفاظت و نگهداری از جنگل را می‌آموزند؛ روش‌هایی که می‌تواند عامل کاهش فرسایش خاک و فراهم ساختن زیستگاه‌هایی برای حیات وحش گردد. همچنین با مطالعه درس‌هایی مثل جنگل‌داری، بهر‌ه‌برداری از جنگل و سیاست‌ جنگل می‌آموزند که چگونه با فراهم ساختن مناطقی برای چرای دام‌ها، می‌توان فشار وارد شده بر زمین‌های جنگلی را کاهش داد یا چگونه می‌توان چوب مورد استفاده برای ساخت وسایل چوبی و سوخت و انرژی را فراهم ساخت تا به این وسیله، هم منافع اقتصادی حاصله از جنگل و هم اکولوژی آن حفظ گردد.
موقعیت شغلی در ایران :
ایران با داشتن 24 تا 25 درصد بیابان از مجموع وسعت کشور، با مشکل مهم و حیاتی فرسایش خاک رو به رو است. این فرسایش، مشکلات اقتصادی بسیاری را در کانون‌های بحرانی کشور ایجاد کرده است و تنها راه مبارزه با آن، احیای پوشش گیاهی مناطق بحرانی و حفظ و صیانت از جنگل‌ها است. به عبارت دیگر، فارغ‌التحصیلان توانمند این رشته چون هم از اطلاعات فنی - مهندسی و هم از علوم طبیعی و اقتصادی و اجتماعی مربوط به مناطق جنگلی برخوردار هستند، فرصت‌های شغلی مناسبی دارند که از آن جمله می‌توان به کارشناس متخصص در تهیه طرح‌‌های جنگلکاری و جنگلداری و سایر طرح‌های مربوط به حفاظت و توسعه جنگل‌ها در سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، وزارت جهاد کشاورزی، شهرداری‌ها، سازمان پارک‌ها و فضای سبز و سازمان محیط زیست‌ اشاره کرد. همچنین همکاری با شرکت‌ها و مؤسسات مجری طرح‌های راه‌سازی در زمینه نقشه‌برداری، طراحی و محاسبه و اجرای راه‌ها و جاده‌های جنگلی، فعالیت در شرکت‌های مشاوره منابع طبیعی به صورت همکاری در طرح‌های جنگلداری خصوصی و شرکت‌های بهره‌برداری از جنگل‌ها از جمله فعالیت‌هایی است که فارغ‌التحصیلان مهندسی منابع طبیعی گرایش جنگلداری می‌توانند در آنها حضور داشته باشند.
دروس تخصصی گرایش جنگلداری:
اندازه‌گیری جنگل، جنگل‌شناسی، جاده‌سازی، جنگلداری، اقتصاد جنگل، بهره‌برداری جنگل، خاک‌شناسی جنگل، اکولوژی جنگل،‌ درخت‌شناسی، شناخت حیوانات شکاری، پارک‌های ملی و جنگلی و پردیس‌ها،‌ سیاست جنگل، حمل و نقل چوب، حمایت جنگل، جنگلکاری و نهالستان‌های جنگلی،‌ صنایع چوب، جلسه بحث، طرح جنگلداری.
گرایش علوم و صنایع چوب و کاغذ:
علوم و صنایع چوب و کاغذ مجموعه علوم و فنونی است که با فراگیری آنها دانشجویان در زمینه نحوه رویش و تولید چوب و عوامل مؤثر بر آن، اختصاصات ساختمانی و طبقه‌بندی و درجه‌بندی چوب‌ها و کاغذها، خواص فیزیکی، مکانیکی، شیمیایی و کاربردی چوب و کاغذ، تبدیل شیمیایی و مکانیکی و نیز بازرگانی و داد و ستد چوب و کاغذ و تولیدات آنها آگاهی لازم را کسب می‌کنند.
موقعیت شغلی در ایران :
فارغ‌التحصیل علوم و صنایع چوب و کاغذ می‌تواند به عنوان مدیرفنی در بخش‌های دولتی یا خصوصی مجتمع‌های چوب و کاغذ و کارخانجات تولید چوب فعالیت کند یا به عنوان کارشناس در دفاتر فنی سازمان جنگل‌ها و مراتع مشغول به کار گردد.
دروس تخصصی گرایش علوم و صنایع چوب و کاغذ :
فیزیک چوب، شیمی چوب، مدیریت صنعتی، چوب‌بری ، روکش و تخته لایه ، استاندارد و درجه‌بندی چوب، صنایع مبلمان، مکانیک چوب، تخته خرده چوب، تخته فیبر، چوب‌خشک‌کنی، تکنولوژی تهیه خمیر کاغذ، حفاظت کار و ایمنی در صنایع چوب، بازار چوب، سازه‌های چوبی، کنترل کیفیت محصول، کاغذسازی، جلسه بحث.
توانایی‌های لازم :
آیا می‌شود پرنده‌ها را از روی کتاب شناخت یا با حیات‌وحش در فضای دانشکده آشنا شد؟ بدون شک، چنین چیزی امکان‌پذیر نیست. زیرا بوم‌شناسی به معنای خانه‌شناسی است؛ یعنی بایستی به درون طبیعت رفت و از نزدیک با اصول حاکم بر آن آشنا شد و معضلات و مشکلات زیست‌محیطی را در خود طبیعت شناخت و سپس در صدد ارائه راه حل برآمد.به همین دلیل دانشجوی منابع طبیعی باید به طبیعت علاقه‌مند باشد و با صبر و حوصله و تلاش و کوشش بسیار، رمز و راز حیات را از طبیعت بیاموزد.علاقه و عشق به طبیعت و محیط‌زیست لازمه این رشته است؛ زیرا بدون عشق نمی‌توان هفته‌ها در صحرا، جنگل، دشت یا تالاب برای بررسی رفتار یک حیوان یا پیدا کردن یک گونه خاص حیوانی یا گیاهی حضور داشت و بعضاً شرایط نامساعد جوی یا حشرات موذی مثل ساس، کنه، عقرب و ... را تحمل کرد.همچنین دانشجوی منابع طبیعی باید از هوش و خلاقیت سرشاری برخوردار باشد تا بتواند مشکلات محیط‌زیست را به خوبی و به درستی ببیند و راه حلی برای آن مشکل بیابد. چون مشکلات زیست‌محیطی صبر نمی‌کنند تا ما هر زمان که دلمان خواست به فکر چاره‌اندیشی بیفتیم و امکان دارد یک مشکل در زمانی کوتاه به یک فاجعه تبدیل شود. در مورد توانمندی‌های لازم برای هر گرایش نیز باید گفت که دانشجوی محیط‌زیست باید در زمینه صنعت، فرهنگ، سیاست و اقتصاد اطلاعات عمومی خوبی داشته باشد و بتواند درباره مسائل یاد شده ابراز عقیده کند. زیرا محیط‌زیست به دانشجویانی که دروس را حفظ کنند،‌ نیازی ندارد. بلکه دانشجویانی باید وارد این رشته شوند که برای مشکلات زیست‌محیطی پروژه و طرح ارائه داده و خود مجری طرح‌هایشان باشند. در گرایش مرتع و آبخیزداری نیز چون دارای دو جنبه مرتع و آبخیزداری است، دانشجویانی با علایق و توانمندی‌های متفاوت می‌توانند جذب آن شوند.برای مثال، ما در اصلاح یک منطقه هم می‌توانیم روی پوشش گیاهی و هم روی مسائل فیزیکی، مثل ایجاد سدبندهای کوچک بر روی آبراهه‌ها تأکید داشته باشیم. در این میان، آنچه با پوشش گیاهی ارتباط دارد به مرتع باز می‌گردد و آبخیزداری بیشتر به مسائل آب و مسائل مکانیکی مثل سد، ارتباط دارد. از همین‌رو، دانشجویانی که پس از فارغ‌التحصیلی می‌خواهند در زمینه آبخیزداری فعالیت کنند، باید در دروس فنی مثل ریاضی و فیزیک قوی‌تر باشند. بخش مرتع این رشته نیز بیشتر به محیط‌زیست، شناخت گیاهان مختلف و شناخت اکولوژی مرتبط می‌شود.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش


موضوعات مرتبط: علوم تجربی

تاريخ : پنجشنبه بیست و یکم مهر 1390 | 16:0 | نویسنده : سارا |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.